سببة
(
sobabat
) ا . ع . فحاش و كسى كه بمردم دشنام بسيار دهد .
سببية
(
sababiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باعث و موجب و بهانه .
سبة
(
sabbat
) ا . ع . كون . و سردى .
و گرمى . و هشيارى كه چند روز پيوسته باشد .
و روزگار و مدت . و ما رايته منذسبة اى زمن من الدهر . و نيز سبة : يك بار دشنام دادن .
سبة
(
sebbat
) ا . ع . سبابه و انگشت شهادت .
و نوع و هيئت دشنام دادن .
سبة
(
sobbat
) ا . ع . عار و ننگ . و بهتان .
و ملامت . و زيان . و كسى كه مردمان وى را بسيار دشنام دهند .
سبت
(
sabt
) ا . ع . آسايش . و روزگار .
و نوعى از رفتار شتر . و سرگشتگى . و بيهوشى .
و اسب نيكورو . و روز شنبه . و كودك سخت بدن دلاور . و مرد بسيار خواب . و مرد زيرك .
و زمانهء دراز . و هفته . ج : اسبت و سبوت . و اصحاب السبت : يهود . و ما راينا الشمس سبتا : نديدم آفتاب مدت يك هفته يعنى از آن شنبه به اين شنبه و قيل ما رايناها مدة من الزمان قليلة او كثيرة . و اقمت عنده سبتا اى برهة .
سبت
(
sabt
) م . ع . سبت سبتا ( از باب ضرب ) : راحت كرد . و سبت الراس :
سترد موى سر را . و سبت الشيئ : بريد آن چيز را . و سبت الشعر : موى را گشاده و رها كرد . و سبت علاوة فلان : زد گردن فلان را . و سبت الرجل : بازگشت آن مرد . و سببت اليهود : شنبهى كردند يهود يعنى باز داشتند خود را از معيشت و كسب .
قوله تعالى :
وَ يَوْمَ لا يَسْبِتُونَ لا تَأْتِيهِمْ
.
و سبت سبتا ( از باب نصر ) : آرميد و راحت كرد .
سبت
(
sebt
) ا . ع . چرمهاى گاو بقرظ پيراسته .
سبت
(
sobt
) و (
sabt
) ا . ع . نوعى از خطمى .
سبت
(
sebbet
) ا . ع . مأخوذ از شبت فارسى و بمعنى آن .
سبتاء
(
sabt '
) ص . ع . زن گسترده گوش در درازى و يا كوچكى .
سبتاء
(
sabt '
) ا . ع . صحرا و دشت .
سبتان
(
sebt n
) ص . ع . احمق .
سبتة
(
sabtat
) ا . ع . گلهء بز . و زمانهء دراز . و شهرى در افريقا .
سبتل
(
sobtol
) ا . ع . دانهاى از دانه هاى تره .
سبتية
(
sebtiyyat
) ص . ع . النعال السبتية : كفشهاى از پوست گاو ساخته شده .
سبج
(
sabaj
) ا . ع . - مأخوذ از شبه فارسى - سنگى سياه كوچك كه از آن نگين انگشترى سازند .
سبجة
(
sobjat
) ا . ع . گليم سياه و شاماكچه . و پيراهن بىآستين . و سبجة القميص : تريز پيراهن .
سبح
(
sabh
) ا . ع . فراغ از كار . و خواب . و آرامش . و آمد و شد . و نوعى از رفتار اسب . و قوله تعالى :
إِنَّ لَكَ فِي النَّهارِ سَبْحاً طَوِيلًا
اى فراغا و قيل الجيئة و الذهاب .
سبح
(
sabh
) م . ع . سبح سبحا و سباحة ( از باب فتح ) . مر . سباحة . و نيز سبح : تصرف كردن در معاش . و كندن زمين .
و آرميدن . و آمدن و رفتن . و برگرديدن .
و پراكنده شدن در زمين ( از اضداد است ) .
و دور رفتن . و بسيار گفتن .
سبح
(
sobah
) ع . ج . سبحة .
سبحاء
(
sobah '
) ع . ج . سابح .
سبحان
(
soboh t
) ا . ع . جايهاى سجود . و سبحات وجه الله : انوار او و جلالت او تعالى شأنه .
سبحان
(
sobh n
) ا . ع . سبحان الله :
دورى و پاكى است مر خداى را از زن و فرزند نصب على المصدر اى ابرى اللّه من السوء و من كل ما لا يليق بجلاله براءة . و منه ما فى الدعاء : الله اكبر و اجل سبحانا .
و سبحان الله ايضا اى انفة للّه و هو تنزيه و تعظيم جلال اللّه تعالى و تنزيهه عما قال فيه كل مشرك . و گاه سبحان بر تمجيد و تحميد اطلاق مىشود مانند سبحان الذى سخر لنا هذا . و گاه در تعجب و تعظيم مانند
سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِهِ
. و قولهم :
انت اعلم بما فى سبحانك يعنى تو داناترى به چيزى كه در دل تو است . و در تعجب مىگويند : سبحان من ذلك . و در نماز مىگويند : سبحان ربى العظيم و بحمده اى انزه ربى العظيم تنزيها و بحمده اى بسبب حمده اسبح .
سبحان
(
sobh n
) م . ع . سبح سبحانا ( از باب فتح ) : سبحان اللّه گفت .
سبحانى
(
sobh ni
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - الهى و ربانى و غيبى .
سبحة
(
sabhat
) ا . ع . جامهء چرمين .
و نام اسب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و اسب جعفر بن ابي طالب .
سبحة
(
sabhat
) و (
sobhat
) ا . ع .
سبحة الله : جلال و عظمت خداى . و كذا سبحة الله .
سبحة
(
sobhat
) ا . ع . مهرههاى تسبيح .
ج : سبح . و دعا و ذكر . و نماز نافله . يق :
قضيت سبحتى اى تطوعى .
سبحل
(
sebhal
) ا . ع . سوسمار و شتر بزرگ . و خيك ضخم . و دختر فربه .