تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1833

مساهمون:

ص١٨٣٣
و غارچهاى كوچك ذره‌بينى كه از اثر هوا و حرارت مرطوب در روى مواد حيوانى و نباتى پديد مىآيند و آنها را فاسد و بد طعم مىكنند .

سبزوات

(
sabzav t
) ع . ج . سبزهء فارسى .

سبزوار

(
sabz - v r
) ا . پ . نام ايالتى در عراق عجم و نام شهر آن ايالت .

سبزوار

(
sabz - v r
) ا . پ . نام شهرى در خراسان .

سبزه

(
sabze
) ا . پ . علف سبز و تره و سبزى . و آغاز در آمدن ريش . و غنچه و شكوفه . و سنگ سبزى كه مانند گوشواره در گوش مىكنند . و سبزهء بهار : نوائى از موسيقى . و سبزهء نورس : آغاز دميدگى ريش .

سبزه‌آب

(
sabze - b
) ا . پ . آب غليظ و كثيف بدبو .

سبزه اندر سبزه

(
sabze - andar - sabze
) ا . پ . نام لحن نهم از سى لحن باربد

سبزه‌دانه

(
sabze - d ne
) ا . پ . بنفشه .

سبزه‌زار

(
sabze - z r
) ا . پ . زمين سبز و علف‌دار . و مردم فاسق و فاجر و بداصل .

سبزى

(
sabzi
) ا . پ . رنگ سبز . و منسوب بسبز . و خضرت و ترى و تازگى و طراوت . و هر گياه مأكول و خوردنى . و خرمى و عشرت . و مشروب مكيف . و صراحى شراب . و معشوقهء سيه چرده . و نفع و فايده و سود .

سبزىآلات

: گياه‌ها و سبزيهاى خوردنى .

سبزى آلات

(
sabzi - l t
) ا . پ . سبزيهاى مأكول و خوردنى .

سبزى فروش

(
sabzi - faruc
) ا . پ . كسى كه سبزى و گياههاى خوردنى مىفروشد .

سبزىكارى

(
sabzi - k ri
) ا . پ . بستانى كه در آن سبزى آلات كاشته باشند .

سبسب

(
sabsab
) ا و ص . ع . بيابان وسيع . و زمين مسطح و دور . و مملكت ويران . ج : سباسب . و بلد سبسب : شهر دور و دراز . و كذلك بلد سباسب بملاحظة الاجزاء كقولهم ثوب اخلاق .

سبسبة

(
sabsabat
) م . ع . سبسب الماء سبسبة : روان و جارى گردانيد آب را . و سبسب بوله : فروگذاشت كميزرا .

سبسطية

(
sabsatiyyat
) ا . ع . شهرى در فلسطين كه قبر زكريا و يحيى در آنجاست .

سبط

(
sabt
) ص . ع . موى فروهشته . و رجل سبط اليدين : مرد سخى . و سبط الجسم : نيكو قامت . و مطر سبط : باران ريزان .

سبط

(
sabt
) و (
sabat
) م . ع . سبط سبطا و سبطا و سبوطا و سبوطة و سباطة . مر . سباطة .

سبط

(
sebt
) ا . ع . پسر پسر . و گروه از يهود . ج : اسباط . و فرزندان يعقوب و اسباط از بنى اسرائيل چون قبايل از عرب .

سبط

(
sabat
) ا . ع . موى فروهشته نقيض جعد . و تر و تازهء از گياه نصى . ج : اسباط . و هر درخت كه بر يك اصل و بيخ شاخه‌هاى بسيار داشته باشد .

سبط

(
sabet
) ص . ع . دراز و فروهشتهء از موى . و رجل سبط الشعر : مرد فروهشته موى . و رجل سبط اليدين : مرد سخى .

سبطان

(
sebt ne
) ا . ع . تثنيهء سبط . و السبطان : حضرت امام حسن و حضرت امام حسين عليهما السلام .

سبطانة

(
sabat nat
) ا . ع . نى ميان كاواك كه بدان مرغان كوچك را شكار كنند . و نيزه . و نيزهء كوتاه و پرنده .

سبطة

(
sabatat
) ا . ع . واحد سبط يك درخت نصى .

سبطر

(
sebtar
) ص . ع . مرد رساى نيز خاطر و چالاك . و بازيده . و دراز از هر چيزى . و اسد سبطر : شير بازيدهء وقت برجستن .

سبطرات

(
sebatr t
) ص . ع . جمال سبطرات : شتران دراز بر روى زمين .

سبطرة

(
sabtarat
) م . ع . اطاعت حكم كردن از روى توجه و دقت و اجرا كردن آن حكم .

سبع

(
sab '
) ا . ع . هفت . و سبع نسوة : هفت زن . و جائى كه در آنجا حشر واقع شود . و شير بيشه . و كار مهم و بزرگ . و سبع الارض : پر سياوشان و سبع الشعر : افتيمون . و السبع المثانى : سورهء فاتحه و يا هفت سورهء طولانى از قرآن يعنى از سورهء بقره تا سورهء توبه . و يوم السبع : روز قيامت و روز بيم و يا روز عيدى مر تازيان را در ايام جاهليت كه در آن از همه پرداخته ببازى و لهو مشغول مىشدند . و احدى من سبع يعنى كار سخت و دشوار . و مراد از سبع يا هفت شبى است كه خداوند بادرا بر قوم عاد مسلط كرد و يا هفت سال قحط است در زمان يوسف پيغمبر

سبع

(
sab '
) م . ع . سبعهم سبعا ( از باب ضرب و فتح ) : هفتم ايشان گرديد . و سبعه : هفت يك مال او را گرفت . و دشنام داد او را و عيب كرد . و بدندان گزيد او را . و سبع الذئب : تير انداخت گرگ را يا ترسانيد آن را . و سبع الشيئ : بدزديد آن چيز را . و سبع الذئب الغنم : گرفت گرگ گوسپند را . و سبع الحبل : هفت لا تابيد رسن را . و سبعت الايام له ( از باب فتح ) : هفت روز را براى او تمام و كامل كردم .