تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1811

مساهمون:

ص١٨١١

سابحة

(
s behat
) ص . ع . مؤنث سابح ج : سابحات و سوابح .

سابرى

(
s beriyy
) ا . ع . نوعى از بهترين جامه‌هاى تنك . و زره باريك بافت استوار ساخت . و هر جامهء تك و نيكو . و نوعى از بهترين خرما . و المثل : عرض سابرى : يقوله من يعرض عليه الشيى عرضا لم يبالغ فيه لان السابرى من اجود الثياب يرغب فيه بادنى عرض .

سابزج

(
s bezaj
) و

سابزك

(
s bezak
) ا . پ . گياهى كه مردم گياه و بتازى يبروج الصنم و لفاح نيز گويند .

سابع

(
s be '
) ا . ع . هفتم . ج : سبعة .

سابعا

(
s bean
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هفتمين و چيزى كه در مرتبهء هفتم باشد .

سابغ

(
s beq
) ص . ع . شيئ سابغ : چيز كامل . و فحل سابغ : نر دراز نره . و ذنب سابغ : دم تمام و دراز . و بيضة لها سابغ : خود دامن دراز .

سابغة

(
s beqat
) ص . ع . درع سابغة : زره فراخ و دراز . و ناقة سابغة الضلوع : ماده شتر تمام پهلو . و عجزة سابغة : سرين تمام و دراز . و كذا الية سابغة و نعمة سابغة و مطرة سابغة اى تامة طويلة . و لثة سابغة : بن دندان درشت .

سابق

(
s beq
) ا فا . ع . پيشى گيرنده و تقدم جوينده . ج : سبق و سابقون . و از اعلام است .

سابق

(
s beq
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - زمان گذشته . و پيش و قبل از اين و پيش از اين . و پيشين و اول و مقدم . و پيش رفته و جلو و گذشته و زمان پيش . و سابق بر اين : پيش از اين و در زمان پيش و زمان گذشته . و در سابق : در زمان پيش و زمان گذشته و قبل از اين . و زمان سابق : زمان گذشته و زمان قديم . و نيز سابق الذكر : سرغنه و در پيش ذكر شده و گذشته . و سابق الانعام : منعم قديم .

سابق

(
s beq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سبق دهندهء كودكان .

سابقا

(
s beqan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - پيش و در زمان گذشته و پيش از اين و در زمان قديم .

سابقات

(
s beq t
) ا . ع . فرشتگانى كه پيش بردند سماعت وحى را بر ديوان .

سابقة

(
s beqat
) ا . ع . پيشى . و له سابقة فى هذا الامر اذا سبق الناس اليه يعنى او را سبقت و پيشى است بر مردم در آن كار .

سابقون

(
s bequna
) ع . ج . سابق .

سابقه

(
s beqe
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - پيشى و سبقت . و امرى كه از پيشتر وسيلهء سرانجام كارى باشد . و معرفت و شناختگى زمانهء سابق . و گذشته و ديرينه . و در پيش كرده شده . و سابقهء لطف : لطف . قديم و لطفى كه پيشى گرفته باشد .

سابقه دستور

(
s beqe - dastur
) ا . پ . مطابق دستور پيشين و معمول .

سابقه سالار

(
s beqe - s l r
) ا . پ . سرهنگ و سردار قافله . و از القاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

سابقه معرفت

(
s beqe - ma'refat
) ا . پ . معرفت قديم و ديرينه .

سابقين

(
s beqina
) ع . ج . سابق .

سابل

(
s bel
) ا . ع . باران نيك ريزان .

سابلة

(
s belat
) ا . ع . راه پا سپرده و بسيار مسلوك . و مسافران و آينده و رونده .

سابوته

(
s bute
) ا . پ . بلغت زند زن پير .

سابود

(
s bud
) ا . پ . هاله و خرمن ماه . و باد پيچ و مهد و ريسمانى كه از جائى آويخته و كودكان در آن نشسته آيند و روند كنند . و عشقه و جل و زغ . و فنى از فنون كشتىگيرى كه پاى خود را در پاى حريف پيچيده وى را بر زمين زنند .

سابودانه

(
s bud ne
) ا . پ . نوعى از نشاسته كه از بعضى درختهاى طايفهء نخيلات استخراج مىكنند و از آن نانهاى شكرى و آشهاى لذيذ ترتيب مىدهند و اين نشاسته را به زبان فرانسه ساگوى گويند .

سابور

(
s bur
) ا . ع . نام ولايتى از ايران . و نام شهرى از آن ولايت . و نام شهرى در خوزستان . و شاپور ذو الاكتاف پسر اردشير ساسانى از پادشاهان ايران . و از اعلام است .

سابورا

(
s bur
) ا . ع . يكى از پنج مملكتى كه در عصر لوط پيغمبر زير و زبر شده .

سابوره

(
s bure
) ا . پ . حيز و مخنث . و پشت پائى .

سابوس

(
s bus
) ا . پ . اسپرزه و اسپغول .

سابوط

(
s but
) ا . ع . جانورى دريائى .

سابون

(
s bun
) ا . پ . صابون و برهوه .

سابياء

(
s biy '
) ا . ع . مشيمه‌اى كه با بچه از زهدان بيرون آيد . و پوستى تنك كه وقت زادن بر بينى بچه باشد و اگر آن را دور نكنند بچه بميرد . و شتران و گوسپندان بسيار . يق . لفلان سابياء اى مواش كثيرة . و نتاج . و شترانى كه براى نتاج باشند . و گوسپندان بسيار نسل . ج : سوابى . و خاك سوراخ موش دشتى .

سابيزج

(
s bizaj
) و

سابيزك

(
s bizak
) ا . پ . مردم گيا و لفاح و يبروج الصنم .

سأة

(
saat
) ا . ع . سأة القوس :