تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1794

مساهمون:

ص١٧٩٤

زهاليل

(
zah lil
) ع . ج . زهلول .

زهانيدن

(
zah nidan
) ف م . پ . گشادن كنانيدن و گشودن فرمودن . و قوت دادن در غلبهء بازى نرد . و زير افگندن .

زهب

(
zehb
) و

زهبة

(
zohbat
) ا . ع . پاره‌اى از مال .

زه بند

(
zeh - band
) ا . پ . نوعى از گردن‌بند .

زه‌خيار

(
zeh - xiy r
) ا . پ . نوعى از گريبان . و خيار نوبر .

زهد

(
zahd
) ا . ع . قدر . يق : خذ زهد ما يكفيك : بگير به قدر كفايت خود .

زهد

(
zahd
) م . ع . زهده زهدا ( از باب فتح ) : اندازه كرد آن را .

زهد

(
zohd
) ا . ع . ناخواهانى خلاف رغبت و طيب كسب و قصر امل . و زهد الاكل : پرهيزگارى و احتراز از خوردن .

زهد

(
zohd
) م . ع . زهد فيه زهدا و زهادة . مر . زهادة .

زهد

(
zahad
) ا . ع . زكات .

زهدان

(
zah - d n
) و (
zeh - d n
) ا . پ . بچه‌دان و آتون و رحم و قرارگاه نطفه . و افتادن زهدان : سقوط رحيم . و زهدان نهادن : عاجز شدن در جنگ و بحث . و اعتراف نمودن و مقر شدن بر سستى و كم فهمى خود .

زهدم

(
zahdam
) ا . پ . شير بيشه . و چرغ . و چوزهء باز .

زه ديده

(
zeh - dide
) ص . پ . شوخ چشم و شوخ ديده و خيره .

زهر

(
zahr
) ا . پ . سم و هر ماده‌اى كه قابل بروز فساد و اختلالات زياد در بدن حيوانى باشد و نيز مورث مرگ آن گردد . و هر مادهء مفسد و مهلكى كه محتوى در بدن بعضى حيوانات بود مانند افعى و عقرب و جز آن . و غصه . و غضب و خشم و قهر . و زهر خون ريختن : ظاهر كردن قهر و خشم . و زهر زمين : درخت سرو . و حنظل . و زهر زير نگين : زهرى كه براى روز بد در زير نگين مهيا دارند . و زهر سبز : زاج سبز . و زهر قاتل : زهر كشنده و زهر هلاهل . و زهر كردن : تلخ كردن عيش . و زهر گوش . چرك گوش و سملاخ . زهرمار كردن : خوردن چيزى غير مرغوب . و زهر مينا : جرعه‌اى از شراب تلخ . و زهر هلاهل : زهر كشنده و مهلك .

زهر

(
zahr
) ع . ج . زهرة (
zaharat
) و (
zahrat
) . و زهر الحجر : سبزه‌اى كه در روى سنگ مىبندد . و گياهى كه آن را ليخن نامند .

زهر

(
zehr
) ا . ع . حاجت . و سبب . و موقع .

زهر

(
zohr
) ع . ج . ازهر و زهراء .

زهر

(
zahar
) م . ع . زهر زهرا و زهارة . مر . زهارة .

زهر

(
zahar
) پ . مخفف ازهر .

زهرا

(
zahr
) ا . پ . زهره و دليرى .

زهرا

(
zahr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اسم خاص زنان . و زهرهء زهرا : ستارهء زهره و ناهيد .

زهراء

(
zahr '
) ا و ص ع . مؤنث از هر يعنى سپيد و نيكو و روشن . ج : زهر . و زن سپيد روى . و گاو مادهء دشتى . و ابر سپيد در آخر روز . و شهرى در مغرب . و موضعى . و يكى از دو سورهء بقره و آل عمران . تثنيهء آن : زهراوان .

زهراء

(
zahr '
) ا . ع . لقب حضرت فاطمه سلام اللّه عليها لكرمها و صفائها و لانها اذا قامت فى محرابها زهر نورها لاهل السماء كما يزهر نور الكواكب لاهل الارض .

زهراب

(
zahr - b
) ا . پ . آب چركين متعفن . و آب زهرآلود . و كميز و شاش . و آب و يا مايه‌اى كه شير را پنير كند و بدان پنير بندند . و آبى كه بعضى ميوه‌ها و گياه‌ها در آن خيسانند تا تلخى و شورى كه دارد ببرد . و يك نوع گياهى آبى كه ورتاج نيز گويند . و زهر آب اجل : ساغر اجل .

زهراب

(
zahr b
) و (
zohr b
) ا . پ . بلبل و عندليب .

زهراب جوش

(
zahr b - juc
) ا . پ . شمشير .

زهراب‌دار

(
zahr b - d r
) و

زهراب گون

(
zahr b - gun
) ا . پ . فولاد اعلا .

زهرابه

(
zahr be
) ا . پ . آب زهردار .

زهرابى

(
zohr bi
) ا . پ . شمشير تاب‌دارى كه از فولاد اعلا ساخته شده باشد .

زهرابى

(
zahr bi
) ا . پ . بلبل و عندليب .

زهر آشام

(
zahr - c m
) ص . پ . مسموم و آنكه زهر آشاميده باشد .

زهرآگين

(
zahr - gin
) ص . پ . زهرآلوده و داراى زهر .

زهرآلاى

(
zahr - l y
) ص . پ . آلايندهء بزهر .

زهرآلود

(
zahr - lud
) ص . پ . زهردار و آلودهء بزهر .

زهرآميز

(
zahr - miz
) ص . پ . آميخته و سرشتهء بزهر .

زهراوان

(
zahr v ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه سورهء بقره و آل عمران .

زهراوى

(
zahr vi
) ا . پ . نام طبيبى .

زهربا

(
zahr - b
) ا . پ . طعامى كه كه براى هلاك دشمن بدان زهر آميزند .

زهرباد

(
zahr - b d
) ا . پ . خناق .

زهرة

(
zahrat
) و (
zaharat
) ا . ع .