تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1780

مساهمون:

ص١٧٨٠
ترك كار و بار كردن .

زنبيل

(
zenbil
) ا . ع . زبيل . و انبان . و خنور . و كدوى خشك ميان تهى كه زنان در وى پنبه و جز آن نهند . ج : زنابيل .

زنبيل باف

(
zanbil - b f
) ا . پ . كسى كه زنبيل مىبافد .

زنبيل ساز

(
zanbil - s z
) ا . پ . سازندهء زنبيل و كسى كه زنبيل مىسازد .

زنبيله

(
zanbile
) ا . پ . تپنگوى خياطى . و جامه دان .

زنپاره

(
zan - p re
) ا . پ . زانى و زناكار و جهمرز .

زنپان

(
zonp n
) ا . پ . گياه انيسون و تخم انيسون .

زن پدر

(
zan - pedar
) ا . پ مادر اندر .

زنة

(
zenat
) ا . ع . مقابل . و ناحيهء چيزى . يقال : هوزنة الجبل اى حذاؤه و ناحيته . و برابر . يقال : هوزنته يعنى او برابر آن است .

زنة

(
zenat
) م . ع . وزن نفسه على كذا و زنا و زنة ( از باب ضرب ) : نهاد دل خود را بر آن . و نيز وزن وزنة : سنجيدن و اندازه كردن . و سنجيدن شعر را . مر . وزن .

زنة

(
zennat
) ص . ع . حنطة زنة : گندم ردى و بدمزه .

زنة

(
zennat
) و (
zannat
) ا . ع . ابو زنة : بوزينه و كپى نر . و كذلك ابوزنة .

زنترة

(
zantarat
) ا . ع . تنگى و عسرت .

زن تنبور

(
zan - tanbur
) ا . پ . نام قلعه‌اى در هندوستان .

زنتو

(
zantu
) و

زنتور

(
zantur
) ا . ع . سنتور .

زنج

(
zanj
) ا . پ . گريه و نوحه . و سخر و لاغ و مسخرگى . و گرهى كه از تنهء درخت برآيد .

زنج

(
zenj
) ا . پ . زاج سفيد . و جيوه . و صمغ . و طپش قلب . و سنج كه يكى از آلات موسيقى باشد .

زنج

(
zonj
) ا . پ . چانه و زنخ و ذقن . و صمغ .

زنج

(
zanj
) و (
zenj
) ا . ع . زنگ و گروهى از سياهان . ج : زنوج . و طبل و دهل .

زنج

(
zanaj
) ا . ع . شدت تشنگى . و درهم شدن روده‌ها از تشنگى كه صاحب آن از خور و نوش زائد باز ماند .

زنج

(
zanaj
) م . ع . زنج الرجل زنجا ( از باب سمع ) : سخت تشنه گرديد آن مرد .

زنجاب

(
zanj b
) ا . پ . سنجاب .

زنجابى

(
zanj bi
) ص . پ . سنجابى و برنگ سنجاب .

زنجار

(
zenj r
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - زنگ و زنگار . و زنجار الحديد : زنگ آهن .

زن جاره

(
zan - j re
) ا . پ . زنپاره و زانى و زناكار .

زنجان

(
zanj n
) ا . پ . شهر حاكم نشين ولايات خمسه كه ميانهء قزوين و ميانج واقع شده .

زنجانه رود

(
zanj ne - rud
) ا . پ . يكى از پنج رود ولايات خمسه .

زنجب

(
zonjab
) و

زنجبان

(
zanjob n
) ا . ع . كمربند .

زنجبة

(
zanjabat
) ا . ع . بالشچه‌اى كه زنان بر سرين بندند تا كلان نمايد .

زنجبيل

(
zanjabil
) ا . ع . بيخ گياهى هندى كه برگ آن مانند برگ نى و برى و آن را در بوزارها و توابل داخل كنند و در طب نيز به كار برند و به فارسى شنكليل و شنگبيز نامند . و مى و شراب . و چشمه‌اى در بهشت . و زنجبيل الشام : راسن و زنجبيل شامى . و زنجبيل العجم و زنجبيل الفارس : اشتر غار . و زنجبيل الكلاب : تره‌اى تند برگش مانند برگ بيد و ساقه‌هايش سرخ و سگ را مىكشد .

زنجبيلة

(
zanjabilat
) ا . ع . گياهى كه فتائل الرهبان نيز گويند .

زنجر

(
zanjar
) ا . ع . سپيدى كه بر ناخن نوجوانان پيدا گردد و فوف نيز گويند .

زنجرة

(
zanjarat
) م . ع . انگشتك زدن . يق : زنجر فلان اذا قرع بين ظفر ابهامه و ظفر سبابته .

زنجرف

(
zenjarf
) ا . پ . شنجرف .

زنجرو

(
zanjoru
) و (
zonjoru
) ا . پ . انزروت . و نام گياهى .

زنجره

(
zanjare
) و (
zanjere
) ا . پ . جانور كوچكى شبيه بملخ و در شب آواز طولانى كند و بتازى صرار الليل گويند .

زنجستان

(
zanjest n
) ا . پ . زنگبار .

زنجف

(
zenjaf
) ا . پ . نوار پشمى و يا پنبه و ابريشمى كه بر كناره‌هاى لباس دوزند . و كناره و حاشيه .

زنجفر

(
zenjafr
) ا . پ . شنجرف .

زنجفر

(
zonjofr
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - شنگرف .

زنجفره

(
zenjefre
) ا . پ . شنگرف .

زنجفيل

(
zanjafil
) ا . پ . - مأخوذ از زنجبيل تازى و بمعنى آن .

زن جلب

(
zan - jalab
) ص . پ . قواد و ديوث و كسى كه زن خود را بحريف برد .

زن جلبى

(
zan - jalabi
) ا . پ . قوادى و ديوثى . و زن جلبى كردن : قوادى كردن .