تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1728

مساهمون:

ص١٧٢٨
حيله و دغا . و حرامزاده و بدكار .

ريمن

(
riman
) ا و ص . پ . مكار و عيار و حيله‌باز و حرامزاده و پليد . و ناپاك و چركين . و ساحر . و اهريمن . و راه نمايندهء بدى و شر . و شيطان . و اسب . و پسر .

ريمن

(
rimen
) ص پ . ريشى كه پيوسته از آن ريم و چرك پالايد .

ريمناك

(
rim - n k
) ص . پ . فاسد . و زبون و پوسيده . و ريمى و داراى ريم مانند جراحتى كه در آن ريم فراهم شده باشد . و كثيف و ناپاك و چركين و ملوث و پليد و آلوده . و منتفخ و آماسيده .

ريمناكى

(
rim - n ki
) ا . پ . چركينى و پليدى و ناپاكى و لوث و آلايش و كثافت و آلودگى . و فراهم آمدگى چرك در زخم و جراحت .

ريمه

(
rime
) ا . پ . چرك كنج چشم و ميان مژگانها .

رين

(
rayn
) ا . ع . ريم و زنگ و چرك .

رين

(
rayn
) م . ع . ران ذنبه على قلبه رينا و ريونا ( از باب ضرب ) : غالب و چيره شد گناه بر دل او . قوله تعالى :
كَلَّا بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ
اى غلب . و رانت نفسه : شوريد دل او . و ران النعاس : غالب شد او را چرت . و كذا رانت الخمر : غالب شد بر او شراب و مست گرديد . و كل ما غلبك فقد رانك و ران بك و ران عليك . و رين به ( مجهولا ) يعنى در كارى افتاد كه بيرون شد از آن نتواند . و نيز رين به اى انقطع . و نيز رين : ريم و زنگ گرفتن و تيره و سياه شدن دل از تكرار گناه .

رينات

(
rayn t
) ع . ج . رينة .

رينة

(
raynat
) ا . ع . مى و شراب . ج : رينات .

ريو

(
riv
) ا . پ . فريب و مكر و تزوير و دغا و ريا . و نام پسر كاوس .

ريوا

(
riv
) ا . پ . پيرو .

ريواج

(
riv j
) ا . پ . رستنى كه ريواس نيز گويند .

ريواز

(
riv z
) ا . پ . عدالت و داد . و نظم . و طريقه و رسم .

ريواس

(
riv s
) ا . پ . ريا و نفاق و فريب . و افسون . و نام رستنى و ريباس .

ريو جام

(
rivj m
) ا . پ . بطلان شهوت و زهد و پرهيزگارى و عصمت و پاك دامنى و باز ايستادن از كسب همهء لذات .

ريوح

(
rayuh
) ص . ع . يوم ريوح : روز خوش باد .

ريود

(
riv d
) ا . پ . گياهى كه چرندگان را مستى آورد .

ريود

(
royud
) ع . ج . ريد .

رىودال

(
rey - vad l
) ا . پ . رى و قاف .

ريوض

(
rayuz
) ص . ع . نخست در رياضت درآمده . يق : ناقة ريوض و غلام ريوض . و بيشتر در اين موقع ريض گويند . يق ناقة ريض و غلام ريض .

ريوع

(
royu '
) م . ع . راع ريعا و رياعا و ريعانا و ريوعا . مر . ريع .

ريوق

(
royuq
) م . ع . جان دادن ( و الفعل من ضرب ) . يقال : هو يريق بنفسه اى يجود بها عند الموت .

ريوق

(
rayyuq
) ا . ع . اول هر چيزى .

رىوقاف

(
rey - vaq f
) ا . پ . هرزه كارى و هرزه‌گوئى و كارهاى عبث . و قول و دليل .

رئون

(
reun
) ع . ج . رئة .

ريون

(
royun
) م . ع . ران رينا و ريونا . مر . رين .

ريونج

(
rivanj
) ا . پ . رستنى كه ريباس نيز گويند .

ريونجو

(
rivanju
) و

ريونجه

(
rivanje
) ا . پ . ديوك و ارضه .

ريوند

(
rivand
) ا . پ . راوند .

ريونيز

(
rivniz
) ا . پ . نام پسر كاوس .

ريوه

(
rive
) ا . پ . گريوه . و كوه كوچك و پشتهء بزرگ . و مكر و فريب و حيله . و افسون . و نام پسر كيكاوس .

ريوه

(
rive
) ا . پ . نام رودخانه‌اى در هندوستان .

ريويج

(
rivij
) ا . پ . ريواس .

ريويدن

(
rividan
) ف ل . پ . آزاد شدن و خلاص شدن و مرخص شدن و معاف شدن . و معزول گشتن .

ريويز

(
riviz
) ا . پ . ريواس . و مكر و حيله و دغا و ريو .

ريه

(
rayh
) م . ع . راه السراب ريها ( از باب ضرب ) : ناپديد شد سراب .

ريه

(
rih
) ا . ع . خاك شور . و شوره . و افتادگى و بيچارگى .

ريه

(
riye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شش .

ريهانيدن

(
rih nidan
) ف م . پ . ويران كردن و خراب نمودن ويرانه ساختن .

ريهقان

(
rayhoq n
) ا . ع . زعفران .

ريهه

(
rihe
) ا . پ . پادشاه .

ريهيدن

(
rihidan
) ف ل و م . پ . افتادن و ساقط شدن . و لغزيدن . و ريختن خاك نرم و جز آن از بلندى . و ريختن آب از بلندى . پاشيده شدن و منتشر گشتن . و پوسيدن و گنديدن .

ريهيده

(
rihide
) ص . پ . افتاده و ساقط شده . و لغزيده . و گنديده . و ويران شده . و ناثابت و سست .

رئى

(
raiyy
) ع . ج . رأى .

رئى

(
raiyy
) و (
reiyy
) ا . ع . پرى كه ديده شود پس دوست گردد . و مار بزرگ . و جامه‌اى كه پيش مشترى جهة فروخت
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1728 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )