تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1681

مساهمون:

ص١٦٨١
الرقم الرقماء اذا وقع فيما لا يقوم به .

رقم‌پذير

(
raqam - pazir
) ص . پ . قابل تحرير .

رقمة

(
raqmat
) ا . ع . مرغزار . و كرانهء رود . و فراهم آمد نگاه آب رود . و خبازى و نان كلاغ .

رقمة

(
raqamat
) ا . ع . گياهى .

رقمتان

(
raqmat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو تندى در پاى گوسپند كه به ناخن ماند . و نشان دو داغ در كرانهء ران خر . و دو تندى دو بازوى ستور . و دو گوشت پارهء بيموى متصل به باطن ذراع اسب . و دو كرانهء ران ستور . و نام دو مرغزار در ناحيهء حمان .

رقمزده

(
raqam - zade
) ص . پ . نوشته و مكتوب و تحرير شده .

رقمكش

(
raqam - kac
) ا . پ . نشان كنندهء حروف و علامات و رسم كنندهء خطوط . و محو كننده و حك كننده .

رقميات

(
raqamiyy t
) ا . ع . تيرهاى منسوب برقم مدينهء طيبه .

رقن

(
raqan
) ا . ع . تخم مرغ مردار خوار .

رقو

(
raqv
) ا . ع . ريگ تودهء گرد اندك كلان .

رقوء

(
raqu '
) ا . ع . آنچه بر جراحت نهند تا خون بايستد و منه قول اكثم : لا تسبوا الابل فان فيها رقوء الدم اى تعطى فى الديات فتحقن بها الدماء .

رقوء

(
roqu '
) م . ع . رقارقأ و رقوء مر . رقأ .

رقوب

(
raqub
) ا . ع . زنى كه جهة ميراث چشم بر مرگ شوى دارد . و شترى كه از انبوهى شتران بآبخور و حوض نزديك نيايد . و زن و يا مردى كه او را بچه نزيد . و زنى كه او را فرزندى باقى نبود . و زن فرزند مرده . و ام الرقوب : بلا و سختى .

رقوب

(
raqub
) و (
roqub
) م . ع . رقب رقوبا و رقوبا و رقابة . مر . رقابة .

رقوة

(
raqvat
) ا . ع . ريگ تودهء گرد اندك كلان .

رقود

(
roqud
) ع . ج . راقد . قوله تعالى :
وَ تَحْسَبُهُمْ أَيْقاظاً وَ هُمْ رُقُودٌ
.

رقود

(
roqud
) ا . ع . حواب .

رقود

(
roqud
) م . ع . رقد رقدا و رقادا و رقودا . مر . رقد .

رقوف

(
roquf
) م . ع . لرزيدن و جنبيدن . و رايته يرقف من البرد : ديدم او را كه مىلرزيد از سرما ( و الفعل من نصر ) .

رقوق

(
roquq
) ع . ج . رق .

رقوم

(
roqum
) ع . ج . رقم .

رقون

(
raqun
) و (
roqun
) ا . پ . زعفران . و حنا .

رقه

(
raqqe
) ا . پ . شهرى در كنار رود فرات و اكنون خراب و ويران .

رقى

(
raqy
) م . ع . رقاه رقيا و رقيا و رقية ( از باب ضرب ) : بردميد بر وى افسون خود را . و رقى اليه رقيا و رقيا و رقية ( از باب سمع ) : برآمد بر وى . و رقى فى السلم : برآمد بر نردبان . و ارق على ظلعك اى امش و اصعد به قدر ما تطيق و لا تحمل على نفسك ما لا تطيقه .

رقى

(
roq
) ع . ج . رقية .

رقى

(
reqqiyy
) ا . ع . بلغت اهل عراق لاغر و نزار از مرد و يا از شتر .

رقى

(
roqq
) ا . ع . پيه بسيار تنك . المثل : وجدتنى الشحمة الرقى عليها الماتى اى وجدتنى ارق شحمة عليها جهة و سبيل الى الوصول اليها اين مثل را شخصى گويد كه صاحبش وى را ضعيف و ناتوان انگارد .

رقى

(
roqiyy
) م . ع . رقى رقيا و رقيا و رقى رقيا و رقيا . مر . رقى .

رقى

(
roqiyy
) ا . ع . صعود . قولى تعالى :
وَ لَنْ نُؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ
اى صعودك .

رقيب

(
raqib
) ا . ع . يكى از اسماء اللّه تعالى . و نگهبان و چشم دارنده و پاسبان . و موكل . و امين اصحاب قمار . و امين بر قداح زننده . و تير سيوم از تيرهاى قمار . و ستاره‌اى از ستاره‌هاى باران كه انتظار ديگر كند و ستاره‌اى كه چون طلوع كند ستارهء مقابل او فرو شود مانند ثريا كه رقيب آن اكليل است اذا طلعت هى غابت تلك . و همهء منازل قمر رقيب‌اند مر صاحب خود را . و نام مارى بد . ج : رقيبات و رقب . و سپس آيندهء مرد از فرزند و قبيله .

رقيب

(
raqib
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - همكار و هم شغل و ضمانا . و چون دو كس بر يك نفر و يا يك چيز عاشق و مايل باشند هر يك مر ديگرى را رقيب خواهد بود . ج : رقيبان .

رقيبات

(
raqib t
) ع . ج . رقيب .

رقيبان

(
raqib n
) پ . ج . رقيب . و رقيبان دست : نگهبانان صدر و مسند . و سيارات . و رقيبان راز : عارفان و اصحاب مشاهده كه نگهبانان اسرار و رازند . و رقيبان هفت بام : هفت ستارهء سيار .

رقية

(
raqyat
) ا . ع . يك بار صعود كردن .

رقية

(
raqyat
) م . ع . رقى رقيا و رقية . مر . رنى .

رقية

(
reqyat
) ا . ع . هيئت صعود كردن . و نوع صعود كردن .