تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1679

مساهمون:

ص١٦٧٩
پيرامون اطاعت و از حيطهء تصرف بيرون شدن .

رقبه

(
raqabe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بنده و عبد و غلام . و گردن .

رقبى

(
roqb
) ا . ع . عطا كردن چيزى به كسى بدين شرط كه هر كس از آن اول بميرد آن چيز بورثهء او باز گردد . و يا دادن خانه و يا زمينى هر كسى را كه تا حيات خود از آن نفع گيرد و بعد مرگش به ديگرى رسد . او ان تقول ان مت قبلى فهى لى و ان مت قبلك فهى لك و هى من المراقبة لان كل واحد منهما يرقب موت صاحبه .

رقة

(
reqat
) ا . ع . سيم مضروب . ج : رقون و رقات . و آنچه نخستين رويد از گياه نصى و صليان . و زمينى كه در ايام برآمد گرما و درآمد سرما و يا در ايام گرما بر آن باران رسد و سبز و گياهناك گردد .

رقة

(
raqqat
) ا . ع . هر زمين بر لب رود كه در وقت مد به روى آب برآيد و سپس فرو رود . ج : رقاق . و زمين نرم هموار كه آب آن فرو رفته باشد . و شهرى در كنار فرات .

رقة

(
reqqat
) ا . ع . مهربانى . و تنكى و نازكى .

رقة

(
reqqat
) م . ع . رق الشيئ رقة ( از باب ضرب ) : تنك و نازك گرديد آن چيز . و رق فلان : شرم داشت فلان . و رق لفلان : رحم كرد و مهربانى نمود مر فلان را .

رقت

(
reqqat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تنكى و نازكى و باريكى و دقت . و لطافت . و شفقت و ملايمت و نرمى و نيكوئى و محبت و غمخوارى . و گريه و زارى . و حيا و شرمسارى و رقت قلب : نرم‌دلى و اشفاق .

رقد

(
raqd
) ا . ع . خواب . و نام كوهى كه از آن سنگ آسيا گيرند .

رقد

(
raqd
) م . ع . رقد رقدا و رقودا و رقادا ( از باب نصر ) : بخواب شد خواه روز باشد و يا شب و يا مخصوص بخواب شب است . و رقد عن الامر رقدا : سپس ماند از آن كار .

رقد

(
roqqad
) ع . ج . راقد .

رقدان

(
raqad n
) ا . ع . برجستن بره و بزغاله از شادمانى و نشاط .

رقدة

(
raqadt
) ا . ع . يك بار بخواب شدن . و اصابتنا رقده من حر اى قدر عشرة ايام يعنى رسيد بما گرمائى كه مدت آن ده روز بود .

رقدة

(
reqdat
) ا . ع . هيئت خواب . و نوع خواب .

رقراق

(
raqr q
) ا . ع . درخش سراب . و درخش هر چيزى . و شمشير درخشان . و نام شمشير سعد بن عبادة انصارى رضى اللّه عنه .

رقراقة

(
raqr qat
) ا . ع . زن درخشان روى .

رقرقان

(
roqroq n
) ا . ع . رقرقان السراب : آنچه رخشان و جنبان باشد از سراب .

رقرقة

(
raqraqat
) م . ع . رقرق الماء و غيره رقرقة : ريخت آب و جز آن را . و رقرق الثريد بالسمن : تنك گردانيد اشكنه را بروغن . و نيز رقرقة : جنبانيدن كوزهء آب . و برگشتن آب در چشم .

رقز

(
raqz
) م . ع . پا كوفتن ( و الفعل من نصر ) . و برجستن . و ما يرقز منه عرق : نمىجهد از وى رگى .

رقش

(
raqc
) م . ع . نگاشتن و نگارين كردن چيزى را به دو رنگ و يا زيادتر ( و الفعل من نصر ) .

رقش

(
roqc
) ع . ج . ارقش و رقشاء .

رقشاء

(
raqc '
) ا و ص . ع . دبهء شتر كه از گلو برآرد . و جانورى كوچك كه در گياه باشد . و حية رقشاء : مارپيسه . و مار ماده . ج : رقش .

رقشة

(
roqcat
) ا . ع . پيسگى و رنگ پيسه .

رقص

(
raqs
) م . ع . رقص رقصا ( از باب نصر ) : بازى كرد و پاى كوفت . و رقص السراب : درخشيد سراب . ر رقصت الخمر : جوشيد مى . و رقصت الخمر فى رؤسهم : مست كرد شراب ايشان را .

رقص

(
raqs
) و (
raqas
) م . ع . رقص البعير رقصا و رقصا و رقصانا ( از باب نصر ) : پويه دويد شتر . و لا يكون الرقص الا للاعب و للابل و لما ما سواها القفز و النقز .

رقص

(
raqs
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حركات و اطوار مخصوص و متوالى كه بر بازو ها و ساقها و ساير اعضاى بدن بطور خوش آيند و بآهنگ ساز وارد مىآورند و فغندو و شست نيز مىگويند . و رقص پهلو : راحت و استراحت و غلطيدن از پهلو بپهلو . و رقص دست بند : نوعى از رقصيدن كه جمعى دست هم را گرفته ميرقصند و بتازى دعكسة نيز مىگويند . و رقص روباه : تجاهل و تغافل در كار بطور عمد . و رقص كردن : رقصيدن . و رقص ملا : نوعى از رقص . و نعوظ . و حركات جماع .

رقصان

(
raqas n
) م . ع . رقص رقصا و رقصا و رقصانا . مر . رقص و رقص .

رقصاندن

(
raqs ndan
) و

رقصانيدن

(
raqs nidan
) ف م . پ . رقص كنانيدن و رقص كردن فرمودن و وشتيدن كنانيدن .

رقص كنان

(
raqs - kon n
) م ف . پ . در حالت رقص و در حالت جست و خيز .

رقصيدن

(
raqsidan
) ف ل . پ . وارد آوردن بر اعضاى بدن حركات و اطوار مخصوص برقص را و فرخشيدن و وشتن وشتيدن نيز
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1679 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )