گويند . و جست و خيز كردن .
رقط
(
roqat
) ع . ج . رقطة .
رقطاء
(
raqt '
) ا و ص . ع . مؤنث ارقط .
و مارپيسه . و فتنهء سخت . يق : جاءت فتنة رقطاء اى مظلمة شبهها بحية رقطاء . و ما كيان پيسهء رنگ برنگ . و اشكنهء بسيار روغن .
رقطة
(
roqtat
) ا . ع . سياهى . و خجكهاى سپيد آميخته و بر عكس . ج . رقط . و شاخ درخت عرفج كه برگ آوردن گرفته باشد .
رقع
(
raq '
) ا . ع . آسمان هفتم . و شوى .
يق : لا حظى رقعك اى لا رزقك اللّه زوجا .
رقع
(
raq '
) م . ع . رقع فى سيره رقعا ( از باب فتح ) : بشتاب رفت . و رقع الثوب : در پى كرد جامه را . و رقع فلانا : نكوهيد فلان را و هجاى آن كرد . و رقع الغرض به سهم : تير بهدف رسيد . و رقع الركية : ويرانى چاه را ترسيده مقدار يك دو قامت برآورد آن را .
و رقع خلة الفارس يعنى بخلة فارس رسيده نيز زد آن را . و الخلة الفرجة بين الطاعن و المطعون . و نيز رقع : دست چپ بردن زير لقمه در وقت خوردن . كان معاوية يلقم بيده و يرقع باخرى اى يبسط احدى يديه لينتشر عليها ما سقط من لقمة .
رقع
(
roqa '
) ع . ج . رقعة .
رقعا
(
raq '
) ا . پ . داروئى كه در دفع حب القرع به كار برند و در كنار درياى آسكون رويد و سرخس نيز گويند .
رقعاء
(
raq ' '
) ص . ع . گوسپندى كه در پهلوى وى سپيدى باشد . و زن لاغر سرين .
و زن گول و احمق .
رقعة
(
raq'at
) ا . ع . آواز برخورد تير مر نشانه را .
رقعة
(
roq'at
) ا . ع . نوشتهء موجز . و وصله و در پى . و هدف . ج . رقاع . و اول و آغاز هيجا و جنگ .
رقعة
(
roqaat
) ا . ع . درختى بزرگ ساقش چون ساق چنار و برگش مانند برگ كدو و بارش مانند بار انجير . ج : رفع .
رقعه
(
raq'e
) ا . پ . داروئى كه رقعا و سرخس نيز گويند . و هر گياهى كه بجبر شكستن كند همچون خامهء آقطى و انجبار .
رقعه
(
roq'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مكتوب و نوشته و نامه . و وصله و دروه و در پى . و بساط شطرنج . و ملك و كشور . و مقوا . و پارچههائى كه در ردادى استعمال مىكنند . و رقعهء بلند نيلگون : آسمان .
و رقعهء پشت ادكن و يا رقعهء پشت نيلگون : زمين . و رقعه دوختن :
در پى زدن و دوره زدن و وصله زدن . و رغعهء شطرنج : بساط شطرنج . و رقعهء غبرا :
آسمان . و رقعهء كژدم : گويند مغان در اولين روز از پنج روز آخر اسفندار ماه جشن مىكرده و سه رقعه جهة دفع مضرات هوام مىنوشته و بر سر ديوار خانهها مىچسبانيدهاند و طرف صدر را خالى مىگذاشتهاند و چون واضع اين رقعه را فريدون مىداند بر آن پيام ايزد و پيام نيوا فريدون مىنويسند . و مردم هند روز پنجم اسفندار ماه را كه مىگويند صورت حشرات دارد رقعهء كژدم مىنويسند . و رقعهء مهمانى :
مكتوبى كه بطريق دعوت و ضيافت با هم نويسند .
رقعهوار
(
roq'e - v r
) ا . پ . كاغذ كتابت و نقاشى شده و خط دار .
رقق
(
raqaq
) ا . ع . زمين نرم هموار كه آب آن فرو رفته باشد . و سستى و ضعف .
و كمى و قلت . يق : فى عظمه رفق اى ضعف . و فى ماله رقق اى قلة .
رقل
(
raql
) ع . ج . رقلة .
رقلة
(
raqlat
) ا . ع . خرما بن بلند كه دست به آن نرسد . ج : رقل و رقال .
رقم
(
raqm
) ا . ع . نوعى از نگار خط دار .
و نوعى از ديبا . و نوعى از چادر . و بلا و سختى . و كتابت . و يوم الرقم : از روزهاى تازيان است .
رقم
(
raqm
) م . ع . رقم رقما ( از باب نصر ) : نبشت . و هو يرقم الماء :
او حاذق و قادر است بر تصرف همهء امور . و رقم الكتاب : نقطه نهاد كتاب را . و واضح و بيان نمود . و مهر كرد بر آن . و رقم الثوب : خط دار بافت جامه را . و نيز رقم : كتابت كردن .
رقم
(
raqam
) ا . ع موضعى در مدينهء طيبه . و منه السهام الرقميات . و روزى است از روزهاى تازيان .
رقم
(
raqam
) و (
raqem
) ا . ع . بلا و سختى . و كثير و بسيار . و جاء بالرقم :
بسيار آورد . و كذا جاء بالرقم ( بكسر القاف ) .
رقم
(
raqem
) ا . ع . بنت الرقم :
بلا و سختى .
رقم
(
raqam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نشان و علامت . و بيان و وصف . و حساب .
و عدد . و نوشته و خط . و تحرير . و امضا .
و طريقه و روش و طرز و رسم و قاعده . و نوع و جنس . و درجه و مرتبه . و فرمان پادشاه .
و حكم و فرازمان شاهزادگان . و نوشته و مكتوب امضا شده و علامت گذاشته شده . و اهل رقم : عالم و واقف بر حساب . و علم رقم : علم حساب . و قلم سعادت رقم : كلك فرخنده و درست نويس . و رقم اول : عرش . و رقم كردن : نوشتن .
و پيچيدن . و مهر نمودن . و تمام كردن مكتوب .
و ترتيب دادن و مرتب ساختن .
رقماء
(
raqm '
) ا . ع . وقع فى