تازى - تداركها و ذخيرهها و انبارها و خزانهها .
ذخذاخ
(
zaxz x
) ا . ع . مرد گريزان از هر چيزى .
ذخذخان
(
zaxzax n
) ا . ع . مرد گويا و فصحيح زبان .
ذخر
(
zoxr
) ا . ع . يخنى و آنچه براى آينده مهيا كنند تا در وقت حاجت به كار برند .
ج . اذخار .
ذخر
(
zoxr
) م . ع . ذخره ذخرا ( از باب فتح ) : يخنى نهاد و ذخيره كرد آن را .
ذخو
(
zaxv
) م . ع . ذخا الابل ذخوا ( از باب نصر ) : سخت راند شتران را و يا راند و دور كرد . و ذخا المرأة :
جماع كرد با آن زن .
ذخى
(
zaxy
) م . ع . ذخا ذخيا ( از باب ضرب ) : شتابى كرد . و ذختهم الريح :
رسيد بايشان باد در حالتى كه پرده و مانعى نداشتند . و نيز ذحى : واخيده شدن پشم بكمان ندافى .
ذخيرة
(
zaxirat
) ا . ع . يخنى . ج .
ذخائر . و موضعى كه بدان خرما را نسبت كنند و گويند تمر ذخيرة .
ذخيره
(
zaxire
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يخنى و ستنج و پسانداز و آنچه براى آينده تهيه كنند تا در وقت حاجت به كار برده شود . و خزانه و انبار . و توشه و هتگ و تدارك و گنجينه . و ذخيرهء سفر : زواده و توشهء راه .
ذخيرهخانه
(
zaxire - x ne
) ا . پ .
انبار .
ذر
(
zar
) ع . كلمهء امر از و ذرو ذرا يعنى بگذار .
ذر
(
zarr
) ا . ع . مورچه . و ذره .
و ابو ذر : كنيهء جذب بن جنادة رضى اللّه عنه از اصحاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .
و ام ذر : كنيهء زن آن .
ذر
(
zarr
) م . ع . ذر ذرا ( از باب نصر ) : ترنجيده گرديد . و ذر الله العباد فى الارض : پراكنده كرد خداى بندگان را در زمين . و ذر لحمه ذرا و ذرورا : لاغر شد گوشت او و كم گرديد . و ذر البقل :
برآمد تره . و ذرت الشمس : برآمد آفتاب .
و ذرت الارض النبت : برآورد زمين گياه را . و ذر الرجل : پير شد مقدم سر آن مرد . و يذر فيه ( بالفتح شاذ ) . و نيز ذر :
جدا كردن دانه . و كوبيدن نمك و مانند آن .
و انداختن داروى پراكندگى در چشم .
ذرء
(
zar '
) ا . ع . اندك . يق : ذرء من خير : اندك از نيكى . و حايل و پرده .
يق : ما بيننا ذرء اى حايل . الحديث :
و هم ذرء النار اى خلقو الها .
ذرء
(
zar '
) م . ع . ذرء الله الخلق ذرء ( از باب فتح ) : آفريد خداى خلق را .
و ذرء الشيئ : بسيار كرد آن چيز را . و ذرء فوه : سخن بد و بيهوده گفت . و ذرء الارض : تخم انداخت در زمين .
ذرء
(
zara '
) م . ع . ذرئ فلان ذرء ( از باب سمع ) و ( از باب فتح لغة ) : پير گرديد فلان و سپيد موى شد . و ذرى شعره :
سپيد شد موى او .
ذرء ذرء
(
zer'a - zer'a
) ع . در هنگام طلب كردن ميش براى دوشيدن گويند .
ذرا
(
zar
) ا . ع . پناه و پوشش . يق :
انا فى ذراك اى فى كنفك و سترك . و آنچه بر باد شود . و سرشك ريخته از چشم .
ذرآء
(
zar ' '
) ص . ع . مونث اذرء يعنى زن پير . و عناق ذرآء : بزغالهء مادهاى كه گوش وى خجكدار و ساير بدنش سياه بود و يا آنكه در سر وى سپيدى بود .
ذراب
(
zor b
) ا . ع . زهر و سم .
ذرابة
(
zar bat
) م . ع . ذرب ذربأ و ذرابة و ذروبة . مر . ذرب .
ذرابة
(
zarabat
) ا . ع . حدت و تندى .
يق : فيه ذرابة .
ذرأة
(
zar'at
) و (
zor'at
) ا . ع . پيرى .
و يا اول سپيدى موى كه در مقدم سر ظاهر شود .
و سپيدى بسيار در نمك .
ذرأة
(
zer'at
) ا . ع . كلمهايست كه بدان ميش را براى دوشيدن خوانند و گويند ذرء ذرء .
ذراح
(
zar h
) ص . ع . لبن ذراح :
شير آميخته با آب .
ذراح
(
zor h
) و (
zorr h
) ا . ع .
نوعى از هوام و از طايفهء ذو الجناحين و به فارسى كاغنو و يا كاغنه نامند و مسحوق آن را در ساختن مشمع منفط استعمال مىكنند .
ج : ذراريح .
ذرار
(
zer r
) ا . ع . خشم . و اعراض .
يق : فى فلان ذرار .
ذرار
(
zer r
) م . ع . ذار مذارة و ذرارا . مر . مذارة .
ذرارة
(
zor rat
) ا . ع . آنچه از پراكندن چيزى برافتد .
ذرارى
(
zar riyy
) ع . ج . ذرية .
ذراريح
(
zar rih
) ع . ج . ذراح و ذراح (
zorr h
) و ذروح و ذروح و ذريح و ذرح و ذريحة و ذرحرح و ذرحرح .
ذراريح
(
zar rih
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوعى از هوام از طايفهء ذو الجناحين كه كاغنو و كاغنه نيز گويند و آن قسم از سن مىباشد كه به زبان ديلمى دارساس گويند و از سموم قتاله است .
ذراع
(
zar '
) و (
zer '
) ا . ع . زن سبكريس . و از اعلام مردان است .
ذراع
(
zer '
) ا . ع . رش دست . و