ذبذبة
(
zabzabat
) م . ع . ذبذبه ذبذبة : متردد و حيران گذاشت آن را .
ذبر
(
zabr
) ا . ع . دانست چيزى . و نامه . ج : ذبار . و سخن . و زبان . الحديث :
اهل الجنة خمسة اصناف : منهم الذى لا ذبر له اى لا نطق له و لا لسان يتكلم به من ضعفه . و بلغت حبشه كوه . يق :
ما احب ان لى ذبرا من ذهب . و بلغت حمير : كتابى كه بر شاخ خرما كه برگ برنياورده باشد نوشته شود .
ذبر
(
zabr
) م . ع . ذبر الكتاب ذبرا ( از باب نصر و ضرب ) : نوشت آن كتاب را .
و ذبر الكتاب : نقطه گذاشت حروف آن كتاب را . و ذبر القرآن : بقراءة خفى و يا سريع خواند قرآن مجيد را . و ذبر الكتاب : به خط حميرى نوشت آن كتاب را .
و ذبر الشيئ : فهميد آن چيز را و دانست .
ذبر
(
zab r
) م . ع . ذبر ذبرا ( از باب سمع ) : خشمناك شد و غضب كرد .
ذبر
(
zaber
) ص . ع . كتاب ذبر :
نامهاى كه به آسانى خوانده شود .
ذبل
(
zabl
) ا . ع . پوست باخهء دريائى و يا برى . و گوش ماهى . و استخوان پشت دابهء دريائى كه از آن دست برنجن و شانه سازند .
و نام كوهى . و ذبلا ذابلا و يا ذبلا ذبيلا : كلمهء نفرين كه بدان دعاى بد كنند اى الزمه اللّه هلاكا .
ذبل
(
zabl
) م . ع . ذبل النبات ذبلا و ذبولا ( از باب نصر و كرم ) : پژمريد آن گياه . و ذبلت بشرته : خشك پوست گرديد . و ذبل الفرس : باريك گرديد آن اسب . و ذبل ماله : پشكل انداخت ستور او . و قولهم : ما له ذبل ذبلة :
دعاء عليه .
ذبل
(
zebl
) ا . ع . بىفرزندى زن .
و ذبل ذبيل : مبالغه است اى ثكل ثاكل .
ذبل
(
zobbal
) و (
zobol
) و (
zobl
) ع .
ج . ذابل .
ذبلاء
(
zabl '
) ص . ع . امرأة ذبلاء :
زن خشك لب .
ذبلة
(
zablat
) ا . ع . پشكل . و باد گرم پژمردهكننده .
ذبلة
(
zoblat
) ا . ع . خوشيدگى لب از تشنگى .
ذبنة
(
zobnat
) ا . ع . خوشيدن لب از تشنگى ( لغة فى الذبلة ) .
ذبوب
(
zobub
) م . ع . ذب ذبا و ذببا و ذبوبا . مر . ذب .
ذبول
(
zobul
) ا . ع . سن الذبول :
سن پيرى و شيخوخة لان البدن يذبل فيه و يخرج طبيعة الاعضاء من النموالى النقصان و منه الذبول الدقى .
ذبول
(
zobul
) م . ع . ذبل ذبلا و ذبولا . مر . ذبل .
ذبى
(
zebbiyy
) ا . ع . سرهنگ شحنه .
ذبيان
(
zoby n
) و (
zeby n
) ا . ع .
قبيلهاى از تازيان كه نابغة شاعر از آن قبيله است .
ذبيح
(
zabih
) ا و ص . ع . مذبوح و ذبح كرده شده و بسمل و قربانى . و لقت اسمعيل پسر ابراهيم جد اعراب مستعر به . الحديث : انا ابن الذبيحين لان عبد المطلب لزمه ذبح عبد اللّه لنذر ففداه بمأة من الابل .
ذبيحة
(
zabihat
) ا . ع . مذبوح و قربانى .
ج : ذبائح .
ذبيل
(
zabil
) ص . ع . غمناك و درد ناك كه در حرمان گويند . و ذبلا ذبيلا .
مر . ذبل .
ذج
(
zajj
) م . ع . ذج الماء ذجا ( از باب ضرب ) : آشاميدن آب را . و ذج من سفره : باز آمد از سفر .
ذجل
(
zajl
) ا . ع . ستم و ظلم .
ذجل
(
zajl
) م . ع . ذجله ذجلا ( از باب نصر ) : ستم كرد و ظلم نمود مر او را .
ذح
(
zahh
) م . ع . ذحه ذحا ( از باب سمع ) : سيلى زد او را . و ذح الشيى :
شكافت و كوفت آن چيز را . و ذح المراة :
گائيد آن زن را .
ذحج
(
zahj
) م . ع . ذحجه ذحجا ( از باب فتح ) : پوست كند آن را و خراشيد ، و ذحجت الريح فلانا : كشيد فلان را باد از جائى به جائى .
ذحذح
(
zohzoh
) ا . ع . كوتاه بالاى كلان شكم .
ذحذحة
(
zahzahat
) م . ع . ذحذحت الريح التراب : برد باد خاك را . و نير ذحذحة : گام نزديك گذاشته شتاب رفتن .
ذحل
(
zahl
) و (
zahal
) ا . ع . كينه و دشمنى . ج : ذحول و اذحال . و كينهخواهى يق : طلب بذحله . و نيز كشنده را باز كشتن . و كين خواستن . و طلب پاداش گناهى كه بر شخص رفته نمودن . و پاداش دشمنى خواستن ( و الفعل من فتح ) .
ذحلطة
(
zahlatat
) م . ع . ذحلط فى الكلام : خلط ملط كرد در سخن .
ذحلمة
(
zahlamat
) م . ع . ذحلمه :
ذبح كرد آن را . و فراهم آورد .
ذحم
(
zahm
) م . ع . ذحمه ذحما :
عيب كرد او را . و حقير پنداشت . و راند .
و رسوا نمود .
ذحملة
(
zahmalat
) م . ع . ذحمله ذحملة : غلطانيد آن را .
ذحول
(
zohul
) ع . ج . ذحل .
ذخائر
(
zax er
) ع . ج . ذخيرة .
ذخاير
(
zax yer
) ا . پ . - مأخوذ از