تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1586

مساهمون:

ص١٥٨٦
ذب الرياد نيز گويند لانه يرود اى يجيئى و يذهب و لا يثبت فى موضع . و رجل ذب الرياد : مرد بسيار زيارت‌كنندهء زنان و آمد و شد نماينده و در آينده بر آنها .

ذب

(
zabb
) م . ع . ذب عن حريمه ذبا ( از باب نصر ) : راند آن را از حريم خود و بازداشت . و ذب فلان : آمد و رفت كرد و قرار نگرفت فلان در جائى . و ذب الغدير : خشك شد حوض در آخر گرما . و ذبت شفته ذبا و ذببا و ذبوبا ( از باب ضرب ) : خشك شد لب او از تشنگى و جز آن . و ذب جسمه : لاغر گرديد . و ذب النبت : پژمريد آن گياه . و ذب النهار : اندك باقى ماند از روز . و ذب فلان : متغير شد گونهء فلان . و ذب ( مجهولا ) : ديوانه گرديد . و ذب البعير ( ايضا مجهولا ) : مگس زده شد آن شتر .

ذب

(
zobb
) ع . ج . ذباب .

ذباب

(
zob b
) ا . ع . مگس . و زنبور عسل . ج : اذبة و ذبان و ذب . و ديوانگى . و مردم چشم اسب . و شوم و بد فالى . و بدى پيوسته با بدى . و كوهى بمدينهء منوره . و از اعلام است . و ذباب السيف : تيزى شمشير و كنارهء آن كه تيز و برنده است . و ذباب الاذن : تيزى طرف گوش . و ذباب الحناء : اول شكوفهء حنا . و ذباب العين : مردمك چشم . و ذباب الاسنان : تيزى دندانها .

ذباب

(
zabb b
) ص . ع . بسيار دفع كنندهء از حريم خود .

ذباب

(
zabb b
) ا . ع . چاه كوچك .

ذبابات

(
zob b t
) ع . ج . ذبابة .

ذبابة

(
zob bat
) ا . ع . واحد ذباب يعنى يك مگس . و يك زنبور عسل . و بقيهء وام و جز آن . ج . ذبابات . و نام موضعى .

ذبابة

(
zabb bat
) ص . ع . شفة ذبابة : لب پژمريده و خشك شده .

ذبابى

(
zob biyy
) ا . ع . برآمدگى در طبقهء عنكبوتى چشم از جراحت و مانند آن .

ذبأة

(
zab'at
) ا . ع . دختر لاغر بدن مليح و نمكين سبك روح .

ذباح

(
zab h
) م . ع . ذبح الشيى ذبحا و ذباحا ( از باب فتح ) : شكافت و پاره نمود آن چيز را . و ذبح فلان : خفه كرد فلان را و هلاك ساخت . و ذبح الحيوان : بريد و داجهاى آن حيوان را . الحديث : من ولى قاضيا فقد ذبح به غير سكين اى اهلك . و ذبح الدن : سوراخ كرد و شكافت خم را . و ذبحت اللحية فلانا : دراز گشت ريش فلان و فروهشت زير زنخ وى و نمودار شد تپفوز او . و ذبح الخمر الملح : پاك كرد نمك شراب را و مباح نمود استعمال آن را .

ذباح

(
zeb h
) و (
zob h
) ا . ع . دردى در حلق و خونى كه خناق آورد و مىكشد .

ذباح

(
zob h
) ا . ع . نام گياهى زهردار .

ذباح

(
zob h
) و (
zobb h
) ا . ع كفتگيهاى شكم انگشتهاى پا . و منه قولهم : ما دونه شوكة و لا ذباح .

ذباذب

(
zab zeb
) ا . ع . نره . و ج . ذبذبة .

ذبار

(
zeb r
) ع . ج . ذبر .

ذبارة

(
zeb rat
) م . ع . ذبر الرجل ذبارة ( از باب ضرب ) : نيكو نگريست آن مرد . و ذبر الخبر : دريافت آن خبر را . و ذبره : محكم كرد آن را و نيكو ياد گرفت . و روان خواند . و ما احسن ما يذبر الشعر يعنى چه نيكو روان مىخواند شعر را .

ذبال

(
zob l
) ا . ع . ريشى كه بر پهلو برآيد و بجانب شكم سوراخ نمايد . و ج . ذبالة .

ذبالة

(
zob lat
) ا . ع . پليتهء چراغ . ج : ذبال .

ذبالة

(
zobb lat
) ا . ع . پليتهء چراغ .

ذبان

(
zebb n
) ع . ج . ذباب .

ذبائح

(
zab eh
) ع . ج . ذبيحة .

ذبب

(
zabab
) م . ع . ذب ذبا و ذببا و ذبوبا . مر . ذب .

ذبح

(
zabh
) م . ع . ذبح ذبحا و ذباحا مر . ذباح .

ذبح

(
zebh
) ا . ع . آنچه گلو بريده شود . الحديث : من كان له ذبح اى كبش يذبحه . و قوله تعالى :
وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ
.

ذبح

(
zebh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قربانى . و بريدن گلوى هر حيوان حلال گوشت . و ذبح كردن : گلو بريدن .

ذبح

(
zobah
) و (
zebah
) ا . ع . نوعى از غارچ و سماروغ .

ذبح

(
zobah
) ا . ع . گزر دشتى . و گياهى خوش‌بو . و گياهى كه خورش نعامه باشد .

ذبحان

(
zobh n
) ا . ع . نام شهرى در يمن و نام جماعتى .

ذبحة

(
zebhat
) و (
zobhat
) و (
zebahat
) و (
zobahat
) ا . ع . درد گلو . و خونى كه خناق پيدا كند و بكشد . و ريشى كه در حلق برآيد .

ذبذب

(
zabzab
) ا . ع . نره . و چاه كوچك .

ذبذب

(
zabzabat
) ا . ع . نره . و چاه كوچك .

ذبذبة

(
zabzabat
) ا . ع . زبان . و نره . الحديث : من وقى شر ذبذبة دخل الجنة . و خايه . و چيزى كه بهودج آويزند جهة زينت . ج : ذباذب . و ناويدن چيز آونگان و جنييدن آن . و حمايت همسايه و اهل خانه . و رنجانيدن مخلوق . و حركت دادن .