تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 771

مساهمون:

ص٧٧١

تاته

(
taattoh
) م . ع . خود را ديوانه ساختن . مر . تعته (
taattoh
) .

تاتى

(
taatti
) م . ع . تاتى الى الامر : آماده شد و حاصل گشت آن كار از براى من و تاتى له : رفق و نرمى كرد . و آمد او را از جهتى كه حاصل شود . و جاء فلان يتاتى لمعروفك : آمد فلان در حالتى كه متعرض معروف و احسان تو بود .

تاتى

(
taattiy
) م . ع . اتيت الماء تاتية و تاتيا : آسان كردم راه آب را .

تاتيب

(
ta'tib
) م . ع . اتب الثوب

تاتيبا

( مجهولا ) : اتب گردانيده شد جامه . و اتبه الاتب : پوشانيد او را اتب .

تاتية

(
ta'teyat
) م . ع . چون واوى باشد آمدن كسى را و آوردن . و چون يائى بود بمعنى تاتى است . مر . تأتى .

تاتير

(
ta'tir
) م . ع . زه كردن كمان يق اتر القوس تأتيرا .

تأتيم

(
ta'tim
) م . ع . دو راه زن را يك گردانيدن يق اتم المراة تأتيما .

تأتين

(
ta'tin
) م . ع . بچه نگونسار زادن زن .

تاتينا

(
t tin
) ا . پ . باشه كه مرغ شكارى است از جنس زرد چشم .

تاثث

(
taassos
) م . ع . اثاث گرفتن چيزى و بسيار شدن كالاى كسى و يافتن مال .

تاثر

(
taassor
) م . ع . پذيرفتن اثر چيزى و قبول اثر كردن .

تائف

(
taassof
) م . ع . احاطه كردن . و نهان خانه ساختن . و لازم گرفتن كسى را و الفت كردن باوى . و پيروى كردن كسى را . و الحاح كردن بر كسى . و همواره برانگيختن كسى را .

تاثل

(
taassol
) م . ع . بن گرفتن و محكم و استوار شدن . و گرفتن خواربار . و تاثل الرجل : بزرگ شد مرد . و تاثل المال : گرد آورد مال را . و تأثل البئر : كند چاه را . و تاثل الشيئى : فراهم آمد اين چيز . و تاثلته انا : فراهم آوردم اين را ( لازم و متعدى است ) .

تاثم

(
taassom
) م . ع . توبه كردن از گناه و سوگند خوردن بر آن و خود را بزه كار ديدن .

تأثيث

(
ta'sis
) م . ع . اثثه تاثيثا : پى سپر و آسان و بمراد كرد آن را .

تآثير

(
ta sir
) ع . ج . توثور .

تأثير

(
t'asir
) م . ع . گذاشتن در چيزى اثر و نشان را يق اثر فيه تاثيرا .

تأثير

(
ta'sir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اثر كردگى و قبول اثر . و درايش و هنايش . و تأثير كردن : قبول اثر كردن و منفعل شدن .

تأثيرات

(
ta'sir t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مؤثرات . و آثار كواكب .

تأثيف

(
ta'sif
) م ع . اثفه تأثيفا : طلب كرد آن را . و اثف القدر تأثيفا : نهاد ديگ را بر ديگ‌دان .

تأثيل

(
ta'sil
) م . ع . اثله تأثيلا : با اصل و استوار كرد آن را . و اثل المال : زكات داد مال را و اصل گردانيد آن را يعنى بضاعت خود ساخت و گرد آورد مال را . و اثل ملكه : افزود ملك خود را . و اثل اهله : پوشانيد اهل خود را بهترين لباس و احسان كرد با ايشان . و اثل الرجل : صاحب بسيار مال شد آن مرد .

تأثيم

(
ta'sim
) م . ع . گناه كردن و كردن كارى كه حلال نباشد و اثمه تأثيما : گفت او را كه تو گناه كردى .

تاج

(
t j
) ا . ع . افسر . ج : تيجان . و يق العمائم تيجان العرب . و اخ . نام خانه‌اى در بغداد مر معتضد را . و ذو التاج : لقب چند نفر از معارف عرب .

تاج

(
t jj
) م . ع . سخت گرم شدن روز مر . تأجج (
taajjoj
) .

تاج

(
t j
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افسر و ديهيم . و كلاهى كه براى پادشاهان از طلا و جواهر مىسازند . و داهم و داهيم و داهول و داهون . و نوعى از كلاه بلند . و طره و كاكل و گوشت پارهء سرخ كه بر سر مرغان است و پوب نيز گويند . و تاج خروس : جوج و خوچ يعنى گوشت پارهء سرخى بر سر خروس . و گلى كه بستان افروز نيز گويند . و تاج الملوك : قسمى از اقونيطون . و تاج سعدان : زحل . و تاج فيروزه : آسمان . و افسر كيخسرو و تاج گردون : خورشيد . و تاج كيخسرو : خورشيد . و تاج كيانى : افسر پادشاهى . و تاج گل دستهء گل . و تاج مفخرت : تاج جلال .

تاج‌بخش

(
t j - baxc
) ص . پ . پادشاهى كه پس از غالب شدن بر پادشاه ديگر ممكت وى را به او بخشد .

تاج‌بخشى

(
t j - baxci
) ا . پ . عفو و بخشش تاج . و تاج بخشى كردن : عفو كردن از پادشاه مغلوب و ملك را بوى بخشيدن .

تاج برسم

(
t j - barsam
) ا . پ . تدبيرى كه بدان نيك و بد طعام معلوم مىگردد .

تاجپوش

(
t j - puc
) ص . پ . خروس تاجدار . و هدهد .

تاجة

(
t jat
) ا خ . ع . ملكهء يمن و دختر ذو الشفر كه معاصر با حضرت يوسف بود .

تاج تاش

(
t j - t c
) ا . پ . خداوند و مالك تاج .

تاجج

(
taajjoj
) م . ع . تاججت النار :