تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1569

مساهمون:

ص١٥٦٩
و هو طيب الدهنة يعنى او بوى خوش دارد .

دهنج

(
dahnaj
) و (
dahanaj
) و (
dohanej
) ا . ع . معرب دهنهء فارسى كه سنگى است شبيه بزمرد .

دهنجة

(
dahnajat
) م . ع . لغة فى دهمجة .

دهن خوانى

(
dahan - x ni
) ا . پ . جرم و گناه . و سرزنش و ملامت .

دهن دره

(
dahan - dare
) ا . پ . خميازه و تثاوب و پاسك و پاشك و فاژ .

دهن دريده

(
dahan - daride
) ص . پ . هرزه چانه و ياوه گوى و هرزه دراى و فحاش و بىشرم و بىحيا .

دهندگى

(
dehandagi
) ا . پ . دهش و عطيه و موهبت و سخاوت و كرم و بذل .

دهنده

(
dehande
) و (
dehende
) ا . پ . عطا كننده . و زن فاحشه و قحبه .

دهنقة

(
dahnaqat
) م . ع . لغة فى دهمقة .

دهن كف

(
dahan - kaf
) ا . پ . لعاب دهان .

دهنه

(
dahnoh
) ا و ص . پ . زيور . و زينت و آرايش . و هر هفت . و نقصان . و هر دو چيز كه در كميت و كيفيت نزديك بهم باشند . و عدد تسعين و نود .

دهنه

(
dahane
) ا . پ . ثقبه و سوراخ . و مدخل . و چاك و شكاف . و سوفار . و فك . و لگام اسب و يشف . و يك نوع سنگى شبيه بزمرد كه دهنج نيز گويند .

دهنيت

(
dohniyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چربش و چربى .

دهنيم

(
dah - nim
) ا . پ . پول كهنه . و خراج پنج درصد . و خمس .

دهو

(
dahv
) ا . ع . يوم دهو : از روز هاى تازيان است كه در آن جنگ واقع شد .

دهو

(
dahv
) م . ع . رسيدن امرى ( و الفعل من نصر ) : و ما دهاك اى ما اصابك .

دهو

(
dehu
) ا . پ . كوهى كه در سر انديب كه رهون نيز گويند و آدم چون از بهشت برآمد به آن كوه افتاد .

دهواء

(
dahv '
) ص . ع . داهية دهواء : بطور مبالغه بلاى سخت را گويند .

دهواء

(
dohav '
) ع . ج . دهى (
dahiyy
) .

ده و دار

(
deh - o - d r
) ا . پ . كر و فر و داروگير و غوغا و هنگامه و معركه و آواز مبارزين . و جاه و جلال . و نخوت .

دهور

(
dohur
) ع . ج . دهر .

دهورة

(
dahvarat
) م . ع . دهوره دهورة : فراهم آورد او را . و انداخت او را در مغاكى ميان دو كوه و جز آن . و ريخ زد . و دهور الكلام : پر و بىاماله خواند كلام را . و دهور الحائط : راند و دفع نمود ديوار را پس افتاد . و هو يدهور اللقم : او لقمه‌هاى بزرگ بر مىدارد . و تدهور الليل : به آخر رسيد شب و پشت داد .

دهورى

(
dahvariyy
) ا . ع . مرد سخت .

دهوس

(
dahus
) ا . ع . الدهوس : شير درنده .

دهوك

(
dahuk
) ص . ع . بسيار شكننده و آس كننده . ج : دهك .

ده و گير

(
deh - o - gir
) ا . پ . داد و ستد . و ده و دار . مر . ده و دار .

دهوم

(
dohum
) ع . ج . دهم .

دهون

(
dahun
) ا . پ . حفظ و ياد . و خاطر نشان . و از دهون خواندن : از برخواندن .

دهون

(
dahun
) ع . ج . دهى .

دهوه

(
dahve
) ا . پ . دهله .

دهوية

(
dohviyyat
) ص . ع . داهية دهوية : بطور مبالغه بلاى سخت را گويند .

ده‌ها

(
dah - h
) ا . پ . ده روز اول ماه محرم . و ج . ده .

ده‌ها

(
deh - h
) پ . ج . ده . قريه‌ها و دهات .

ده هزار

(
dah - haz r
) و ده هزاران (
dah - haz r n
) ا . پ . بازى چهارم از هفت بازى نرد .

ده هفت

(
dah - haft
) ا . پ . پول مسكوكى كه در قديم رايج بوده .

دهى

(
dahy
) ا . ع . زيركى و كاردانى و تيزى ذهن و جودت راى و جودت فهم .

دهى

(
dahy
) م . ع . دهى دهيا و دهاء و دهاءة ( از باب سمع ) : زيرك گرديد . و دهاه دهيا ( از باب ضرب ) : زيرك و تيز هوش گفت او را و منسوب كرد وى را بزيركى و يا عيب و نقص كرد او را و يا عاهت و بلا رسانيد بوى . و دهته الدواهى اى اصابته و ضم عين المضارع لغة فيه .

دهى

(
dahi
) ص . ع . رجل دهى : مرد زيرك و تيز فهم . ج : دهاة و دهون .

دهى

(
dahiyy
) ص . ع . عاقل و دانا . ج : ادهية و دهواء .

دهيده

(
dehide
) ا . پ . بخشش از طرفين . و جنگ و نبرد و پيكار .

دهيدهان

(
dohaydeh n
) ا . ع . صد شتر و زائد بر آن .

دهير

(
dahir
) ا و ص . ع . هر زمان و هميشه . و دهر دهير : روزگار سخت .

دهيك

(
dah - yak
) ا . پ . عشر و يك حصهء از ده حصه . و دهيك كردن : از ده حصه نه حصه را بردن و يك حصه باقى گذاشتن . و بمرتبهء اعشار بردن .

دهيك ستان

(
dah - yak - set n
) و دهيك گيرنده (
dah - yak - girande
)