تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1566

مساهمون:

ص١٥٦٦

دهرى

(
dahriyy
) ص . ع . منسوب بدهر .

دهرى

(
dahriyy
) و (
dohriyy
) ا . ع . كسى كه عالم را قديم گويد .

دهرى

(
dohriyy
) ص . ع . پير سالخورده و منسوب بقبيلهء دهر بر غير قياس .

دهريش

(
dah - ric
) ص . پ . كسى كه داراى ريش انبوه و هنگفت و بزرگ باشد .

ده زبانى

(
dah - zab ni
) ا . پ . پر حرفى و زيادگوئى .

دهس

(
dahs
) ا . ع . گياه نورسته كه هنوز سبزى بر آن غالب نشده باشد . و جاى نرم كه نه ريگ باشد و نه خاك .

دهس

(
dohs
) ع . ج . ادهس و دهساء .

دهس

(
dahas
) ا . ع . سرخى مايل بسياهى .

دهساء

(
dahs '
) ص . ع . مؤنث ادهس . يق : اكمة دهساء : پشتهء سرخ رنگ . ج : دهس . و عنز دهساء : بز سرخ مايل بسياهى . و ارض دهساء : زمين سرخ مايل بسياهى . و امراة دهساء : زن كلان سرين .

ده‌سال

(
dahs l
) ا . پ . كوكب سياره . و بزرگترين موجه‌اى از موجهاى دريا .

دهسة

(
dahsat
) و (
dohsat
) ا . ع . سرخى مايل بسياهى .

دهستان

(
dahest n
) ا . پ . شهرى در طبرستان .

دهستان

(
dehest n
) ا . پ . مجموع چندين ده و قريه و جائى كه داراى دهات چند باشد .

دهستانى

(
dehest ni
) ص . پ . كسى كه از اهل ده باشد و دهاتى مقابل شهرى .

دهش

(
dahc
) م . ع . دهشه دهشا ( از باب فتح ) : متحير ساخت او را و برد عقل وى را .

دهش

(
dahac
) م . ع . دهش دهشا ( از باب سمع ) : متحير و سراسيمه گشت . و رفت عقل او از فراموشى و يا از بيخودى و سرگشتگى از عشق . و دهش ( مجهولا ) : مدهوش و سراسيمه گشت .

دهش

(
dahec
) ص . ع . متحير و عقل رفته .

دهش

(
dehec
) پ . ح م . از دادن . و ا . همت و بخشش و عطا و كرم و سخاوت .

دهشت

(
dahcat
) و (
dehcat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - حيرت و سراسيمگى . و ترس و هراس و خوف . و تعجب .

دهشت

(
dahcat
) و (
dahcet
) ا . پ . يك رنگى و اتحاد و يگانگى و يك جهتى و مشابهت و اتفاق .

دهشت انداز

(
dehcat - and z
) ص . پ . اندازندهء در بيم و هول .

دهشت‌انگيز

(
dehcat - angiz
) ص . پ . مهيب و هولناك .

دهشت ناك

(
dehcat - n k
) ص . پ . هولناك و خوفناك .

دهشته

(
dehecte
) ا . پ . بخشش بىريا و صدقه و خيرات و مبرات .

دهشرة

(
dahcarat
) ا . ع . شتر مادهء كلان و بزرگ .

دهشرة

(
dahcarat
) م . ع . دهشر الامر دهشرة : كرد آن كار را بدون رفق و نرمى . و دهشر الرجل : شتاب كرد آن مرد در گرفتن كشتى و نيز در جماع كردن .

دهشور

(
dehec - var
) ص . پ . جوانمرد و سخى و كريم .

دهع

(
dah '
) م . ع . دهع بها الراعى دهعا ( از باب فتح ) : زجر كرد بزغالگان را بكلمهء دهاع و يا كلمهء دهذاع .

دهف

(
dahf
) م . ع . دهفه دهفا ( از باب فتح ) : سخت گرفت آن را .

دهفشة

(
dahfacat
) ا . ع . مكر و فريب . و سخن گفتن مرد با زن و مغازله و عشقبازى كردن .

دهق

(
dahaq
) م . ع . دهق الشيئ دهقا ( از باب فتح ) : شكست آن چيز را و بريد و يا سخت فشرد آن را . و دهق فلانا : زد فلان را و شكنجه كرد . و دهق الكأس : پر كرد آن جام را . و دهق الماء : سخت ريخت آن آب را . و دهق لى من المال : بخشيد به من اول مال را .

دهق

(
dahaq
) ا . ع . اشكنجه . و دو چوبى كه بدان ساق را شكنجه كنند .

دهقان

(
dehq n
) و (
dohq n
) ا . ع . مأخوذ از دهگان فارسى - قادر و تواناى بر تصرف كارها با سبكى و چستى و چالاكى . و داناى كار . و بازرگان . و مىفروش . و كشاورز و مهمتر كشاورزان . و رئيس اقليم . و رئيس ده‌ها . ج : دهاقنة و دهاقين .

دهقان

(
dehq n
) ا . پ . كشاورز و زارع . و مطرب و مغنى . و شاعر . و دهقان پير : شراب كهنه . و دهقان خلد : رضوان و خازن بهشت . و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

دهقان نورد

(
dehq n - navard
) ا . پ . كتاب تاريخ .

دهقانى

(
dahq ni
) و (
dehq ni
) ا . پ . زراعت و فلاحت و كشتكارى .

دهقانية

(
dehq niyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زراعت و فلاحت .

دهقة

(
dahqat
) ا . ع . اول مال . و لى دهقة من المال اى اعطانى منه صدرا .