تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1567

مساهمون:

ص١٥٦٧

دهقلة

(
dahqalat
) م . ع . دهقل جلد الدابة دهقلة : گرفت پوست دابه را تا برابر و راست گردد و سپس سترد موى آن را .

دهقنة

(
dahqanat
) ا . ع . كشاورزى . يق : له دهقنة بموضع كذا .

دهقنة

(
dahqanat
) م . ع . دهقنوه دهقنة : دهقان گردانيدند آن را .

دهقوع

(
dohqu '
) ا . ع . گرسنگى سخت كه صاحب خود را بيفگند .

دهك

(
dahk
) م . ع . دهكه دهكا ( از باب فتح ) : آس كرد آن را و شكست . و دهك الارض : پا سپر كرد آن زمين را . و دهك المراة : جماع كرد با آن زن .

دهك

(
dohok
) ع . ج . دهوك .

دهك

(
dehak
) ا . پ . مصغر ده ده كوچك و قريهء كوچك .

دهكان دهكان

(
dahk n - dahk n
) م ف . پ . ده تا ده تا .

دهكانى

(
deh - k ni
) ا . پ . زراعت و فلاحت و كشتكارى و كشت و زرع . و كشتزار . و دهقانى .

دهكث

(
dahkas
) ا . ع . كوتاه بالا و قصير .

دهكل

(
dahkal
) ا . ع . سختى و بلا و سختى از سختيهاى روزگار . ج : دهاكل .

دهكلة

(
dahkalat
) ا . ع . دمدمه مانندى در سواران رهان .

دهكلة

(
dahkalat
) م . ع . دهكل الارض دهكلة : پا سپر كرد آن زمين را .

دهكم

(
dahkam
) ا . ع . مرد پير سالخورده .

ده كيا

(
deh - kiy
) ا . پ . رئيس ده و مقدم ده . و نوعى از ميوهء پخته شدهء با غذا .

دهگان

(
dehg n
) ا . پ . دهقان و فلاح . و زميندار . و زراعت كننده و مزارع . و تاريخى . و تاريخ‌دان . و قريه و ده و روستا .

دهگانى

(
dah - g ni
) ا . پ . نوعى از زر مسكوك كه در قديم رايج بوده .

دهگانى

(
deh - g ni
) ا . پ . دهقانى و زراعت و كشتكارى و دهكانى .

ده گر

(
deh - gar
) ا . پ . دهقان .

ده گزى

(
dah - gazi
) ا . پ . هر چيزى كه ده گز درازى وى باشد .

دهل

(
dahl
) ا . ع . وقت حاضر . و چيز اندك .

دهل

(
dohol
) ا . پ . نوعى از طبل و نقاره . و دهل بالاى بام بردن : دهل زدن . و دهل زدن : نواختن دهل . و دهل زير گليم زدن : كوشش كردن در اخفاى چيزى كه آشكار باشد . و دهل يك رويه : تك دهل . و دهل دو رويه : جفت دهل .

دهلاث

(
dehl s
) ا . ع . مقلوب دلهاث و بمعنى آن .

دهلب

(
dahlab
) ا . ع . مرد گران . و كسى كه صحبت وى را ناخوش دارند . و نام شاعرى .

دهل باز

(
dohol - b z
) ا . پ . طبال . و دهل برنجينى كوچك كه بر زين اسب بندند و در وقت شكار با شاهين و ما دامى كه شاهين در شكار است جهة تحريص وى آن را مىنوازند .

دهل دريده

(
dohol - daride
) ص . پ . رسوا و بىآبرو و رسوا شده .

دهل زن

(
dohol - zan
) ا . پ . طبال و دف زن و كسى كه طبل مىنوازد .

دهلقة

(
dahlaqat
) م . ع . دهقلة .

دهلك

(
dahlak
) ا . ع . جزيره‌اى در درياى احمر ما بين يمن و حبشه .

دهل نواز

(
dohol - nav z
) ا . پ . دهل زن و طبال و كسى كه طبل مىنوازد .

دهلو

(
dehlu
) ا . پ . نام شهرى در هندوستان كه دهلى نيز گويند . مر . دهلى .

دهلوى

(
dehlovi
) ص . پ . منسوب و متعلق به شهر دهلو .

دهله

(
dahle
) ا . پ . گياهى خاردار كه گون نيز گويند . و قنطره و پل خواه از چوب و تخته باشد و يا از سنگ و آهك و گچ و آجر .

دهلى

(
dehli
) ا . پ . شهرى در هندوستان كه قبل از غلبهء انگليس بر اين مملكت هم پايتخت بوده و اكنون داراى 000 310 نفر جمعيت است و مسجد جامع آن از نوادر روزگار است و اين شهر كه در روى رود جمانا بنا شده در سال 1274 هجرى به تصرف سپاه انگليس درآمد .

دهليز

(
dehliz
) ا . ع . مكانى كه ميان دروازه و خانه باشد . و تجويف ميان دل . و ايستادنگاه آب و يا زرد آب . ج : دهاليز .

دهليز

(
dehliz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دالان و محل ميانهء دو در و يا محلى كه ميان در خارجى خانه باشد و شيخانه نيز گويند . و ايوان . و حياط بيرونى . و محل گردش . و گوشه‌اى از خانه .

دهليزه

(
dahlize
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دهليز و شيخانه .

دهليزى

(
dehlizi
) ص . پ . سخنان دهليزى : سخنان بىاصل و بىمعنى .

دهم

(
dahm
) ا . پ . غار و باهشتان .

دهم

(
dahm
) ا . ع . عدد بسيار از هر چيز . ج : دهوم . و امر عظيم . و بدى . و كس . و خلق . يق : اى الدهم هو : كدام كس است او . و اى دهم الله هو : كدام خلق خداست او .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1567 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )