و قال الاصمعى لا ادرى ما اصله و قيل اصله فارسى ان لم تعط الان فلم تعط ابدأ .
دها
(
dah
) ا . پ . به فارسى هندى ده روز اول محرم . و شبيه قبر حسنين عليهما - السلام و يا شبيه بنائى كه شامل قبور شهداى كربا مىباشد و در ده روز اول محرم آن شبيه را به اطراف حركت دهند و در روز دهم كه روز عاشورا بود اگر آن شبيه داراى اشياء نفيسه نباشد آن را دفن كنند و در بعضى جاها به آب اندازند و اگر داراى اشياء نفيسه و گران بها بود آنها را يا در تكيهها گذارند و يا بكربلاى معلا حمل كند .
دهاء
(
dah '
) ا . ع . زيركى . و كاردانى و تيزى ذهن و جودت رأى و جودت فهم .
دهاء
(
dah '
) و دهاءة (
dah at
) م . ع . دهى دهيا و دهاء و دهاءة ( از باب سمع ) . زيرك گرديد . مر . دهى .
دهاة
(
doh t
) ع . ج . داهى و دهى .
دهات
(
deh t
) ا . پ . ج . ده و دهها و قريهها و روستاها .
دهات
(
doh t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان زيرك و كاردان و تيز فهم .
دهاتى
(
deh ti
) ا . پ . روستائى مقابل شهرى . و مردم ساده لوح و بىاطلاع .
دهاده
(
dah deh
) ع . ج . دهداه .
دهاده
(
deh deh
) م ف . پ . از هر قسمت و از هر جهة و از هر مقام . و از تمام محلههاى شهر . و از محلى به محلى .
دهار
(
dah r
) ا . پ . غار و دره و شكاف كوه . و فضل و دانش . و بانگ و فرياد و فرياد در استمداد و يارى .
دهار
(
deh r
) م . ع . عامله مداهرة و دهارا : معامله كرد با او مدت دهر .
كما يقال : عامله مشاهرة و شهارا :
معاملهء ماهانه كرد با او .
دهارس
(
dah res
) ع . ج . دهرس .
دهارير
(
dah rir
) ا و ص . ع . اول زمانهء گذشته و درگذرنده . و دهر دهارير :
روزگار سخت . و دهور دهارير : زمان هاى مختلف از شدت و رخا .
دهاريس
(
dah ris
) ع . ج . دهرس .
دهاز
(
dah z
) ا . پ . بانگ و فرياد و نعره . و غار و مغازه .
دهاز
(
deh z
) ا . پ . جاى پيشين از ده و قريه . و شكاف و درهء كوه .
دهاژ
(
dah j
) ا . پ . بانگ و فرياد و نعره . و غار و مغاره و دهاز .
دهاس
(
dah s
) ا . ع . جاى نرم كه نه ريگ باشد و نه خاك .
دهاس
(
dah s
) ص . ع . امراة دهاس :
زن كلان سرين .
دهاس
(
dahh s
) ص . ع . نرم خوى .
دهاسة
(
dah sat
) ا . ع . نرم خوئى .
دهاسة
(
dah sat
) م . ع . دهس الرجل دهاسة و دهوسة ( از باب كرم ) : نرم گرديد خوى آن مرد .
دهاع
(
dah e
) ع . كلمهاى كه بدان بزغالگان ماده را زجر كنند .
دهاق
(
deh q
) ص . ع . كاس دهاق :
جام پر و يا جام پىدرپى . و ماء دهاق :
آب بسيار . و نطفة دهاق : نطفهء سخت ريخته شده .
دهاقنة
(
dah qenat
) و دهاقين (
dah qin
) ع . ج . دهقان و دهقان .
ده آك
(
dah - k
) ا . پ . ضحاك و گويند ضحاك معرب ده آك است يعنى ده عيب چه وى بده عيب كه زشتى پيكر و كوتاهى قد و بسيارى غرور و نخوت و بىشرمى و بىحيائى و پرخورى و شكم خوارگى و بد زبانى و تعدى و شتاب زدگى و دروغگوئى و بددلى باشد آراسته بود .
دهاك
(
dah k
) ا . ع . مراتب عشرات در اعداد .
دهالك
(
dah lek
) ا . ع . چند پشتهء سياه در بلاد عرب .
دهاليز
(
dah liz
) ع . ج . دهليز . و ابناء الدهاليز : كودكانى كه از راه برداشته شده باشند .
دهام
(
doh m
) ا . ع . سياهگون . و نام گشنى از شتران . و از اعلام است .
دهامج
(
doh mej
) ا . ع . شتر دو كوهانه و شتاب روگام نزديك گذارنده . و كلان هيكل از هر چيزى .
دهامق
(
doh meq
) ا . ع . خاك نرم .
دهامنة
(
dah menat
) ع . ح . دهمن .
دهان
(
dah n
) و (
deh n
) ا . پ .
فم و جوفى كه در پائين صورت انسان و ديگر حيوانات واقع شده و از وى آواز و صوت خارج گشته و غذا و طعام را دريافت مىكند .
و مدخل و جوف هر چيزى . و دهان پشت :
مقعد و سوراخ كون . و دهان ضيغم :
نقطهء اول برج اسد .
دهان
(
deh n
) ا . ع . چرم سرخ .
قوله تعالى :
فَكانَتْ وَرْدَةً كَالدِّهانِ .
و جاى لغزان . و ج . دهن و دهن .
دهان
(
deh n
) م . ع . دهنت الناقة دهانة و دهانا ( از باب نصر و سمع و كرم ) : كم شير گرديد آن ماده شتر .
دهان
(
dahh n
) ا . ع . عصار يعنى كسى كه از مواد نباتى روغن مىگيرد و يا مىفروشد .
دهان بند
(
dah n - band
) ا . پ .
چيزى كه بدان دهان حيوانات را ببندند . و