تذويب
(
tazvib
) م . ع . گذرانيدن . و ذوب له : ذوآبة ساخت براى او .
تذويح
(
tazvih
) م . ع . ذوح الابل :
پراكنده كرد شتران را . و ذوح ماله :
پريشان و متفرق گردانيد مال خود را .
تذويل
(
tazvil
) م . ع . ذولت ذالا :
نوشتم ذال را .
تذهيب
(
tazhib
) م . ع . زر اندود كردن چيزى را .
تذهيب
(
tazhib
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زر اندودى و طلاكارى .
تذيل
(
tazayyol
) م . ع . خراميدن . و تذيل اليه : گستاخى كرد و ميل نمود . و تذيل الغصن : سايه افگند شاخه .
تذيؤ
(
tazayyo '
) م . ع . تذيا الجرح و غيره : پارهپاره گرديد و تباه شد و يا جدا شد گوشت از استخوان به فساد خون و جز آن . و تذيأ وجهه : آماسيد روى او .
تذيئ
(
tazyi '
) م . ع . ذيأه تذييئا :
پخت آن را چنان كه بريان و نيك پخته شد و يا گوشت از استخوان جدا گرديد .
تذئيب
(
taz'ib
) م . ع . ذأب الغلام تذئيبا : گيسو ساخت براى كودك . و ذأب الرجل : ذئبة ساخت براى پالان .
تذييخ
(
tazyix
) م . ع . رام گردانيدن .
و ذيخت النخلة : قبول نكرد گشن را خرما بن .
تذيير
(
tazyir
) م . ع . ذير الناقة تذييرا : بست پستان ناقه را بپارچهاى تا از چوبپارهها كه بر پستان بندند آسيبى نرسد .
و نيز تذيير : آلودن سر پستان را بذيار . و سياه كردن علتى دندان را يقال ذير فوه ( مجهولا ) اى اسودت اسنانه .
تذييل
(
tazyil
) ا . ع . ضميمه .
تر
(
tar
) پ . يكى از حروف اسمى كه هميشه در آخر كلمات در مىآيد و معنى اكثريت و افضليت به آنها مىدهد مانند سرختر يعنى بسيار سرخ و داناتر يعنى بيش از همه دانا و بزرگتر يعنى بسيار بزرگ و بيش از همه بزرگ ، و اين كلمه از علامات مميزهء صفت است از اسم يعنى چون در آخر كلمهاى درآيد كه داراى معنى اسمى و صفتى هر دو باشد آن را مخصوص بمعنى صفتى مىكند مانند عالم كه در موقع اسم و صفت هر دو استعمال مىشود ولى چون گوئيم عالمتر تنها داراى معنى صفتى خواهد بود .
تر
(
tar
) ا . پ . مرغى كوچك و خوش آواز و كم سكون كه بتازى صعوه خوانند . و مردم سبكسار كه باندك چيزى از جاى در آيد و كسى كه در قمار منازعت كند و يا كسى كه باختهء خود را پس گيرد . و مردم ملوث و ناپاك و بىشرم و مردم فاسق . و ميخ و وتد .
تر
(
tar
) ص . پ . چيزى كه داراى بلت باشد - مقابل خشك . و هر چيز تازه و آبدار و نمدار و مرطوب و تازه و سبز و نرم . و هر چيز كه پلاسيده و پژمرده نشده باشد مانند گياه تر و ميوهء تر و جز آن . و تر شدن :
نمدار شدن . و اعراض كردن . و آزرده گرديدن از ظرافت نمودن كسى . و تر كردن : نم كردن و خيساندن و آب دادن . و تر نهادن :
آغشتن و خيسانيدن . و تر و تازه كردن :
سرد كردن . و تر و خشك : نمدار و بىنم . و بسيار و اندك .
تر
(
tarr
) ا . ع . اسب تاتارى تيز رو و اسب متناسب الاعضا و جفاكش .
تر
(
tarr
) م . ع . تر الشيئ ترا و ترورا ( از باب ضرب و نصر ) : بريده شد آن چيز . و تره : بريد آن را ( لازم و متعدى است ) . و تر العظم : بيرون افتاد استخوان . و ترعن بلده : دور افتاد از شهر خويش . و ترت يده اى سقطت .
و نيز تر : انداختن شتر مرغ ما فى البطن خود را . و ترترا و ترورا و ترارة ( از باب سمع و ضرب ) : فربه و با گوشت گرديد .
تر
(
torr
) ا . ع . اصل و رشتهء راز كه گلكاران بدان اندازه گيرند . و در حال غضب گويند : « لاقيمنك على التر » .
ترا
(
tar
) ا . پ . ديوار بلند و رفيع مانند ديوار قلعه و كاروانسرا . و خانهء پادشاهان .
و ديوارى كه در جلو چيزى كشند و ديوارى كه با كاهگل و گلابه استوار كرده باشند .
ترا
(
tor
) پ . كلمهء اشاره مخفف تو را و بمعنى خود را نيز مىباشد .
تراب
(
tar b
) ا . پ . رشحه و ترشح مايعات مانند آب و روغن و شراب و سركه و جز آن از كوزه و سبو و مشك و مانند آنها و چكهء آب و تراوش آن . و خلاب . و حيله و زبانآورى و هنر و قابليت .
تراب
(
ter b
) ا . ع . بن دست گوسپند .
تراب
(
tor b
) ا . ع . خاك . ج :
اتربه و تربان (
terb n
) . و ابو تراب : كنيهء حضرب امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السلام .
تراب آلوده
(
tor b - lude
) ص پ . خاكآلوده .
ترابة
(
tor bat
) ا خ . ع . موضعى بيمن .
ترابش
(
tar bec
) پ . م ح . ترابيدن .
و ا . تراوش .
ترأبل
(
tara'bol
) م . ع . دزد شدن .
و بىسردار كارزار كردن .
ترابل
(
tar bol
) م . ع . شيرى نمودن يقال هو يترابل : او شيرى مىنمايد و مانند شير مىغرد .
ترابى
(
tor biy
) ا . ص . ع . خاكى .
و لقب چند نفر محدث .
ترابيدن
(
tar bidan
) ف م . پ .
تراويدن و ترشح كردن و تراوش كردن . و