تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 840

مساهمون:

ص٨٤٠

تذفيف

(
tazfif
) م . ع . كشتن خسته را . و ذفف جهاز راحلتك ( بصيغهء امر ) : سبك گردان رخت و بار اشتر خود را .

تذقح

(
tazaqqoh
) م . ع . تذقح له : متهم كرد او را به گناهى كه مرتكب نشده بود .

تذقط

(
tazaqqot
) م . ع . گرفتن چيزى را اندك‌اندك .

تذقين

(
tazqin
) م . ع . ذقن على يده او على عصاه : نهاد زنخ خود را بر دست يا عصاى خود .

تذكار

(
tazk r
) م . ع . ذكر ذكرا و تذكارا . مر . ذكر .

تذكار

(
tezk r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يادآورى . و تذكار خاطر : يادآورى . و تذكار كردن : يادآورى كردن .

تذكر

(
tazakkor
) م . ع . ياد كردن و به ياد آمدن . و پند گرفتن . و مذكر شدن شدن كلمه‌اى كه مؤنث بود .

تذكره

(
tazkerat
) م . ع . ذكر تذكيرا و تذكرة . مر . تذكير .

تذكرة

(
tazkerat
) ا . ع . يادگار . و آنچه بدان حاجت به ياد آيد و ياد كرده شود حاجت .

تذكره

(
tazkere
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يادگار و يادداشت . و اندامه و چك مسافر . و كتابى كه در آن احوال شعرا نوشته شده باشد .

تذكيه

(
tazkeyat
) م . ع . گلو بريدن گوسپند و جر آن . و ذكى النار : بر افروخت آتش را . و ذكى الرجل : كلانسال گرديد مرد .

تذكير

(
tazkir
) م . ع . ذكرته اياه و به تذكيرا و تذكرة : به ياد آوردم او را از آن . و نيز تذكير : پند كردن و نصيحت دادن . و پولاد نهادن بر سر تير و جز آن . و به نرى منسوب كردن - خلاف تأنيث .

تذلذل

(
tazalzol
) م . ع . مضطرب شدن و فرو هشته گرديدن . و فروتنى نمودن . و زارى كردن .

تذلل

(
tazallol
) ا . ع . فروتنى و خضوع . و اطاعت و فرمانبردارى .

تذلل

(
tazallol
) م . ع . فروتنى نمودن و خود را خوار داشتن . و عجز و درخواست كردن .

تذلى

(
tazalli
) م . ع . تذلى تذليا : فروتنى نمود .

تذليق

(
tazliq
) م . ع . ذلق السكين : تيز كرد كارد را . و ذلق الفرس : لاغر گردانيد اسب را . و ذلق الضب : آب ريخت در سوراخ سوسمار تا بيرون آيد .

تذليل

(
tazlil
) م . ع . ذلّله : خوار پنداشت او را و خوار يافت او را و نرم گردانيد او را . و ذلل الكرم ( مجهولا ) : آويخته و قريب و يا برابر و هموار شد خوشه‌هاى انگور . و ذلل النخل ( مجهولا ) : نهاده شد خوشهء خرما بن بر شاخ بىبرگ آن تا بردارد آن را .

تذليل

(
tazlil
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ذلت و خوارى . و تذليل كردن : مغلوب كردن . و حقير و خوار كردن .

تذمر

(
tazammor
) م . ع . نكوهش كردن نفس خود را بر غضب و يا بر چيزى كه فوت كرده باشد . و تذمر عليه : ديگرگون و ناآشنا گرديد . و خشم گرفت و ترسانيد و وعدهء بد كرد يق اقبل فلان يتذمر على فلان اى تنكر له و اوعده .

تذمم

(
tazammom
) م . ع . عيب كردن و ننگ داشتن يق لو لم اترك الكذب تاثما لتركته تذمما .

تذمير

(
tazmir
) م . ع . اندازه كردن كار . و دست در فرج شتر آبستن كردن تا بدانند كه بچهء آن نر است يا ماده .

تذميل

(
tazmil
) م . ع . برانگيختن بر رفتار نرم يق ذملته تذميلا .

تذنب

(
tazannob
) م . ع . تذنب الطريق : گرفت راه را . و تذنب المعتم : دنباله گذاشت عمامهء خود را .

تذنوب

(
taznub
) و (
toznub
) ا . ع . غورهء خرماى نيم‌رس كه از دنباله رسيدن آغاز كرده باشد .

تذنوبة

(
taznubat
) ا . ع . واحد تذنوب .

تذنيب

(
taznib
) م . ع . ذنب العمامة : دنباله‌دار كرد عمامه را . و ذنبت البسرة : رطب شدن گرفت غورهء خرما .

تذنين

(
taznin
) م . ع . ذنين بر آوردن بينى يعنى آب روان شدن از بينى و يا تنگ شدن آن .

تذو

(
tazav
) ا . پ . ابن وردان كه جانوريست سرخ رنگ و پردار و بيشتر در گرمابه‌ها مىباشد .

تذؤب

(
taza'ob
) م . ع . همچو گرگ شدن در خبث و دها . و تذأب الرجل للناقة : همچو گرگ ساخت آن مرد خود را به لباس و پوشيده شده ترسانيد ناقه را تا بر بچه غير مهربان گردد . و تذأبت الريح : نرم و مختلف وزيد باد . و تذأب الشيئ : بنوبت گرفت آن چيز را .

تذور

(
tazvar
) ا . پ . تذرو و قرقاول .

تذوق

(
tazavvoq
) م . ع . پاره‌پاره چشيدن چيزى را .

تذؤن

(
taza'on
) م . ع . گياه ذؤنون چيدن .

تذون

(
tazavvon
) ا . ع . توانگرى و نعمت .