تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 838

مساهمون:

ص٨٣٨

تدوير

(
tadvir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردى و دور . و انقلاب و گردش و باصطلاح هيئت فلك كوچكى كه در ميان فلك بزرگتر واقع باشد .

تدويص

(
tadvis
) م . ع . فرود آمدن از بالا به نشيب .

تدويم

(
tadvim
) م . ع . دومت السماء : پيوسته باريد آسمان . و دوموا العمائم : گرد بستند عمامه‌ها را دور سرشان و دومت الكلاب : دور رفتند و دور دويدند سگان . و دومت الشمس : برگرديد آفتاب . و دومت عينه : دور زد حدقهء چشم وى . و دوم المرقة : بسيار كرد در شور با چربى گوشت را تا آنكه برگرديد چربى بالاى شوربا . و دوم الشيئ : تر كرد آن چيز را . و دوم الزعفران : سود زعفران را . و دوم القدر : فرو نشانيد جوشش ديگ را به آب سرد يا شكست جوش ديگ را به چيزى . و دوم الطائر : نيك برآمد مرغ در هوا و يا پريد و هر دو بال را حركت نداد . و يق دوم فى الارض و فى الهواء ايضا اگرچه اسمعى مىگويد بايد گفت دوى فى الارض و دوم فى السماء . و دومت الدوامة : بازى كردم به دوامة . و نيز تدويم : گرد برگشتن و هميشه بودن بر جائى يق دومت الشمس فى كبد السماء كانها لا تمضى . و مست كردن مى و سر برگشتن از مستى و زبان برگرد دهن در آوردن .

تدوين

(
tadvin
) م . ع . دون الديوان ترتيب داد ديوان را .

تدوين

(
tadvin
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ترتيب و تأليف و فراهم آوردگى .

تدويه

(
tadvih
) م . ع . شتر را بسوى بچه خواندن بلفظ داه داه بكسر هر دو هاء و يا بلفظ ده ده .

تده

(
tadeh
) ا . پ . تنيده و بافته و پارچه .

تدهدم

(
tadahdom
) م . ع . افتادن و ساقط شدن .

تدهده

(
tadahdoh
) م . ع . تدهده الحجر : غلطيد سنگ .

تدهدى

(
tadahdi
) م . ع . تدهدى الحجر و غيره تدهديا : غلطيد آن سنگ و جز آن .

تدهقن

(
tadahqon
) م . ع . كشاورزى نمودن .

تدهكر

(
tadahkor
) م . ع . غلطيدن . و تدهكر عليه : مستولى شد بر آن و شتافت . و تدهكرة المراة : جنبيد و لرزيد آن زن .

تدهكم

(
tadahkom
) م . ع . بناخواست درآمدن در چيزى و در كار سخت در آمدن . و تدهكم علينا : خلاف نمود و گردن‌كشى كرد بر ما .

تدهن

(
tadahbon
) م . ع . چرب شدن و طلا كردن روغن بر خود .

تدهور

(
tadahvor
) م . ع . تدهور الليل : به آخر رسيد شب و پشت داد .

تدهى

(
tadahhi
) م . ع . كار مردمان زيرك و تيزهوش كردن .

تدهية

(
tadheyat
) م . ع . دهاه تدهية : زيرك گفت او را و عيب و نقص كرد بر آن و آفت رسانيد بوى .

تدهيش

(
tadhic
) م . ع . دهشه : در حيرت انداخت او را .

تدهيم

(
tadhim
) م . ع . دهمت النار القدر : سياه كرد ديگ را آتش .

تدهين

(
tadhin
) م . ع . چرب كردن بروغن ( شدد للمبالغة ) .

تدهين

(
tadhin
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روغن‌مالى .

تديث

(
tadayyos
) م . ع . زن جلبى نمودن و ديوثى كردن .

تدين

(
tadayyon
) م . ع . رستگار و دين‌دار شدن . و وام خواستن .

تدين

(
tadayyon
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دين‌دارى و درست‌كارى .

تدييث

(
tadyis
) م . ع . ديثه تدييثا : رام و نرم گردانيد او را و ديوث گفت مر او را .

تدييخ

(
tadyix
) م . ع . ديخ البلاد تدييخا : چيره شد در بلاد و دست يافت بر اهل آنها . - لغة فى دوخ - و ديخه ديثه اى ذلّله .

تدييد

(
tadyid
) م . ع . ديد الطعام تدييدا : كرم افتاد در طعام - لغة فى دود (
dovda
) .

تدييم

(
tadyim
) م . ع . ديمت السماء تدييما : پيوسته باريد آسمان .

تديين

(
tadyin
) م . ع . دينه : بر دين خود گذاشت او را . و دينت امره اى ملكت .

تذابح

(
taz boh
) م . ع . همديگر را ذبح نمودن .

تذاذؤ

(
taza'zo '
) م . ع . باز داشتن و نهى كردن . و دست اندازان رفتن

تذاكر

(
taz kor
) م . ع به ياد يكديگر آوردن .

تذامر

(
taz mor
) م . ع . يكديگر را بر جنگ بر انگيختن و بر انگيخته شدن .

تذاؤب

(
taz ob
) م . ع . به لباس مانند گرگ شده پوشيده شدن براى ناقه تا بر بچه غير مهربان گردد . و نرم و مختلف وزيدن باد و گرفتن چيزى بنوبت .

تذاوق

(
taz voq
) م . ع . تذاوقوا الرماح : هم ديگر را فرا گرفتند با نيزه‌ها .