تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 839

مساهمون:

ص٨٣٩

تذاؤل

(
taz ol
) م . ع . خرد و حقير نمودن .

تذاؤن

(
taz on
) م . ع . گياه ذؤنون چيدن يق خرجوا يتذاءنون : بيرون شدند براى چيدن ذؤنون .

تذايل

(
taz yol
) م . ع . تذايلت حاله : فروتر گرديد حال او .

تذبذب

(
tazabzob
) م . ع . جنبيدن و متحرك شدن و متردد بودن ميان دو كار .

تذبل

(
tazabbol
) م . ع . تذبلت المراة : خراميد آن زن و برفتار مردان رفت در حالى كه باريك اندام بود .

تذبيب

(
tazbib
) م . ع . ذببت شفته تذبيبا : خشك شد لب او از تشنگى و يا عام است و ذببنا ليلتنا : رنج كشيديم و مانده شديم امشب و نرسيديم بر آب مگر بعد از قطع يك شب مسافت راه . و ذبب عنه : بسيار دفع كرد ( شدد للمبالغة ) .

تذبيح

(
tazbih
) م . ع . گستردن پشت و پست نمودن سر .

تذبير

(
tazbir
) م . ع . نبشتن .

تذحلم

(
tazahlom
) م . ع . فراهم آمدن يق ذحلمه فتذحلم : فراهم آورد آن را پس فراهم آمد .

تذراف

(
tazr f
) م . ع . ذرف دمعه تذريفا و تذرافا و تذرفة . مر . تذرفة .

تذراف

(
tazr f
) م . ع . ذرف الدمع ذرفا و ذرفانا و ذروفا و ذريفا و تذرافا ( از باب ضرب ) : روان گرديد اشك . و ذرفت عينه : روان شد سرشك چشم او . و ذرفت العين دمعها : روان كرد چشم اشك خود را .

تذرج

(
tazarj
) ا . پ . تذرو و قرقاول .

تذرع

(
tazarro '
) م . ع . پاره‌پاره شدن چيزى بر قدر ذراع در طول و اندازه كردن چيزى را به قدر ذراع . و تذرع فى الكلام : پر گفت و زياده كرد . و تذرع بذريعة : توسل گرفت و ذريعه ساخت چيزى را . و تذرع الابل الكرع : تا ذراع در آمدند شتران در آبشخور . و تذرعت المراة : شكافت زن برگ درخت خرما را تا از آن بوريا بافد .

تذرفة

(
tazrefat
) م . ع . ذرف دمعه تذريفا و تذرافا و تذرفة : ريخت اشك را . و ذرف على المأة : فزون آمد بر صد . و منه قول امير المؤمنين عليه السلام ها انا الان قد ذرفت على الخمسين اى زدت عليها . و ذرف فلانا الموت : مشرف گردانيد فلان را بر مرگ .

تذرق

(
tazarroq
) م . ع . تذرقت بالذرق : سرمه در كشيدم با اسسپت .

تذرو

(
tazarv
) ا . پ . مرغ صحرائى شبيه بخروس نيك خوش‌روى و خوش‌رفتار كه تدوو قرقاول و جور بور و چور پور و چور نيز گويند . و تذرو زرنيخ : انگشت و زغال افروخته . و تذرو زرين پر : آفتاب و آتش .

تذروة

(
tazrevat
) م . ع . ذرت الريح التراب تذروة و تذرية : برداشت باد خاك را و پرانيد و برد . و ذروته انا اى طيرته و اذهبته .

تذروى

(
tazarvi
) ص . م . ف . پ . منسوب به تذرو . و تذروى كردن : برفتار خوش تذرو خراميدن .

تذرى

(
tazarri
) م . ع . تذريت الذروة : در آمدم بر بالاى ذروة . و تذرت الحنطة : از كاه جدا و پاك گرديد گندم . و نيز تذرى : زن از برتران قبيله خواستن .

تذريب

(
tazrib
) م . ع . برداشتن زن بچه را تا قضاى حاجت كند . و زهر دادن شمشير و جز آن را . و ذرب السنان : تيز كرد سنان را .

تذرية

(
tazreyat
) م . ع . ذرت الريح التراب تذروة و تذرية : برداشت باد خاك را و پرانيد و برد . و ذريته تذرية : ستودم او را . و ذريت تراب المعدن : باد دادم خاك كان را بطلب زر . و نيز تذرية : بر باد كردن خرمن . و ستودن حسب خود را . و فريز كردن گوسپند و مانند آن و ماندن پاره‌اى از پشم بر گوسپند جهت نشان .

تذريح

(
tazrih
) م . ع . زعفران در آب تر كردن . و گل‌آلود كردن مطهرهء چرمين نور اتابوى خوش گيرد . و ذرح الطعام : ذراح انداخت در طعام .

تذريع

(
tazri '
) م . ع . ذرعه : به ذراع خفه كرد او را از پس وى . و ذرع بكذا : اقرار نمود به آن چيز . و ذرع لى شيئا من خبره : خبر داد مرا به آن . و ذرع لبعيره : بست ذراع شتر خود را برسن زائد از مهار . و ذرع فى السباحة : فراخ كرد بازو را در شناورى . و ذرع فى السقى : مدد خواست به دو دست خود و جنبانيد هر دو دست را در آب كشيدن . و ذرع البشير : بدست اشارت كرد مژده‌آور . و ذرع فى المشى : دست‌اندازان رفت

تذريف

(
tazrif
) م . ع . مر . تذرفة .

تذعب

(
taza'ob
) م . ع . تذعبته الجن : ترسانيد او را پرى .

تذعذع

(
taza'zo '
) م . ع . تذعذع المال و غيره : پراكند و جدا گرديد مال و جز آن .

تذعر

(
taza'or
) م . ع . ترسيدن .

تذعلب

(
taza'lob
) م . ع . پنهان رفتن و بر پهلو خفتن . و جامهء سبك پوشيدن .