تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1531

مساهمون:

ص١٥٣١
انتظار . و اندوه و ملالت .

دل‌نمودگى

(
del - namudagi
) ا . پ . اظهار ميل .

دلنواز

(
del - nav z
) ص . پ . خاطر نواز و مشفق و تسلى دهنده . و شاهد و معشوقه .

دلنوازى

(
del - nav zi
) ا . پ . شفقت و نوازش و مهربانى . و تسلى . و دلنوازى كردن : تسلى . دادن . و شفقت و مهربانى كردن . و ناز كشيدن . و تملق نمودن . و ريشخند كردن .

دل نه

(
del - neh
) ص . پ . كسى كه توجه كند و خاطر خود را استوار نمايد .

دل‌نهاد

(
del - neh d
) ا . پ . توجه و و دقت و مواظبت .

دل‌نهى

(
del - nehi
) ا . پ . استوارى خاطر و پايدارى آن .

دلنيس

(
dalnis
) ا . ع . يك نوع ماهى فلس دارى كه در مصر يافت مىشود .

دلو

(
dalv
) ا . ع . دول و آوند آبكشى و قد يذكر . ج : ادلى و دلاء و دلى و دلى (
dal
) . و برج يازدهم از دوازده برج فلكى . و داغى مر شتر را . و بلا . يق جاءنا بالدلو : اى بالداهية .

دلو

(
dalv
) م . ع . دلوت دلوا ( از باب نصر ) : در چاه فرو رها كردم دول را . و كذا دليت دلوا . و دلاها : بركشيد دول را از چاه . و دلوت الناقة : آهسته راندم آن ماده شتر را . و دلوت فلانا : نرمى كردم با فلان . و دلوت بفلان اليك : شفيع گرفتم فلان را بسوى تو .

دلوا

(
dalv
) ص . پ . دروا و سرگشته و حيران و سرنگون و آويخته . مر . دروا .

دل واپس

(
del - v - pas
) ص . پ . نگران و چشم به راه و منتظر . و ملول .

دلواپسى

(
del - v - pasi
) ا . پ . نگرانى و انتظار . و ملالت و اندوه .

دلوار

(
delv r
) ص . پ . بىباك و شجاع و دلاور و متهور و با جرأت .

دلوج

(
doluj
) م . ع . دلج دلوجا ( از باب نصر ) : تهى كرد شير دوشه را در كاسه از شير . و نيز دلوج : تهى كردن دول را از آب .

دلوح

(
daluh
) ص . ع . سحاب دلوح : ابر بسيار باران . ج : دلح .

دلوخ

(
dalux
) ا . ع . خرما بن بسيار بار .

دلوخ

(
dalux
) ص . ع . بعير دلوخ : شتر فربه . ج : دلخ . و دوالخ .

دلور

(
del - var
) ص . پ . دلوار و بىباك و شجاع و دلاور و متهور و با جرأت .

دلوص

(
dellavs
) ص . ع . متحرك و حركت كننده .

دلوع

(
dalu '
) ص . ع . ناقة دلوع : شتر ماده‌اى كه پيش روى كند شتران را .

دلوع

(
dolu '
) م . ع . دلع دلعا و دلوعا . مر . دلع .

دلوف

(
daluf
) ا . ع . عقاب تيز پرواز . ج : دلف .

دلوق

(
daluq
) ص . ع . اسب استوار خلقت سخت دونده كه بيك باره و بناگاه برسد . ج : دلق . يق : غارة دلوق ، و خيل دلوق اى مندلقة شديدة الدفعة . و شتر مادهء دندان ريختهء از پيرى . و سيف دلوق : شمشيرى كه به آسانى برآيد از نيام .

دلوك

(
daluk
) ا . ع . بوى خوش كه به خود درمالند . و موضعى بحلب .

دلوك

(
doluk
) ا . ع . دلوك الشمس : زوالها عن كبد السماء و غروبها . قوله تعالى :
أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ .

دلوك

(
doluk
) م . ع . دلك دلكا و دلوكا . مر . دلك .

دلولة

(
dolulat
) م . ع . دل دلولة . مر . دلالة و دلالة و دلالة .

دلوه

(
daluh
) ا . ع . ناقهء تسلى يافتهء از مهر بچه و الفت آن .

دلوه

(
doluh
) م . ع . دله دلها و دلوها . مر . دله و دله .

دله

(
dalh
) م . ع . دله دلها ( از باب فتح ) : تسلى يافت از اندوه و عشق . و دلهت الناقة عن ولدها : تسلى يافت ناقه از مهر بچه .

دله

(
dalh
) و (
dalah
) م . ع . دله فلان دلها و دلها و دلوها ( از باب سمع ) : رفت دل و عقل فلان و سرگشته و ديوانه شد از عشق و اندوه و مانند آن .

دله

(
daleh
) ص . ع . سرگشته و ديوانهء از عشق و يا از اندوه .

دله

(
dale
) ا . پ . قاقم . و گربهء صحرائى . و زن دلاله و محتاله . و جامهء پشمينه . و خرقه و مرقع درويشان كه از آن پشمها آويخته باشد .

دله

(
dele
) ا . پ . دل و قلب .

دله

(
dalle
) ا و ص . پ . مكر و حيله . و عيار و ناراست و منافق . و گردباد . و قاقم . و سنجاب . و خيانت .

دلها

(
dalhan
) ا . ع . رايگان . يق : ذهب دمه دلها : خون او رايگان رفت .

دلهاث

(
delh s
) ا و ص . ع . شير بيشه . و رجل دلهاث : مرد جرى و پيش درآيندهء در كارزار .

دلهام

(
delh m
) ا . ع . شير بيشه . و مرد رساى دور بين .

دلهة

(
dalehat
) ص . ع . مؤنث دله يعنى زن سرگشته و ديوانهء از عشق و يا از اندوه .

دلهث

(
dalhas
) ا . ع . شير بيشه .

دلهثة

(
dalhasat
) م . ع . دلهث دلهثة : شتابى و پيشروى كرد .

دلهرا

(
delher
) و (
delhar
) ا . پ . نام پادشاهى در هندوستان .

دلهم

(
dalham
) ا و ص . ع . تيره