دلگرمى
(
del - garmi
) ص . پ . دوستى و مودت . و اعتماد . و قهر و غضب .
دل گسل
(
del - gosel
) ص . پ . دلشكسته و دلگير و آشفته خاطر .
دل گشا
(
del - goc
) و دل گشاى (
del - goc y
) ا . ص . پ . دلكشا .
دلگير
(
del - gir
) ص . پ . متنفر و رنجيده و آزرده خاطر و پر از حزن و اندوه و ملول و دلتنگ و محزون و پر ملال و دلشكسته . و تسلى دهنده .
دلگيرى
(
del - giri
) ا . پ . كراهت و نفرت . و اندوه و حزن . و غضب و خشم .
و دلگيرى هوا : تعفن و عدم لطافت آن .
دلل
(
dalal
) م . ع . دل دلا و دللا .
مر . دل .
دلم
(
dolm
) ع . ج . ادلم و دلماء .
دلم
(
dalam
) ا . ع . اندك فروهشتگى لب .
و جانوركى شبيه بمار كه در حجاز مىباشد و يضرب به المثل فيقال : هو اشد من الدلم .
و بلغت اهل مصر قمرى و يا نوعى از كبوتر صحرائى .
دلم
(
dalam
) م . ع . دلم دلما ( از باب سمع ) : سخت سياه شد با تأنى و نرمى .
و دلمت شفاهه : فروهشته شد لبهاى او .
دلم
(
doalm
) ا . ع . فيل . و از اعلام است .
دلم
(
dolom
) ا . پ . آبله و بثره .
دلماء
(
dalm '
) ا . ع . شب سيوم از هر ماه .
دلماء
(
dalm '
) ص . ع . مؤنث ادلم يعنى زن سياه و خر سياه . ج : دلم .
دلماب
(
delm b
) ا . پ . شيرى كه از جوشيدن دفزك شده باشد و آن را با عسل و يا شكر مىخورند .
دلماندگى
(
del - m ndagi
) ا . پ .
اندوه و ملالت و حزن و آزردگى .
دلمانده
(
del - m nde
) ص . پ . ملول و اندوهگين . و خسته و بيمار .
دلمث
(
dolames
) ا . ع . تيزرو و سريع .
دلمردگى
(
del - mordagi
) ا . پ .
افسردگى . و كودنى و بلادت .
دلمرده
(
del - morde
) ا . پ . افسرده و بليد و كودن .
دلمز
(
delamz
) ا . ع . سخت درشت .
دلمز
(
dolamez
) ا . ع . مرد توانا و دور بين و تابان بدن .
دلمزان
(
dolamez n
) ا . ع . نوجوان فربه با حماقت .
دلمزة
(
dalmazat
) م . ع . دلمز دلمزة : كلان كرد لقمه را .
دلمس
(
delmes
) ا . ع . سختى و بلا .
دلمس
(
dolames
) ا . ع . سخت تاريكى .
و بلا و سختى .
دلمشغولى
(
del - macquli
) ا . پ .
اضطراب و تشويش . و درد دل .
دلمص
(
dolames
) ا و ص . ع . رخشان .
و رأس دلمص : سرى كه موى مقدم آن رفته باشد .
دلمظ
(
delmez
) ا . ع . شتر مادهء كهن سال .
دلمك
(
dolmak
) ا . پ . رتيلا كه جانورى است شبيه بعنكبوت بزرگ و گزيدگى آن گاه مورث كسالتى مىگردد كه شخص گزيده شده در حالت اغما و چرت مىافتد و يا مورث ماليخوليائى مىشود كه بسيار عسير العلاج است ولى اين عوارض بندرت اتفاق مىافتد .
دلمك
(
dalamak
) ا . پ . دلمه .
و پنير تر .
دلمل
(
dolmol
) ا . پ . غلهاى كه هنوز خوب نرسيده . و نخود خام كه در غلاف باشد . و هر غلهء نارس كه بريان كنند .
دلمه
(
dolme
) ا . پ . دلمك و رتيلا .
و يك نوع طعامى از برگ رز و يا كلم برگ و يا بادنجان و خيار و جز آن كه از گوشت قيمه كرده آنها را آگنده باشند سازند . و نيز كيسه هاى پولى كه در جشن بيوگانى و يا جشن نوروز شخص بزرگ به مهمانان و مدعوين مىدهد .
دلمه
(
dalame
) ا . پ . دلمك و پنير تر يعنى شيرى كه پس از مايه زدن بسته مىشود .
دلميان
(
dolmiy n
) ا . پ . خريطه و كيسهاى كه بر كمر بندند .
دلنشين
(
del - necin
) ص . پ . مرغوب و مطبوع و مقبول و خوش آيند .
دلنظاة
(
dalanz t
) ا . ع . مؤنث دلنظى .
دلنظى
(
dalanz
) ا . ع . شتر تيز رو و يا شتر درشت فربه .
دلنع
(
dalanna '
) ص . ع . طريق دلنع : راه نرم . ج : دلانيع .
دلنفقا
(
dalanfaqan
) ا . ع . مر دلنفقا :
رفت و گذشت بشتاب .
دلنگ
(
dalang
) ا . پ . بندى كه از چوب و علف و خاك و گل در پيش آب بندند .
و نوعى از ژوپين . و غلاف خوشهء خرما . و آنچه خوشهء خرما بر آن باشد . و ميتين كه دست افزارى است مر چاه كنان را .
دلنگ
(
dalang
) و (
delang
) ص .
پ . آونگ و آويخته و آويزان .
دلنگان
(
daleng n
) ص . پ . متعلق و معلق و آونگان .
دل نگران
(
del - negar n
) ص .
پ . چشم به راه و منتظر . و ملول و اندوهگين .
دل نگرانى
(
del - negar ni
) ا . پ .