تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 836

مساهمون:

ص٨٣٦
تباه و ريزه‌ريزه گرديد گوشت .

تدعكس

(
tada'kos
) م . ع . - مأخوذ از پارسى - ببازى دست‌بند بازيدن يعنى دست يكديگر را گرفته رقص كردن .

تدعيس

(
tad'is
) م . ع . نشان كردن و نيزه در زدن به جائى .

تدفق

(
tadaffoq
) م . ع . ريخته شدن .

تدفن

(
tadaffon
) م . ع . پنهان گرديدن .

تدفؤ

(
tadaffo '
) م . ع . جامهء گرم پوشيدن .

تدفيف

(
tadfif
) م . ع . شتاب نمودن و شتاب كردن در كشتن خسته .

تدفيق

(
tadfiq
) م . ع . دفقت كفاه الندى : بسيار ريختند هر دو دست او عطا را ( شدد للمبالغة ) .

تدقيق

(
tadqiq
) م . ع . نيكو كوفتن و باريك گردانيدن . و نرم كردن آرد .

تدقيق

(
tadqiq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باريكى و دقت و غور رسى . و تدقيق كردن : پايان كار را نيك نگريستن و باريك‌بين شدن و غور رسى كردن .

تدكدك

(
tadakdok
) م . ع . تدكدكت الجبال اى صارت دكاوات يعنى كوهها از هم پاشيدند و خاك نرم و زمين هموار شدند .

تدكل

(
tadakkol
) م . ع . تدكل عليه : ناز نمود بر وى و گستاخى كرد و خود را برداشت و بزرگ پنداشت و عزت گرفت و تكبر كرد و درنگى نمود .

تدكيك

(
tadkik
) م . ع . دكك الحنظل تدكيكا : بياميخت آن حنظل را .

تدكيل

(
tadkil
) م . ع . دكل الدابة تدكيلا : در خاك غلطانيد آن ستور را .

تدكيم

(
tadkim
) م . ع . در آوردن چيزى را در چيزى . و دكم فلانا براسه : و خود در خشكناى فلان زد .

تدكين

(
tadkin
) م . دكن المتاع : بر هم نهاد رخت را .

تدلث

(
tadallos
) م . ع . در آمدن و در روى افتادن .

تدلدل

(
tadaldol
) م . ع . فروهشته شدن . و آويزان جنبيدن . و دو دله و مضطرب گشتن .

تدلس

(
tadallos
) م . ع . پوشيده داشتن . و اندك اندك گرفتن طعام . و ليسيدن شتران به زبان اندك چيزى را در چراگاه . و در تاريكى فرود آمدن قوم .

تدلف

(
tadallof
) م . ع . رفتن و نزديك شدن . يق تدلف اليه : رفت و نزديك گرديد بسوى آن .

تدلق

(
tadalloq
) م . ع . تدلق السيل : بيك بار رسيد توجبه .

تدلك

(
tadallok
) م . ع . خويشتن را ماليدن بوقت شستن اندام . و تدلك به : دلوك ماليد بدن خود را .

تدلل

(
tadallol
) م . ع . تدلل عليه : ناز كرد و گستاخى نمود بر آن .

تدلمز

(
tadalmoz
) م . ع . تدلمز على الامر : آهنگ كار كرد .

تدلمص

(
tadalmos
) م . ع . موى پيش سر افتادن .

تدله

(
tadalloh
) م . ع . بى خود و دل ربوده و عقل رفته گرديدن .

تدلى

(
tadalli
) م . ع . چون واوى باشد بمعنى تدلل است يعنى خراميدن مانند تمطى كه بمعنى تمطط است و نيز تدلى : فرود آمدن از بالا به نشيب و نزديك گرديدن . و تدلى من الشجر : آويخته شد بدرخت . و چون يائى باشد نزديك شدن و فروتنى نمودن .

تدلية

(
tadleyat
) م . ع . دلاه بغرور اى اوقعه او قربه . قوله تعالى فدليهما بغرور اى قربهما الى المعصية او دلاهما من الجنة الى الارض .

تدليس

(
tadlis
) م . ع . پنهان كردن عيب متاع بر خريدار .

تدليس

(
tadlis
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خدعه و مكر و فريب و پنهان‌كردگى عيب .

تدليص

(
tadlis
) م . ع . نرم و تابان گردانيدن . و گائيدن بيرون كس و درمالى كردن .

تدليه

(
tadlih
) م . ع . دلهه العشق تدليها : ربود دل او را عشق .

تدمر

(
tadmor
) ا خ . ع . دختر حسان بن اذينه . و شهرى در شام كه بنام اين دختر بنا شده .

تدمرى

(
tadmoriy
) ا و ص . ع . منسوب به تدمر . و مردنا كس . و دربارهء زن خوب روى گويند ما رايت تدمر يا احسن منها : نديدم زنى را نيكوتر از آن . و يربوع تدمرى : كلا كموش خرد و كوتاه .

تدمرى

(
tadmoriy
) و (
todmoriy
) ا . ع . كسى يق ما بالدار تدمرى : نيست در خانه كسى و كذلك تدمرى (
todmoriyon
) .

تدمرية

(
tadmoriyat
) ص . ع . اذن تدمرية : گوش‌خرد .

تدمس

(
tadammos
) م ع . تدمست المراة بكذا : آلوده گرديد آن زن بدان .

تدمشق

(
tadamcoq
) م . ع . محاصره كردن دمشق .

تدمل

(
tadammol
) م . ع . تدملت الارض : صالح گرديد و نيرو يافت آن زمين .

تدملك

(
tadamlok
) م . ع . تدملك الشيئ : گرد و تابان گرديد آن چيز . و تدملك ثديها : گرد شد و برآمد پستان او .

تدمن

(
tadammon
) م . ع . سرگين