دلفان
(
dalaf n
) م . ع . دلف دلفا و دلفا و دلفا و دليفانا . مر . دلف و دلف .
دلفروز
(
del - foruz
) ص . پ . دلخوش .
و دلپسند .
دلفروگير
(
del - ferugir
) ص . پ .
جاى آسايش دل .
دلفريب
(
del - ferib
) ص . پ . خوش آيند و خوشنما و دل ربا .
دلفريبى
(
del - feribi
) ا . پ . جذب و كشش و جلب و دلبرى . و حسن و جمال .
دلفق
(
dalfaq
) ص . ع . طريق دلفق :
راه روشن و نمايان .
دلفگار
(
del - fag r
) ص . پ . ملول و غمگين و ماتم زده و متفكر و انديشناك . و صفت عاشق . و دل افگار .
دلفگارى
(
del - fag ri
) ا . پ . ملالت و حزن .
دلفين
(
dolfin
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نوعى از ماهى پستاندار از طايفهء ستاسه گوشت خوار و دندار و داراى دوازده قسم و بتازى تخس گويند و نوعا طول آن از سه متر تا يك متر و نيم و هميشه بطور گله زندگانى مىكند و در منطقههاى حاره و محترقه فراوان مىباشد و رنگ قسمت فوقانى بدن آن خرمائى و يا خاكسترى پر رنگ و قسمت تحتانى سفيد و گاه ديده مىشود كه رنگ همهء بدن آن خاكسترى تيره است مانند دلفينهاى اقيانوس هند و اين حيوان را جهت گرفتن روغن به مقدار زياد صيد مىكنند و يك وقتى همچو گمان مىكردند كه دلفين دوست انسانى است بلكه مىگفتند غرق شدگان را نجات مىدهد ولى اين نوع مطالب ناشى از خيالات واهى بت پرستى است .
دلق
(
dalq
) ص . پ . بد و پست و حقير و بىقدر .
دلق
(
dalq
) ا . پ . لباسى كه از پوست دلق مىسازند . و لباس درويشى و جامهء مرقع .
دلق
(
dalq
) م . ع . دلق السيف من غمده دلقا ( از باب نصر ) : بيرون كشيد شمشير را از نيام و لغزانيد آن را .
دلق
(
dalaq
) ا . ع . - مأخوذ از دلهء فارسى - دابهء كوچك كه بسمور ماند . و لباس درويشى . و لباسى كه از پوست آن حيوان مىسازند .
دلق
(
daleq
) ص . ع . سيف دلق :
شمشيرى كه به آسانى از نيام برآيد .
دلق
(
doloq
) ع . ج . دلوق .
دلقاء
(
dalqa '
) ص . ع . سيف دلقاء :
شمشير به آسانى برآيندهء از نيام كذا فى القاموس و قال فى المعيار و ما ادرى ما صحته . و ناقة دلقاء : ناقهء دندان ريختهء از پيرى كه چون آب خورد از دهنش بيرون آيد .
دلق پوش
(
dalq - puc
) ا . پ . زاهد و درويش و گوشه نشين . و آنكه لباس مندرس پوشيده باشد .
دلقك
(
dalqak
) ا . پ . نام مسخرهاى كه طلحك ناميده مىشد و هر شخص مسخره را نيز گويند .
دلقم
(
delqem
) ا . ع . زن گندهء پير .
و شتر مادهء دندان ريخته از پيرى . و يق :
للناقة بعد البزول شارف ثم عوزم ثم لطلط ثم جحمرش ثم جعماء ثم دلقم اذا سقطت اضراسها هرما .
دل قوى
(
del - qavi
) ا . پ . اعتماد و باور .
دلك
(
dalk
) م . ع . دلك الشيئ بيده دلكا : ( از باب نصر ) : ماليد آن چيز را بدست و نرم و تابان گردانيد . و دلك الدهر فلانا : ادب داد او را روزگار و آزموده كار گردانيد . و دلكت الشمس دلوكا : فرو شد آفتاب و يا زرد رنگ گرديد و يا برگشت .
دلك
(
dalak
) ا . ع . نرمى و سستى .
دلك
(
dolck
) ع . ج . دليك .
دلكة
(
dolakat
) ا . ع . دابهء كوچك .
دلكده
(
del - kade
) ا . پ . خانهء دل .
دلكش
(
del - kac
) ص . پ . مطلوب و محبوب و پسنديده و مرغوب . و معشوق . و خوش آيند و مفرح و دلپذير و خوشمزه . و خوب و دلكش : دلربا و خوشگل .
دلكشا
(
del - koc
) و دلكشاى (
del - koc y
) ا و ص . پ . انبساط و شادمان و شادى و سرور . و با انبساط و فرحانگيز .
و معشوق . و باغ دلكشاى : باغ فرحانگيز .
دلكشى
(
del - kaci
) ا . پ . خوش آيندى .
و خوشى و لطافت .
دل كوب
(
del - kub
) ص . پ . دل آزار و بىرحم و ظالم .
دلكور
(
del - kur
) ص . پ . بىذوق و كودن .
دل گداز
(
del - god z
) ص . پ .
گدازندهء دل و هم و غم آورنده و رقت آورنده .
دلگر
(
dalgar
) ا . پ . بكران طعام و طعامى كه در ته ديگ چسبيده و برشته شده باشد .
دلگران
(
del - ger n
) ص . پ . رنجيده و آزرده .
دلگرانى
(
del - ger ni
) ا . پ . رنجيدگى و آزردگى .
دلگرم
(
del - garm
) ص . پ . شجاع و دلير . و مشتاق و با ميل و شايق .