تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1527

مساهمون:

ص١٥٢٧

دلچور

(
delcur
) ص . پ . غافل و بىخبر . و ترسان و جبان و هراسان .

دلح

(
dalh
) م . ع . دلح الرجل دلحا ( از باب فتح ) : رفت آن مرد با گامهاى كوتاه در حالتى كه بار گران بر پشت او بود .

دلح

(
doloh
) ع . ج . دلوح .

دلح

(
dollah
) ع . ج . دالح .

دلخ

(
dalax
) ا . ع . فربهى .

دلخ

(
dalax
) م . ع . دلخ دلخا ( از باب سمع ) : فربه گرديد .

دلخ

(
dalex
) ص . ع . فربه .

دلخ

(
dollax
) ع . ج . دلوخ .

دلخة

(
dolaxat
) ص . ع . امراة دلخة : زن كلان سرين .

دلخراش

(
del - xar c
) ص . پ . مخوف و موحش و هولناك . و خراشندهء دل .

دلخسته

(
del - xaste
) ص . پ . مغموم و مهموم . و بيمار و رنجور . و رنجور از عشق .

دلخم

(
dellaxm
) ا . ع . شتر دفزك كلان جثه . و بيمارى سخت . و خواب سبك و طولانى . و گران از هر چيز .

دلخواسته

(
del - x ste
) ا . پ . ميل و دلخواه . و معشوق .

دلخواه

(
del - x h
) ا . پ . آرزو و هر آنچه بر مراد و خواهش دل باشد و هر چيزى كه محبوب بود . و شرط و گرو .

دلخور

(
del - xor
) ص . پ . ملول و مغموم و محزون و رنجيده .

دلخوش

(
del - xoc
) ص . پ . خشنود و راضى و مسرور و شادمان و خرم . و دلخوش كردن : تسلى دادن و شادمان ساختن .

دلخوشى

(
del - xoci
) ا . پ . خشنودى و سرور و شادمانى و شعف و شادى و مسرت و انبساط و فرح . و دلخوشى دادن : تسلى دادن و مسرور كردن .

دلخون

(
del - xun
) ص . پ . مشتاق و آرزومند و مهجور .

دلداده

(
del - d de
) ا و ص . پ . عاشق و مايل و راغب .

دلدار

(
del - d r
) ا . پ . معشوق و محبوب . و دلدار پرى رخسار : معشوقه‌اى كه رخسار آن در لطافت مانند فرشته مىباشد .

دلدارى

(
del - d ri
) ا . پ . تسلى و خاطر جمعى و دلنوازى .

دلدال

(
dald l
) ا و ص . ع . اضطراب . و حركت سر و اعضا در رفتار . و قوم دلدال اى تدلدلوا بين امرين قلم تستقيموا ، گروهى كه در ميان دو كار مضطرب و پريشان باشند و استقامت نورزند .

دلدال

(
deld l
) م . ع . دلدل دلدلة و دلدالا : مضطرب گرديد و جنبانيد سر و اعضا را در رفتار .

دل دزد

(
del - dozd
) ص . پ . آنكه دلها را مىربايد .

دلدع

(
doldo '
) ا . ع . گياهى است برگش شبيه ببرگ سيب و در سم مار استعمال كنند .

دلدل

(
doldol
) ا . ع . خارپشت و خار پشت بزرگ . و يا جانورى مانند آن . و امر عظيم . ج : دلادل و دلاديل . و استر حضرت ابو الحسن عليه السلام كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله به آن بخشيده بود .

دلدل

(
doldol
) ص . ع . قوم دلدل اى تدلدلوا بين امرين فلم تستقيموا .

دلدل

(
del - del
) ا . پ . نالهء دردناك و آه . و هستهء ميوجات مانند هلو و زردآلو . و دلدل كنان : آه زنان . و ترديد كنان . و متردد در كارها .

دلدلة

(
daldalat
) م . ع . دلدل فى الارض دلدلة : رفت . و دلدل دلدلة و دلدالا : مضطرب گرديد . و جنبانيد سر و اعضا را در رفتار .

دلدوز

(
del - duz
) ص . پ . دلخراش و خراشندهء دل .

دلدول

(
doldul
) ا . ع . خارپشت بزرگ .

دلده

(
del - deh
) ص . پ . مشغول . و مستعد .

دلدهى

(
del - dehi
) ا . پ . اشتغال . و استعداد .

دلربا

(
del - rob
) و دلرباى (
del - rob y
) ا . پ . معشوق و محبوب و مطلوب و ربايندهء دل .

دلربائى

(
del - rob i
) ا . پ . ظرافت و نيكوئى و ربايندگى دل .

دلرفته

(
del - rafte
) ص . پ . بيجان و بيدل و ضعيف القلب .

دلريش

(
del - ric
) ص . پ . عاشق . و دلخسته و رنجور .

دلريشى

(
del - rici
) ا . پ . رنجورى و درماندگى .

دل زداى

(
del - zed y
) ص . پ . مقبول و پسنديده و مرغوب .

دل زنده

(
del - zende
) ص . پ . بيدار و هوشيار .

دلس

(
dalas
) ا . ع . تاريكى . و تاريكى در تاريكى . و گياهى كه در آخر گرما برگ آرد . و باقيماندهء روئيدگى . ج : ادلاس . و ما لى دلس يعنى نيست مرا مكر و فريب .

دلس

(
dolas
) ع . ع . دلسة .

دلساز

(
del - s z
) ص . پ . خاطر نواز و دلنواز .

دلسازى

(
del - s zi
) ا . پ . حميت و غيرت . و شوق .

دلسة

(
dolsat
) ا . ع . تاريكى . ج : دلس و دلاس .

دلستان

(
del - set n
) ا . پ . معشوق و مطلوب و ربايندهء دل .