تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1525

مساهمون:

ص١٥٢٥
زن كلان سرين . ج : دلاخ .

دلاد

(
del d
) ا . پ . داماد .

دلادل

(
dal del
) و دلاديل (
dal dil
) ع . ج . دلدل .

دل‌آرا

(
del - r
) ا . پ . نگار و شاهد و معشوق و معشوقه و محبوب . و نام زن دارا .

دل آرام

(
del - r m
) ا و ص . پ . آنكه آسايش خاطر به دو است . و زن نازنين و دلكش . و معشوقه . و هر چيز فريبنده و عجب آورنده و خوش آينده . و كنيز دل آرام : دوشيزهء خوش آيند .

دلازار

(
del - z r
) ص . پ . هر چيزى كه موجب آزردن خاطر گردد . و بىرحم . و رقيب دلازار : رقيب بيرحم و بيمروت .

دلاس

(
del s
) ع . ج . دلسة .

دل آسا

(
del - s
) ا و ص . پ . هر آنچه خاطر را آسايش دهد و موجب تسكين قلب گردد و خاطر نواز و تسلى دهنده . و تسلى و تسليت .

دل آسائى

(
del - s i
) ا . پ . تسلى . و تسليت و دلنوازى و تعزيت . و دل آسائى كردن : تسليت دادن و تعزيت گفتن .

دل آشوب

(
del - cub
) ا . پ . رستنى خوش نما كه برگش پنج شاخه مىباشد و پنج انگشت نيز گويند .

دل افتاده

(
del - oft de
) ص . پ . تنگ - دل و دلشكسته .

دل افگار

(
del - afg r
) ص . پ . دل ريش و دلشكسته .

دلاص

(
del s
) ص . ع . نرم تابان . و درع دلاص : زره نرم و تابان . ج : دلاص ( على صورة المفرد ) . و نيز دلاص : ج . دلص . و ج . دلصة .

دلاص

(
dall s
) ص . ع . ارض دلاص : زمين نرم و هموار . و ناقة دلاص : ناقهء رام و نرم .

دلاصة

(
dal sat
) ا . ع . نرمى و تابانى .

دلاصة

(
dal sat
) م . ع . دلصت الدرع دلاصة و دلوصا ( از باب نصر ) : نرم و تابان گرديد آن زره .

دلاظ

(
del z
) م . ع . دالظ مدالظة و دلاظا . مر . مدالظة .

دلاع

(
dol '
) ا . ع . بطيخ هندى .

دلاع

(
doll '
) ا . ع . صدف گرد و يا نوعى از صدف دريا .

دلاعة

(
dol at
) ا . ع . سيب نيم رس مايل بشيرينى .

دلاعس

(
dol es
) ص . ع . جمل دلاعس : شتر رام . و ناقة دلاعس : ناقهء سست دفزك و فروهشته گوشت .

دلاك

(
dall k
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه در گرمابه خدمت مىكند . و سرتراش . و حجام .

دلاكة

(
dol kat
) ا . ع . شيرى كه دوشيده شود پيش از فيقة اول و فيقة شيرى را گويند كه ميان دو دوشيدن در پستان گرد آيد .

دلاكى

(
dall ki
) ا . پ . شغل دلاك . و منسوب و متعلق بدلاك .

دل آگاه

(
del - g h
) ص . پ . دانا و هوشيار و عاقل و دورانديش و باخبر و بيدار . و پادشاه دل آگاه : پادشاه خردمند و هوشيار .

دلال

(
dal l
) و (
del l
) ا . پ . ناز و غمزه . و اشارهء به چشم و ابرو .

دلال

(
dal l
) ا . ع . ناز و غمزه . و بام مخنث مشهور .

دلال

(
dall l
) ا . ع . فراهم آرندهء بايع و مشترى و ميانجى ميان خرنده و فروشنده .

دلال

(
dall l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ميانجى ما بين خرنده و فروشنده كه داسار و داستار نيز گويند و دلال مال التجاره را پائى كار گويند .

دلالات

(
dal lat
) ع . ج . دلالة و دلالة .

دلالة

(
dal lat
) و (
del lat
) ا . ع . راه نمائى . ج : دلائل و دلالات . و دلالى . و اجرت دلال و اجرت راه بر و راهنما .

دلالة

(
dal lat
) و (
del lat
) و (
dol lat
) م . ع . دل عليه و اليه دلالة و دلالة و دلالة و دلولة ( از باب نصر ) : رهنمونى كرد او را و توفيق راست كردارى داد بوى .

دلالت

(
dal lat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - راهنمائى و هدايت و راهبرى . و نشان و علامت و نمايش . و بيان و استدلال و حجت و برهان . و هر چيزى كه از علم به آن علم به چيزى ديگر لازم آيد . و دلالت داشتن : لازم آمدن از موجود بودن چيزى وجود چيزى ديگر . و دلالت كردن : هدايت كردن و راهنمائى نمودن . و نمايش . كردن و دلالت داشتن و نمودن .

دلالة

(
dall lat
) ا . ع . دلاله و زنى كه زنان ديگر را به راه بد دلالت كند .

دلاله

(
dall le
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنى كه زنان ديگر را بد راه كند .

دلالى

(
dall li
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ميانجيگرى ميان خرنده و فروشنده . و راه نمائى در داد و ستد و معامله .

دلام

(
dal m
) ا و ص . ع . سياهى . و سياه .

دلام

(
del m
) ا . پ . ژوپين . و نيزهء كوچك و كوتاه .

دلام

(
dol m
) ا . پ . پيچ و پيچش و تاب .

دلامث

(
dol mes
) ا . ع . تيز رو و سريع .

دلامز

(
dal mez
) ع . ج . دلمز و دلامز .

دلامز

(
dol mez
) ا . ع . شيطان .