تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 835

مساهمون:

ص٨٣٥

تدخل

(
tadaxxol
) م . ع . درآمدن يا اندك اندك در آمدن .

تدخن

(
tadaxxon
) م . ع . بوى دود گرفتن .

تدخين

(
tadxin
) م . ع . دخنت النار تدخينا : دود برآمد از آتش .

تدرأ

(
todra '
) و

تدرأة

(
todraat
) ص . ع . رجل ذو تدرأ او تدرأة : مرد دفع‌كنندهء خصم ياقوت و شوكت . و كذلك سلطان ذو تدرأ و ذو تدرأة اى ذو عدة و قوة على دفع اعداءه .

تدرب

(
tadarrob
) م . ع . تدرب بالشيئ : خو كرد و حريص گرديد به آن چيز .

تدربس

(
tadarbos
) م . ع . پيش گرديدن .

تدربؤ

(
tadarbo '
) م . ع تدربا الشيئ گرد گرديد و غلطيد آن چيز .

تدرة

(
taderrat
) و (
tedarrat
) ا . ع . شير بسيار .

تدرج

(
tadarroj
) م . ع . اندك‌اندك نزديك گرديدن .

تدرج

(
tadarroj
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پايه‌پايه بالا رفتن . و بتدريج پيش آمدن .

تدردر

(
tadardor
) م . ع . تدردرت اللحمة : جنبيد و لرزيد آن عضله .

تدرع

(
tadarro '
) م . ع . پوشيدن زن پيراهن و مرد دراعه را . و تدرع الرجل : پوشيد مرد زره آهن را .

تدرؤ

(
tadarro '
) م . ع . پنهان شدن از چيزى جهت فريب دادن آن . و تدرؤا عليهم : دست ظلم دراز كردند بر آنها .

تدره

(
todrah
) ا . ع . هو ذو تدره القوم : او راننده و دفع‌كنندهء آن قوم است و حمايت‌كنندهء آنهاست .

تدرى

(
tadarri
) م . ع . تدرى الصيد : فريب داد شكار را . و تدرت المراة : شانه كرد زن موى را .

تدريب

(
tadrib
) م . ع . شكيبائى نمودن در كارزار وقت شدت و فرار و دربه و به و فيه و عليه تدريبا : خوگر گردانيد او را بر آن . يق دربته الشدايد حتى قوى و مرن عليها و برآغالانيد و حريص ساخت يق دربت البازى على الصيد يعنى برآغالانيدم باز را بر شكار .

تدريج

(
tadrij
) م . ع . درج الكتاب تدريجا : در نورديد نامه را . و درجه الى كذا : نزديك گردانيد او را بسوى آن بتدريج . و درجنى الطعام و الامر : تنگ‌روزى و بىطاقت گرديده‌ام .

تدريج

(
tadrij
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - درجه‌بدرجه و مرتبه بمرتبه . و آهسته آهسته .

تدريجا

(
tadrijan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - متدرجا و بطور تدريج و آهستگى .

تدريجى

(
tadriji
) ص و م ف . پ . منسوب بتدريج . و عمل تدريجى : كارى كه به آرامى و آهستگى و كم‌كم اجرا شود . و تدريجى كردن : متدرجا كردن .

تدريس

(
tadris
) م . ع . درس الكتاب تدريسا : سبق گفت .

تدريس

(
tadris
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعليم و گفتن درس و سبق .

تدريع

(
tadri '
) م . ع . درعه تدريعا : زره پوشانيد او را . و درع المراة : پيراهن پوشانيد زن را . و درع الرجل : پيش برآمد آن مرد . و درع فلانا : خفه كرد فلان را . و درع الشيئ : ظاهر نمود آن چيز را .

تدريق

(
tadriq
) م . ع . نرم گردانيدن .

تدريك

(
tadrik
) م . ع . پياپى باريدن باران ( شدد للمبالغة ) .

تدريم

(
tadrim
) م . ع . درم اظفاره تدريما : برابر و هموار گرديد ناخنهاى او پس از گرفتن آنها .

تدريه

(
tadrih
) م . ع . دره على كذا تدريها : زياده كرد بر من آن را . و دره فلان فلانا : دگرگون و ناشناخت ساخت خود را فلان براى به همان .

تدسس

(
tadassos
) م . ع . مخفى شدن و مخفى كردن خود را .

تدسية

(
tadseyat
) م . ع . چون از دس (
dass
) باشد پوشانيدن و كم كردن قوله تعالى و قد خاب من دسها اى دسسها . و اگر معتل باشد يق دسى النفس تدسية : ورغلانيد نفس را و تباه گردانيد آن را . و دسى عنه حديثا : برداشت از وى حديث را و نقل كرد .

تدسيم

(
tadsim
) م . ع . دسم المطر تدسيما : تر گردانيد باران ( شدد للمبالغة ) . و نيز تدسيم : بروغن تر كردن و سياه كردن چاهك زنخ بچه را تا چشم زخم بوى نرسديق دسموا نونة الصبى ( بصيغة الامر ) اى سودوهاليلا تصيبها العين .

تدشن

(
tadaccon
) م . ع . گرفتن .

تدعب

(
tada'ob
) م . ع . تدعب عليه : ناز كرد بر وى .

تدعة

(
tod'at
) و (
todaat
) ا . ع . تن آسائى و فراخى عيش .

تدعث

(
tada'os
) م . ع . تدعثت صدورهم : پر از كينه شدند .

تدعدع

(
tada'do '
) ا . ع . رفتار پير كلانسال .

تدعر

(
tada'or
) م . ع . تدعر وجهه : زشت‌گون و پيسه گرديد روى او .

تدعص

(
tada'os
) م . ع . تدعص اللحم :