تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1512

مساهمون:

ص١٥١٢
بدست يا به پا . و دعث الرجل ( مجهولا ) : رسيد بان مرد فراخه و سستى و دردسر .

دعث

(
de's
) ا . ع . باقى ماندهء آب در حوض و جز آن . و كينه و دشمنى . ج : ادعاث و دعاث .

دعثر

(
da'sar
) ص . ع . گول و احمق .

دعثر

(
de'asr
) ص . ع . جمل دعثر : شتر قوى كه هر چيز را بشكند و ويران سازد .

دعثرة

(
da'sarat
) م . ع . دعثره دعثرة : ويران كرد آن را و منهدم ساخت . و دعثر الشيئ : شكست آن چيز را .

دعثور

(
do'sur
) ا . ع . حوض گرداگرد برآورده . و حوضى كه آراستگى آن تمام و خوب نباشد . و حوضى كه گرداگرد آن شكسته و ريخته باشد . و بسيار از چارپايان . و از اعلام است .

دعج

(
do'j
) ص . ع . ج . ادعج و دعجاء .

دعج

(
da'aj
) م . ع . دعجت العين دعجا ( از باب سمع ) : نيك شد سياهى آن چشم در فراخى و يا نيك سياه شد سياهى چشم در نيك سپيدى آن .

دعجاء

(
da'j '
) ا . ع . جنون . و شب اول از سه شب محاق كه شب بيست و هشتم باشد و شب دويم را كه شب بيست و نهم باشد سرار گويند و شب سيوم را كه شبى سىام بوده فلته خوانند . و نيز دعجاء : نام پشته و يا كوهى .

دعجاء

(
da'j
) ص . ع . نيك سياه . يق امراة دعجاء العينين : زن نيك سياه چشم . و كذلك عين دعجاء . و يق ايضا : امراة دعجاء : زن نيك سياه چشم . ج : دعج .

دعجة

(
dojat
) ا . ع . نيك سياهى چشم با فراخى آن و يا نيك سياهى چشم در نيك سپيدى آن .

دعد

(
da'd
) ا . ع . بوقلمون . و خرما . ج : دعود و دعدات و ادعد . و نام زنى ( منصرف و غير منصرف هر دو آيد ) .

دعدات

(
da'd t
) ع . ج . دعد .

دعداع

(
da'd '
) ا و ص . ع . كوتاه بالا . و نوعى از دويدن نرم و آهسته .

دعدع

(
da'da '
) ا . ع . زمين بىنبات .

دعدع

(
da'da '
) ( مبنى بر سكون ) و دعدعا (
da'da'an
) ع . كلمهء امر كه به شخص لغزيدهء افتاده گويند يعنى برخيز و بمان .

دع دع

(
do ' - do '
) ا . ع . كلمه‌ايست كه بدان گوسپندان را زجر كنند . و يا كلمهء امر است كه بدان گوسپندان را زجر مىكنند .

دعدعة

(
da'da'at
) م . ع . دعدع دعدعة : بآهستگى دويد . و دعدع الجفتة : پر كرد كاسه را . و دعدع بالمغر : بانگ زد بر بز . و نيز دعدعة : جنبانيدن پيمانه و خنور را تا بيشتر جاى گيرد .

دعر

(
do'r
) ا . ع . كرمك چوب خوار . و مالك بن دعر : كسى بود كه يوسف را از چاه برآورد .

دعر

(
daar
) ا . ع . تباهى و فسق و پليدى ( و الفعل من سمع ) .

دعر

(
daar
) م . ع . دعر العود دعرا ( از باب سمع ) : دود برآورد آن چوب و افروخته نگرديد . و دعر الزند : آتش نداد آتش زنه .

دعر

(
daer
) ا . ع . چوب و جز آن كه سوخته شود و ناافروخته فروميرد .

دعر

(
daer
) و (
daar
) و (
daor
) ص . ع . عود دعر : چوب ردى بسيار دود . و كذا عود دعر و عود دعر .

دعربة

(
da'rabat
) ا . ع . سختى و اشكال . و اقرار . و جريمهء آزار و اذيت . و جريمهء قتل .

دعرة

(
do'rat
) ا . ع . كرم چوب خوار .

دعرة

(
da'rat
) و (
daarat
) ا . ع . تباهى و فسق . و پليدى و خبث .

دعرم

(
de'rem
) ا . ع . زشت روى كوتاه بالاى هيچ‌كاره . و شترى كه آب پس خوردهء شتران خورد .

دعرمة

(
da'ramat
) ا . ع . كوتاه انداختن گام در سرعت .

دعرور

(
do'rur
) ا . ع . ناكس و لئيم .

دعز

(
da'z
) م . ع . راندن . و جماع كردن ( و الفعل من فتح ) .

دعس

(
da's
) ا و ص . ع . نشان . و طريق دعس : راه بسيار نشان و سپرده . و گاه بطور كنايه جماع را دعس گويند .

دعس

(
da's
) م . ع . آگندن خنور . و سخت سپردن . و دست ميان پوست بالائين و پوست تنك گوسپند انداخته پوست كندن . و نيزه در زدن به جائى . و جماع كردن ( و الفعل من فتح ) .

دعس

(
de's
) ا . ع . پنبه . و ريگ تودهء مدور و دعص .

دعسبة

(
da'sabat
) ا . ع . نوعى از دويدن .

دعسجة

(
da'sajat
) م . ع . دعسج دعسجة : شتابى كرد و تيز دويد .

دعسرة

(
da'sarat
) ا . ع . سبكى و شتاب .

دعسقة

(
da'saqat
) م . ع . دعسق عليهم دعسقة : حمله آورد بر آنها . و دعسقت الابل : پامال كردند شتران حوض را و شكستند . و دعسقت الجمال : راست و درست شدند شتران . و نيز دعسقة : كوشش