تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1510

مساهمون:

ص١٥١٠

دشناد

(
docn d
) ص . پ . بسيار و فراوان و چندان و كثير .

دشنام

(
docn m
) ا . پ . نام زشت و فحش و سرزنش و طعنه و بهتان و لعنت . و دشنام دادن : فحش دادن و نام كسى را بزشتى بردن . و عيب كسى را گفتن .

دشنام داده شده

(
docn m - d de - code
) ص . پ . سرزنش كرده شده و ملامت كرده شده . و ملعون و لعنت كرده شده .

دشنام دهنده

(
docn m - dehande
) ا . پ . انگشت سبابه . و كسى كه دشنام مىدهد .

دشنام گير

(
docn m - gir
) ص . پ . آنكه در زير فحش و بد گفتن آرام مىگيرد .

دشنام يافته

(
docn m - y fte
) ا . پ . فحش داده شده . و سرزنش شده .

دشناوى

(
dacn viyy
) ص . ع . منسوب به شهر دشنى .

دشنگ

(
dacang
) ا . پ . غلاف خوشهء خرما . و شاخيكهء خوشه بر آن است . و بندى كه در جلو آب بندند . و رشتهء ابريشمين . و نام شهرى از ملك ختاى .

دشنگى

(
dacangi
) ا . پ . روزگار و دنيا و عالم سفلى .

دشنوه

(
dacnave
) ا . پ . دشنه .

دشنه

(
dacne
) ا . پ . نوعى از خنجر كه بيشتر مردم لار با خود مىدارند . و شمشير و كارد تيغه باريك . و دشنهء صبح : روشنى صبح و عمود صبح .

دشنه كارد

(
dacne - k rd
) ا . پ . خنجر .

دشنى

(
dacn
) ا . ع . شهرى در صعيد مصر .

دشو

(
dacv
) م . ع . دشا دشوا و دشوة ( از باب نصر ) : نيك درآمد در جنگ .

دشوار

(
doc - v r
) ا و ص . پ . مشكل و سخت و با زحمت و عسير و صعب و دشخوار . و كوهسار . و ملك كوهستانى . و ديار دشوار گذار يعنى صعب المرور . و قلعهء دشوار گير يعنى حصن حصين .

دشوار پسند

(
docv r - pasand
) ص . پ . مايل باشكال در كارها .

دشوارخو

(
docv r - xu
) ص . پ . بدخو و كج خلق .

دشوارزاى

(
docv r - z y
) ص . پ . زنى كه به زحمت ميزايد و عسر الولادة .

دشوار گذار

(
docv r - goz r
) ص . پ . صعب المرور .

دشوارگر

(
docv r - gar
) ا . پ . پ . كوه و كوهسار و كوهستان .

دشوارگير

(
docv r - gir
) ص . پ . محكم . و قلعهء دشوار گير : حصن حصين .

دشوارى

(
docv ri
) ا . پ . اشكال و سختى و زحمت و عسرت . و دشوارى راه : سختى و زحمت راه .

دشوة

(
dacvat
) م . ع . دشا دشوا و دشوة : مر . دشو .

دشيشة

(
dacicat
) ا . ع . آشى كه از گندم كوفته ترتيب دهند .

دشيشك

(
dacicak
) و دشيشگه (
dacicgah
) ا . پ . شب و ليل .

دص

(
dass
) م . ع . دص دصا ( از باب نصر ) : خدمت كرد با رعايت آداب آن .

دصدصة

(
dasdasat
) ا . ع . غربال را بدست زدن تا آرد فرو ريزد .

دصق

(
dasq
) م . ع . شكستن آبگينه و جز آن ( و الفعل من نصر ) .

دض

(
dazz
) م . ع . دض دضا ( از باب نصر ) : خدمت كرد با رعايت آداب آن .

دظ

(
dazz
) م . ع . راندن . و شك كردن . و دريدن ( و الفعل من نصر ) .

دع

(
da '
) ع . كلمهء فعل كه هميشه مبنى بر سكون است به كسى گويند كه لغزيده افتاده باشد يعنى برخيز و بمان او لم يستعل الادع دعا .

دع

(
da ' '
) م . ع . سپوختن . و سخت راندن ( و الفعل من نصر ) : قوله تعالى :
فَذلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ .

دعا

(
do
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سميز و درخواست از درگاه خدا . و نيايش و نماز . و مدح و ثنا و تحية و درود . و استغاثهء به خدا . و استدعاى بركت . و تضرع . و تهنيت و سلام . و خواندن كلمات مأثور از آن حضرت و ائمه كه از براى آمرزش و برآوردن حاجات در اوقات معين مىخوانند . و دعاى باران : نماز استسقا . و دعاى بد : نفرين . و دعاى خير : بركت و تحيه و درود و نيايش . و دعا كردن و يا دعا گفتن : در وقت مرخصى خداحافظ گفتن . و مدح و ثنا گفتن . و دعاى عافيت كردن : سلامتى خواستن و سلام گفتن و تهنيت گفتن . و بركت خواستن . و بد دعا : لعنت . و جماعت دعا : نماز عمومى و نماز جماعت . و خير دعا : نيايش و دعاى بركت .

دعاء

(
do '
) ا . ع . خواهانى بسوى خدا . ج : ادعية . و الدعاء : خداحافظ .

دعاء

(
do '
) م . ع . دعاه دعاء و دعوى ( از باب نصر ) : خواهانى نمود و خواند آن را آن را . و يقال للمراة : انت تدعين و انت تدعوين و انت تدعين ( باشمام العين الضمة ) . و دعوت له : دعاى خير كردم او را . و دعوت عليه : دعاى بد كردم او را . و دعاه : راند آن را . و دعا فى الضرع : باقى گذاشت شير را در پستان تا ديگر فرود آيد . و دعاه الله بمكروه : فرود آورد