دست باز
(
dast - b z
) ص . م ف .
پ . چست و چالاك و جلد كار و آنكه هر كارى را زودتر از همه مىكند . و ماهر و با وقوف در بازى نرد و شطرنج . و جوانمرد و با سخاوت .
و خواندن نماز با دستهاى باز يعنى در كنار بدن آويزان ضد دست بسته .
دست بازى
(
dast - b zi
) ا . پ .
حيله و مكر و نيرنگ و حقه بازى . و خوشى و خرمى و خرسندى .
دست بالا
(
dast - b l
) ص . پ .
غالب و مظفر و فيروز .
دستبانه
(
dast - b ne
) ا . پ . دستكش .
و دستانه و دستينهء زنان .
دست بدست
(
dast - be - dast
) م ف .
پ . على التوالى و بدون انفصال و انقطاع .
و به زودى و چالاكى . و نقد بدون نسيه .
دست بدل
(
dast - be - del
) ص . پ .
ناتوان و ضعيف و عاجز و درمانده و بىيار .
دست برجن
(
dast - barjan
) ا . پ .
دستنبهء از طلا و نقره و جز آن كه زنان بر دست كنند و دست برنجن .
دستبرد
(
dast - bord
) ا . پ . فضيلت و برترى . و فايده و منفعت . و غلبهء در قمار و در جنگ و در حق . و هنر در نبرد و جدال .
و دستبرد نمودن : غلبه كردن و غالب آمدن و ظفر يافتن .
دست بر دهان
(
dast - bar - dah n
) ص . پ . خورنده .
دست بر سر
(
dast - bar - sar
) ص و م ف پ . سرگردان و سرگشته و مشوش و حيران . و رنجور و غمگين . و فروتن و متواضع .
دست برنجن
(
dast - baranjan
) ا .
پ . دستينهء از طلا و نقره و جز آن كه زنان براى زينت بر دست كنند .
دست بر هم
(
dast - bar - ham
) و دست بسته (
dast - baste
) ص و م ف . پ .
خسيس و لئيم . و نماز گزارنده و مشغول به نماز .
و دست بزنجير بسته . و خواندن نماز با دستهاى بسته يعنى دستها را به روى سينه گذاشته نماز خوانند ضد دست باز .
دست بقبضه
(
dast - be - qabze
) ص و م ف . پ . دست بشمشير و شمشير بدست . و مستعد جنگ و آمادهء پيكار .
دست بقچه
(
dast - boqce
) ا . پ .
بقچهء كوچك و بقچهء دستى .
دستبند
(
dast - band
) ا . پ . حلقهء طلا و نقره و مانند آن كه زنان در دست كنند . و نيز لعل و مرواريد و بعضى مهرههاى قيمتى كه برشته كشيده و بر دست بندند . و حلقه زدن مردمان و يا جانوران ايستاده باشند و يا نشسته .
و يك نوع رقصى مر مردم ايران را كه دست يكديگر را گرفته برقصند و آن را بتازى دعكسة گويند . و دست بند حنا : باقى ماندهء از حنا كه بدستها چسبد .
دست بندى
(
dast - bendi
) ا . پ . طريقهء نشستن سگ و حيوانات مشابه آن . و گرفتارى .
و فروتنى و تواضع .
دستبوس
(
dast - bus
) و دستبوسى (
dast - busi
) ا . پ . تقبيل دست و بوسه زدن بر دست .
دستبويه
(
dast - buye
) و (
dast - bovye
) ا . پ . قسمى از خربزه .
دستپاچكى
(
dast - p cagi
) ا . پ .
تعجيل و عجله و شتاب زدگى .
دستپاچه
(
dast - p ce
) ص و م ف . پ .
عجول . و بعجله و بشتاب و بسرعت .
دستپاك
(
dast - p k
) ا و ص . پ . دستمال و روپاك . و پارسا و پاكدامن و متدين .
دست پخت
(
dast - poxt
) ا . پ . غذائى كه شخص با دست خودش پخته و بدقت ترتيب داده باشد .
دست پس زده
(
dast - pas - zade
) ص . پ . آنكه در خريد و فروش چانه مىزند .
دست پناه
(
dast - pan h
) ا . پ .
دست كش . و كلبتين و امبر .
دست پيچ
(
dast - pic
) ا . پ . دست آويز .
دست پيچى
(
dast - pici
) ا . پ .
مشت زدن .
دست پيش
(
dast - pic
) ا . پ . دادخواه .
و گدا و سائل .
دست پيمان
(
dast - paym n
) ا . پ .
اسبابى كه داماد بخانهء عروس مىفرستد . و دستفيمان و مهرى كه در وقت عقد براى عروس قرار مىدهند . و كابين .
دست تنگ
(
dast - tang
) ص . پ .
تهى دست و گدا و مفلس و محتاج و فقير .
دست تنگى
(
dast - tangi
) ا . پ . فقر و مسكنت .
دست تهى
(
dast - tehi
) ص . پ .
دست خالى و تهى دست .
دستجات
(
dastaj t
) ا . پ . دستهها و فرقهها و گروهها .
دستجة
(
dastajat
) ا . ع . - مأخوذ از دستهء فارسى - آغوش . ج : دساتج .
دست چالاك
(
dast - c l k
) ا و ص .
پ . جلد كار و چابكدست . و دزد . و زبر دست .
دست چالاكى
(
dast - c l ki
) ا . پ .
زبردستى . و دزدى .
دست چرب
(
dast - carb
) و دست چربى (
dast - carbi
) ا . پ . يارى و امداد و معاونت . و دولت و ثروت . و دست چرب