تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1501

مساهمون:

ص١٥٠١
ج . دستاربند ارباب عمايم . و سادات . و صدور و نقبا . و علما و فضلا . و قضاة و مفتيان . و درويشان .

دستارچه

(
dast r - ce
) ا . پ . عمامهء كوچك . و روپاك و دستمال و بشگير . و طره . و شقه و پارچه‌اى كه بر سر نيزه و علم بندند . و دستارچه ساختن : هديه دادن . و استمالت كردن . و بر دست داشتن .

دستارخوان

(
dast r - x n
) ا . پ . سفرهء دراز و سفرهء ميز . و زله و نواله .

دستاردستان

(
dast r - dast n
) و (
dast re - dast n
) ا . پ . آستين .

دستارسر

(
dast r - sar
) ا . پ . عمامه و منديل . و كفن .

دست ارنجن

(
dast - aranjan
) ا . پ . دست برنجن .

دستارو

(
dast ru
) ا . پ . دست برنجن .

دست اره

(
dast - arre
) ا . پ . دستره و ارهء دستى .

دست آزماى

(
dast - zm y
) ص . پ . آزموده .

دست آزمائى

(
dast - zm i
) ا . پ . آزمايش .

دستاس

(
dast - s
) ا . پ . آسياى دستى كه با دست مىگردانند . و هاون بزرگ . و دستاس كردن : سائيدن و سحق كردن .

دستاسنگ

(
dast - sang
) ا . پ . فلاخن .

دستاش

(
dast c
) ا . پ . دسته و بسته و پشتاره .

دست آشنا

(
dast - cn
) ص . پ . داناى كار و عامل و ماهر در كار .

دست افزار

(
dast - afz r
) ا . پ . ابزار و آلت و ادات و اسباب .

دست افشار

(
dast - afc r
) ص . پ . طلاى خالص . و آب ليموى با دست گرفته .

دست افشان

(
dast - afc n
) ا . پ . رقاص و رقص كننده .

دست افكن

(
dast - afkan
) ا و ص . پ . خادم و خدمتگار . و يادگار . و عاجز و ناتوان .

دستاق

(
dost q
) م ف . پ . محبوس و در قيد و در زنجير .

دستاقى

(
dost qi
) ا . پ . زندانى و حبسى .

دستاكرد

(
dast - kard
) و دستا گرد (
dast - gard
) ا . پ . دسته و قبضهء اره .

دست امتحان

(
dast - emteh n
) ا . پ . قوت آزمائى .

دست آموز

(
dast - muz
) ا و ص . پ . بدست آموخته شده و رام و مطيع و مأنوس و منقاد و فرمان بردار . و مرغى كه بپرد و برود و باز برگشته بيايد . و حاذق و كار آزموده و قابل و كارگر لايق .

دستان

(
dast n
) ا . پ . داستان . و تاريخ و افسانه و قصه و حكايت . و سرود . و نغمه و نوا و لحن و ترانه و آهنگ . و مكر و حيله و تزوير . و گزاف و هرزه و سخن نافرجام . و نام جادوئى . و نام موضعى در سمرقند . و نام زال پدر رستم . و هزار دستان : بلبل و عندليب .

دستان

(
dast n
) پ . ج . دست .

دستان

(
dast n
) ا . ع . كليد و مفتاح‌ساز و آلتى كه بدان ساز را كوك كنند .

دست انبوى

(
dast - anbuy
) و (
dast - anbovy
) و دست انبويه (
dast - anbuye
) و (
dast - anbovye
) ا . پ . دستنبو . و گلوله‌اى مركب از عطريات كه جهة بوئيدن بر دست گيرند و بتازى شمامه گويند . و هر ميوه‌اى كه توان بوئيد .

دست انداز

(
dast - and z
) ا و ص . پ . تعدى . و حوالهء بىحساب . و رقاص . و شناور . و كيسه بر . و ظالم . و غارت و تاراج . و تير انداز . و قطعهء زيرين از چارچوبهء ارسى كه بدان تكيه كنند . و كسى كه پهلو به پهلوى ديگرى راه مىرود .

دستان زن

(
dast n - zan
) ا و ص . پ . جادوگر و افسونگر . و مكار و حيله باز . و نقال و قصه خوان . و كسى كه دست بر سيمهاى ساز و يا كليد آن مىزند .

دستانزند

(
dast nzand
) ا . پ . نام پدر رستم .

دستان سراى

(
dast n - sar y
) ا . پ . خوش الحان . و خروس .

داستانه

(
d st ne
) ا . پ . دست كش . و تازيانه . و افزار كشتكارى .

دست اورنجن

(
dast - avranjan
) ا . پ . دست برنجن و دستينه .

دست اوزار

(
dast - avz r
) ا . پ . آلت و افزار و اسباب .

دستاويز

(
dast - viz
) ا . پ . هر چيزى كه وسيله‌اى بر ادعاى شخص باشد و بهانه و هر چيز كه شخص براى اثبات ادعاى خود همراه آورد . و قباله . و شهادت نامه . و دستخط و طغرا و امضا . و تمسك . و سند و هديهء كمى كه براى بزرگى برند تا دست خالى او را ملاقات نكرده باشند .

دستاويزه

(
dast - vize
) ا . پ . هديهء كمى كه براى بزرگى برند تا دست خالى وى را ملاقات نكرده باشند .

دستاهنگ

(
dast - hang
) ا . پ . ابزار كشتكارى .

دست با پادشاه

(
dast - b - p dc h
) م ف . پ . برابرى و همسرى با پادشاه .

دست با دست

(
dast - b - dast
) م ف . پ . بسيار زود و چست و چالاك و جلد و شتاب .