تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1487

مساهمون:

ص١٤٨٧
باب سمع ) : سپيد سينه و گردن و سياه ران گرديد .

درع

(
dare '
) ص . ع . عشب درع : گياه تر و تازه .

درع

(
dor
) ا . ع . سه شب از ايام ماه كه پس از ايام البيض باشد يعنى شانزدهم و هيفدهم و هيجدهم از جهة سياهى اوايل و سپيدى ساير آنها .

درعاء

(
dar ? a '
) ص . ع . مؤنث ادرع . و گوسپند سپيد گردن و سپيد سينه و سياه ران . و ليلة درعاء : شبى كه ماه آن نزديك صبح طلوع كند . ج : درع .

درع باف

(
dar ? - b f
) ا . پ . زره باف .

درعة

(
dar ? at
) ا . ع . نام شهرى در مغرب .

درعة

(
dor'at
) ا . ع . درعة النخل : پيه خرما بن كه از لطيف پوشيده باشد . و هم فى درعة وقتى گويند كه گياه از حوالى آب ايشان رفته باشد . و نيز درعة : سپيدى گردن و سينه و سياهى ران .

درعة

(
dora'at
) و (
dorra'at
) ا . ع . جبه . و جوشن .

درعث

(
dar'as
) ا . ع . كلانسال تنومند .

در عرق

(
dar'as
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مركب از در و عرق . و در عرق بودن : در حالت عرق بودن و عرق دار و خوى دار بودن بيمار . و در عرق شدن : عرق كردن . و خجل و شرمنده شدن .

در عقب

(
dar - aqab
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - در پشت سر و در پس و در آخر و بلافاصله بعد .

درعم

(
der ? em
) ا . ع . هيچ‌كارهء بد زبان و بىادب . و روستائى . و بد جنس . و مصاحب پست .

در عهد

(
dar - ahd
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - در زمان و در ايام و روزگار .

در عهده

(
dar - ohde
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - حق . و تعهد . و واجب و لازم . و زينهار .

درعية

(
der'iyyat
) ا . ع . پيكانى كه در زره درآيد . ج : دراعى .

درغ

(
darq
) ا . پ . سد و بندى كه در جلو آب بندند و بندروغ نيز گويند .

درغال

(
darq l
) ا . پ . امن و امان و آسودگى و آسايش .

درغاله

(
darq le
) ا . پ . شعب و راهى كه از ميان كوه گذرد . و فرجهء ميان دو كوه .

درغان

(
darq n
) ا . پ . شهرى در حوالى سمرقند .

درغست

(
darqast
) ص . پ . هرزه و و نامعقول و ابله و بيهوده .

درغشت

(
darqact
) ا . پ . سبزى . و سبزه زار .

درغلبكن

(
dar - qalbkan
) و (
dar - qolbakan
) و درغلبكين (
dar - qolbakin
) و درغلكپكن (
dar - qolpakan
) و درغلپكين (
dar - qolpakin
) ا . پ . در پنجره دار و درى كه در جلو آن پنجره باشد .

درغم

(
darqam
) ا . پ . نغمه‌اى از موسيقى . و موضعى كه شراب آنجا خوب مىشود .

درغمى

(
darqami
) ا . پ . شراب منسوب بدرغم .

درغو

(
darqu
) ا . پ . باقيماندهء از حلوا در ديگ .

درغيش

(
darqic
) ا و ص . پ . انبوه و بسيار . و نوعى از زردآلو .

درف

(
darf
) ا . ع . پناه . و سايه . و جانب . و هو تحت درف فلان اى كنفه و ظله او من ناحيته فى خير و شر .

درفاس

(
derf s
) ا . ع . شتر كلان جثه . و مرد فربه و ستبر . و شير كلان هيكل .

درفس

(
derafs
) ا . ع . شتر كلان جثه . و مرد فربه و ستبر . و علم بزرگ . و حرير . و جامهء ابريشم .

درفسة

(
darfasat
) م . ع . درفس درفسة : سوار شد شتر كلان جثه را . و درفس فلان : برداشت فلان علم بزرگ را .

درفش

(
derafc
) ا . پ . افزارى مر كفش‌دوزان را كه بدان چرم را سوراخ كرده و سوزن و نخ را در آن سوراخ فرو برند . و علم و نشانى كه در روز جنگ برپا كنند . و برق و فروغ و روشنى و درخش . و هر چيزى كه درخشان باشد . و دو لفه و فوطه‌اى كه در روز جنگ بر بالاى دستار خود پيچند . و درفش كاوان و يا درفش كاويان : علم فريدون را گويند منسوب بكاوهء آهنگر .

درفشان

(
dor - fac n
) ص . پ . بليغ و زبان آور و درافشان .

درفشان

(
derafc n
) و (
darafc n
) ص . پ . تابان و درخشان . و لرزان .

درفشانيدن

(
derafc nidan
) ف م . پ . درفشيدن كنانيدن و درخشيدن كنانيدن .

درفش زده

(
derafc - zade
) ص . پ . بخيه شده .

درفشنده

(
derafcande
) ص . پ . روشن و تاب‌دار و درخشنده .

درفشه

(
dorofce
) ا . پ . تيغ و شمشير .