تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1490

مساهمون:

ص١٤٩٠

درمك

(
darmak
) ا . ع . آرد سپيد و شسته . و خاك نرم .

درمكة

(
darmakat
) م . ع . درمك درمكة : دويد و نزديك نهاد گامها را . و درمك البناء : نيكو و هموار گردانيد بنا را . و درمك الابل الحوض : شكستند شتران حوض آب را .

درم گزين

(
deram - gozin
) ا . پ . صراف .

درمل

(
dormol
) ا . پ . غلهء خوب نرسيده و نيم رس كه جهة خوردن بريان كرده باشند .

درم ناخريده

(
deram - n - xaride
) ص . پ . غلام و كنيز خانه‌زاد كه زر خريد نباشد .

درمنده

(
dar - mande
) ص . پ . درمانده و بيچاره و بىنوا و عاجز و متروك .

درمنه

(
dermane
) و (
darmane
) ا . پ . رستنى كه دفع كرم كند .

درموك

(
dormuk
) ا . ع . يك نوع پارچهء گستردنى .

در ميان

(
dar - miy n
) م ف . پ . ما بين و ميان و در وسط . و در مد نظر . و در بين و در اثنا . و درون . و در پيش . و در رهن و در گرو . و فاصله . و پسين و آخرين . و ميانه . و در ميان بودن : در رهن و در گرو بودن . و در ميان گذاشتن : در رهن گذاشتن .

درميانى

(
dar - miy ni
) ا و ص . پ . وسطى و ميانى . و ميانجى و شفاعت و واسطه .

درميدن

(
darmidan
) ف ل و م . پ . عوعو كردن . و دميدن و وزيدن .

درن

(
darn
) ا . پ . زلو و علق .

درن

(
darn
) ا . ع . ريم و چرك . و اصل . و جاى پاش . و ام درن : دنيا . و الدرن : كوهى در افريقا در نزديكى مراكش .

درن

(
daran
) م . ع . درن الثوب درنا ( از باب سمع ) : چركين گرديد آن جامه و ريمناك شد . و درنت يده بالشيئ : آلوده گرديد دست او به آن چيز .

درن

(
daren
) ا و ص . ع . ريمناك و چرك آلوده . و جامهء كهنه . ج : دران . و هو درن اليدين بالخير : دستهاى او آغشته بخيرند . و كذلك ايديهم دران بالخير .

درنا

(
dorn
) ا . پ . فوطهء بهم پيچيده و و تافته كه بدان كسى را كتك زنند . و نام مرغى .

درناس

(
dern s
) ا . ع . شير بيشه و اسد .

درنة

(
darenat
) ص . ع . مؤنث درن يعنى آغشته بخير . يق : يداه درنتان بالخير .

درند

(
darand
) ا . پ . شكل و شمايل و صورت . و رسم و طرز و روش و مقدار . و مثل و مانند و سان و مشابهت .

درنده

(
darande
) پ . افا . از دريدن كسى كه مىدرد و پاره مىكند . و ژيان و سبع و موذى .

در نزد

(
dar - nazd
) م ف . پ . در خدمت و در پيش و نزديك و عند و با هم .

درنشاندگى

(
dar - nec ndagi
) ا . پ . پيوند .

در نشاندن

(
dar - nec ndan
) ف م . پ . درج كردن و در ميان نهادن . و نشاندن . و پيوند كردن .

در نشستنى

(
dar - necastani
) ا . پ . هر چيز لايق سوارى .

در نفس

(
dar - nafas
) م . ف . پ . در حال و در زمان و در دم و در لحظه .

در نفقا

(
daranfaqan
) ا . ع . مر درنفقا يعنى تيز رفت .

درنك

(
dernek
) ا . ع . نوعى از گليم و فرش .

درنگ

(
derang
) ا . پ . ديرى و تأخير و كاهلى و سستى . و ترديد . و ممانعت و منع . و تعرض . و صداى زنگ و صداى ناقوس و صداى تار ساز و صداى شكستن چينى و بلور و شيشه . و رنج و محنت و هلاكت و تباهى و حزن و غمگينى . و وقت و ساعت و زمان . و ثبات و پايدارى و دوام و هميشگى . و عالم آخرت . و صلح . و درنگ كردن : توقف كردن و تأخير كردن و طول دادن و در تعويق و تأخير انداختن .

درنگ

(
derang
) ص . پ . آهسته و سست و كاهل . و باز دارنده .

درنگادرنگ

(
derang - derang
) ا . پ . آواز كردن زه كمان .

درنگانيدن

(
derang nidan
) ف م . پ . درنگيدن كانيدن .

درنگى

(
derangi
) ا و ص . پ . دير و ديرى . و كاهل و كاهلى و سستى و تاخير .

درنگيدن

(
derangidan
) ف ل . پ . ديرى كردن و توقف كردن و تأخير كردن و ماندن و متوقف شدن و ثابت ماندن . و آراميدن . و ببانگ آمدن .

درنوردن

(
dar - navardan
) ف ل . پ . سفر كردن و سياحت كردن .

درنورد نهادن

(
dar - navard - neh dan
) ف م . پ . درهم پيچيدن . و پنهان كردن و محو كردن و بىنام و نشان ساختن . و در سوراخ نهادن .

در نورديدن

(
dar - navardidan
) ف م . پ . با هم پيچيدن و درنوردن كنانيدن .

درنوشتگى

(
dar - navactagi
) ا . پ . پيچيدگى بدرون .