تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1484

مساهمون:

ص١٤٨٤
رنج و آزار و اندوه و حزن . و شفقت و غمخوارى .

دردمه

(
dardme
) ا . پ . آفتاب . و ماه . و سيارات يعنى زحل و مشترى و مريخ و زهره و عطارد .

دردميدن

(
dar - damidan
) ف ل . پ . وزيدن . و پف كردن و دم زدن و باد كردن و نفس كشيدن . و دميدن .

دردناك

(
dard - n k
) ص . پ . موجع و غمناك . و بيمار و داراى درد و رنج و دردگين .

دردنوش

(
dord - nuc
) ص . پ . آنكه جام شراب را تا ته مىنوشد .

دردوخت

(
dar - duxt
) ا . پ . شكايت و شهرت و آوازه .

دردوختن

(
dar - duxtan
) ف م . پ . دوختن و خياطى كردن . و شكايت كردن .

دردور

(
dordur
) ا . ع . گرداب غرق كننده و مهلك . و تنگنائى در كنار درياى عمان .

درده

(
dorde
) ا . پ . رسوب و درد شراب و آب و روغن و جز آن .

دردى

(
dardi
) ا . پ . رنج . و نفير و بوق و كرناى .

دردى

(
dordi
) ا . پ . رسوب و درد .

دردى

(
dordiyy
) ا . ع . آنچه بتك نشيند از مايعات ضد صافى .

درديناك

(
dordi - n k
) ص . پ . پر از رسوب و پر درد . و دردآلود .

درر

(
darar
) ا . ع . ميانهء راه . و هما على درر واحد اى قصد واحد . و نحن على درر الطريق : اى قصده . و درر البيت : پيشگاه خانه . و درر الريح : جاى وزيدن باد .

درر

(
darar
) ص . ع . ناقة درر : ماده شتر بسيار شير .

درر

(
derar
) ع . ج . درة .

درر

(
dorar
) ع . ج . درة .

درر

(
dorrar
) ع . ج . دار . يق : نوق درر : ماده شتران بسيار شير .

درربار

(
dorar - b r
) ص . پ . فصيح .

درر بودن

(
dar - robudan
) ف م . پ . گرفتن و اخذ كردن . و به زور گرفتن و بتردستى گرفتن . و بكارت گرفتن . و ربودن .

دررسيدن

(
dar - rasidan
) ف ل . پ . آمدن و رسيدن و ورود كردن . و صادر شدن و اتفاق افتادن و واقع شدن . و روبرو و برابر آمدن . و در عقب آمدن و فرارسيدن و در پيوستن .

دررفت

(
dar - raft
) ا . پ . خرج ضد درآمد كه دخل باشد و هزينه .

دررفتن

(
dar - raftan
) ف ل . پ . داخل شدن و درآمدن و درون آمدن . و گذر كردن . و فرار كردن . و رفتن . و گسيخته شدن . و خارج شدن و بيرون شدن . و از هم دررفتن : پاشانيدن و پراكنده شدن و گسيختن و گسيخته شدن . و بهم دررفتن : بهم پيچيده شدن و مانند شبكه بافته شدن .

درريختن

(
dor - rixtan
) ف . ل . پ . گريه كردن . و سخت خوب و لطيف گفتن .

درريز

(
dor - riz
) ص . پ . فصيح .

درريزى

(
dor - rizi
) ا . پ . فصاحت .

درز

(
darz
) ا . پ . شكاف جامه‌اى كه دوخته باشند . و هر شكاف و چاكى . و پيوندگاه . و پيوندگاه استخوانهاى سر . و دختر كوچك خردسال . و درز كردن : فاش گرديدن و آشكارا شدن .

درز

(
darz
) ا . ع . ناز و نعمت دنيا و لذت آن . و درز الثوب : شكاف جامه‌اى كه دوخته باشند - مأخوذ از درز فارسى - . ج : دروز .

درز

(
daraz
) م . ع . درزدرزا ( از باب سمع ) : دست يافت بر متاع دنيا و لذت آن .

درز

(
daraz
) ا . پ . بروت و سبلت .

درزاده

(
darz de
) ا . پ . تخته‌اى كه آسيابان در پيش آب گذارند تا آب به طرف ديگه نرود و آن را دروازهء آسيا نيز گويند . و صندوقى در آسيا كه آرد در آن ريزند .

درزبان

(
dar - zab n
) م ف . پ . مركب از در و زبان . و در زبان داشتن : سخنان بد و نالايق دربارهء كسى گفتن .

درزة

(
darzat
) ا . ع . اولاد الدرزة : فرومايگان و مردم درزى و دوزنده و جولاهه .

درزدن

(
dar - zadan
) ف ل و م . پ . كوفتن و زدن . و حلقه بر در كوفتن . و چنگ در زدن : نصب كردن پنجه و ناخن و چنگال را در هر چيز . و پنجه انداختن و فروبردن پنجه ها را بهم در كشتى .

درزمان

(
dar - zam n
) م ف . پ . فى الفور و در حال و به زودى و به مجرد . و در عهد . و در زمان قديم : در عهد قديم .

در زمان

(
darzam n
) ا . پ . رشته و ريسمان تافته كه در سوزن جهة خياطى كشند .

درزن

(
darzan
) و ص . پ . كسى كه حلقه بر در مىزند . و سوزن .

درزنا

(
darzan
) ا . پ . غوطه ورى و آغشتگى . و رنگ ريزى .

در زنجير

(
dar - zanjir
) م ف . پ . در قيد و در سلسله و در قلاده .

درزند

(
darzand
) ا . پ . جائى كه در آن خون بسيار ريخته شود خواه جنگ باشد و يا سلاخ خانه .