تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1488

مساهمون:

ص١٤٨٨

درفشى

(
derafci
) ا . پ . تحصيل شهرت و تحصيل نام نيك و شهرت و انگشت نمائى چنان كه گويند فلان خود را درفشى كرد .

درفشيدن

(
derafcidan
) ف ل . پ . درخشيدن و تابيدن . و لرزيدن .

درفنجك

(
darfanjak
) ا . پ . كابوس و بختك .

درق

(
darq
) ص . ع . سخت از هر چيزى .

درق

(
daraq
) ع . ج . درقة .

درق

(
deraq
) ا . پ . شهرى در سمرقند . و قريه‌اى در مرو .

درقاء

(
darq '
) ا . ع . ابر و سحاب .

درقة

(
daraqat
) ا . ع . سپر . ج : درق و ادراق و دراق . و دريچهء نهر .

درقع

(
dorqo '
) ا . ع . شتر آب‌كش .

درقعة

(
darqa'at
) م . ع . درقع درقعة : بشتاب گريخت از سختى . و درقع المال : كوشش كردند شتران در چريدن .

درقفا

(
dar - qaf
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - در عقب و در پس .

درقل

(
derqal
) ا . ع . نوعى از جامهء ارمنى . و مرد خوش خرام .

درقلة

(
darqalat
) م . ع . درقل درقلة : بشتاب رفت . و پاى كوبى نمود . و گشاده گام رفت . و بناز خراميد . و درقل له : رام و فرمان بردار گرديد او را .

درقلة

(
derqalat
) ا . ع . بازى مر كودكان را . و متكبر و گستاخ . و بزرگوار و باوقار .

درقم

(
derqem
) ا . ع . لنگ . و هيچ‌كاره . و نابكار و بىقدر و ساقط . و نام دجال كذاب .

درقوع

(
dorqu '
) ا . ع . مرد بد دل .

درقه

(
darqe
) و (
darqeh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپر . و زره .

درقه

(
darqeh
) ا . پ . درخت .

درقهستان

(
darqehest n
) ا . پ . درختستان .

درك

(
dark
) م . ع . بدون فاصله بجا آوردن . و فرارسيدن و رسيدن و پيوستن .

درك

(
dark
) و (
darak
) ا . ع . آنچه از پى پديد آيد از عوارض . يق : عليه ضمان الدرك . و تك دوزخ . و نهايت تك هر چيز . ج : ادراك . و رسن پاره‌اى كه در طرف رسن بزرگ و يا در گوشهء دلو بندند .

دزك

(
darak
) م . ع . دررسيدن ( و الفعل من نصر ) .

درك

(
darak
) ا . ع . يوم الدرك : روز جنگ ميان اوس و خزرج .

درك

(
darak
) ا . پ . دستارچه مانند رومال و دستمال .

درك

(
darak
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوزخ . و ضامن درك يعنى ضامن هر اتفاقى از عوارض خواه نيك باشد و يا بد . و بدرك : كلمهء فحش و نفرين يعنى بجهنم . و بدرك رفتن : بجهنم رفتن .

دركات

(
darak t
) ع . ج . دركة . و النار دركات اى منازل اهل النار . و الجنة درجات .

در كار

(
dar - k r
) م ف . پ . در حركت و به كار . و مفيد و موثر . و لازم و ضرور . و به خواهش و بدرخواست . و مطلوب و مرغوب .

دركاله

(
dark le
) ا . پ . يخ و يخى كه در زير ناودان بسته مىشود . و گل فهشنگ .

دركة

(
derkat
) ا . ع . حلقهء زه و دوالى كه بدان زه كمان را پيوند كنند . و پاره‌اى از رسن و جز آن كه بدان تنگ اسب و شتر را اگر كوتاه باشد پيوند نمايند .

دركة

(
darakat
) ا . ع . طبقهء دوزخ . و پايهء زيرين . ج : دركات .

در كجا

(
dar - koj
) م ف . پ . كجا و چه جا و چه محل .

در كردن

(
dar - kardan
) ف م . پ . در درون نهادن و بدرون دفع كردن . و بيرون كردن . و در ميان راندن و داخل كنانيدن و بدرون آوردن . و درج كردن و در ميان نشاندن . و پينه و وصله زدن . و تير از تفنگ و توپ و كمان و جز آن بيرون كردن .

دركشاده

(
dar - koc de
) ا . پ . در واكرده و مفتوح و باز شده .

دركشيدگى

(
dar - kacidagi
) ا . پ . انقباض و كوتاهى و تقلص .

دركشيدن

(
dar - kacidan
) ف ل و م . پ . در هم كشيدن و بيرون كشيدن . و كوتاه گشتن . و دم كشيدن و نفس كشيدن . و چشيدن . و نوشيدن و آشاميدن . و محو كردن . و رد كردن و واپس دادن . و برشته كشيدن و منظوم ساختن .

دركلة

(
deraklat
) و (
derkelat
) ا . ع . نوعى از بازيچه .

در كنار

(
dar - kan r
) م ف . پ . كناره و لب و ساحل و حاشيه و حد . و علىحده و جداگانه و تنها . و در بر و در سينه و در بغل و در آغوش .

در كندن

(
dar - kandan
) ف م . پ . كندن و كاويدن .

دركون

(
darkun
) ا . پ . ترك بند و تسمهء زين كه بواسطهء آن هر چيزى را در ترك اسب بندند . و بالاى در . و سكوى نشيمن .

درگاه

(
dar - g h
) ا . پ . بارگاه و دربار و سراى پادشاهى و ديوان سلطنتى . و در . و دروازه . و باب . و آستانهء در و جلو در و حضرت و عتبه . و پيشگاه خانهء بزرگان . و تكيه‌گاه و محلى كه بر آن تكيه كنند . و مرگت و محل عبادت . و درگاه الهى : بارگاه