تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1489

مساهمون:

ص١٤٨٩
خداوندى . و درگاه معلا : عتبهء عالى .

درگذشتن

(
dar - gozactan
) ف ل و م . پ . به آن طرف گذشتن و عبور كردن . و سبقت گرفتن و پيش رفتن . و ترقى نمودن . و دست برداشتن . و مردن و وفات يافتن . و عفو كردن . و از حد درگذشتن : بيرون از حد و اندازه شدن و از حدود خويش تجاوز كردن .

درگر

(
dor - gar
) ا . پ . درودگر و نجار .

در گردانيدن

(
dar - gard nidan
) ف م . پ . غلطانيدن . و انداختن .

درگرفتن

(
dar - gereftan
) ف ل و م . پ . سوختن و شعله كشيدن . و اثر كردن و كارگر شدن . و گرفتن و قبض كردن . و پر كردن و آگندن .

در گسلانيدن

(
dar - gosalanidan
) ف م . پ . گسستن . و كشيدن . و پاره پاره كردن .

درگشتن

(
dar - gactan
) ف م . پ . بر گشتن . و پائين آمدن و نزول كردن .

درگلاله

(
dar - gol le
) ا . پ . در كاله و يخ و يخى كه در شدت سردى هوا در زير ناودان بندد كه گل فهشنگ نيز گويند .

درگه

(
dar - gah
) ا . پ . درگاه .

درلك

(
derlek
) و درليك (
derlik
) ا . پ . جامهء كوتاه قد آستين كوتاه پيشواز .

درم

(
darm
) و (
daram
) و (
darem
) م . ع . درم درما و درما و درما و درمانا و درامة . مر . درامة .

درم

(
dorm
) ع . ج . ادرم و درماء .

درم

(
daram
) م . ع . درم الساق درما ( از باب سمع ) : هموار شد ساق . و درم الكعب : پوشيده شد پاشنه از گوشت به حدى كه حجم آن معلوم نبود . و كذلك العظم . و كل ما غطاه الشحم و اللحم و خفى حجمه فقد درم . و درم الاسنان : سوده و ريخته شدند دندانها . و درم البعير : ريخته و يا نزديك بريختن شد دندانهاى شتر .

درم

(
darem
) ا . ع . درختى . و نام شخصى كه بوى مثل زنند .

درم

(
deram
) ا . پ . نقود و نوع پول . و نوعى از نقرهء مسكوك . و وزنى كه معادل شش دانگ است و هر دانگى معادل دو قيراط . و فلس ماهى . و گل سفيد . و درم شرعى : پول نقره‌اى كه سه ماشه و چهار جو وزن آن باشد و وسعت آن بقدرى بود كه در كف دست مرد متوسط آب گيرد .

درما

(
darm
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خرگوش .

درماء

(
darm '
) ا . ع . خرگوش . و شوره گياهى سرخ رنگ .

درماء

(
darm '
) ص . ع . مؤنث ادرم . و امراة درماء : زنى كه شتالنگ و آرنج وى بسبب پيه و گوشت زياد ظاهر نشود . ج : درم .

در مار ضحاكى كشيدن

(
dar - m re - zahh ki - kacidan
) ف م . پ . در بند و زنجير نهادن .

درمان

(
darm n
) ا . پ . علاج و چاره و مداوا . و دوا و دارو .

درمان

(
dar - m n
) ص . پ . ضعيف و ناتوان و درمانده .

درمان

(
daram n
) م . ع . درم درما و درما و درما و درمانا و درامة . مر . درامة .

درماندگى

(
dar - m ndagi
) ا . پ . خوارى و نكبت و بدبختى و سختى و تنگدستى و دل شكستگى و رنج و احتياج و گدائى و ناتوانى و كم روزى و بىكمكى . و فالج . و درماندگى سخن : زبان گرفتگى و لكنت زبان .

درماندن

(
dar - m ndan
) ف ل و م . پ . عاجز شدن و بدبخت و بىنصيب شدن و بيچاره و بىنوا شدن . و محكم و قايم چسبيدن . و مأيوس گشتن و نااميد شدن . و شك نمودن و شبهه داشتن . و لكنت در زبان پيدا شدن و الكن شدن .

درمانده

(
dar - m nde
) ص . پ . پريشان و تنگدست و بىكمك . و عاجز . و ناچار .

درمان كنا

(
darm n - kon
) ص . پ . شافى و شفا دهنده .

درمايه

(
dar - m ye
) ا . پ . فهم و ادراك و دريافت .

درمة

(
darmat
) ا . ع . خرگوش .

درمة

(
daremat
) ص . ع . درع درمة : زره تابان و نرم و فراخ .

درم خريده

(
deram - xaride
) ص . پ . زر خريد و بنده و غلام و كنيز .

درمدار

(
deram - d r
) ص . پ . مايه دار و پول دار . و فلس‌دار مانند ماهى .

درمدان

(
deram - d n
) ا . پ . صندوق پول . و كيسهء پول .

درم دزد

(
deram - dozd
) و درم دوز (
deram - duz
) ا . پ . جعل .

درمسة

(
darmasat
) م . ع . درمس درمسة : خاموش شد . و درمس الشيئى : پنهان كرد آن چيز را .

درم‌سرا

(
deram - sar
) ا . پ . دار الضرب و ضرابخانه .

درمسنگ

(
deram - sang
) ا . پ . صراف .

درمشت

(
dar - moct
) م ف . پ . در تحت تصرف و در دست و دريد اقتدار . و در مشت كردن : ضبط كردن .

درمق

(
darmaq
) ا . ع . آرد نيك سپيد .