درج
(
darj
) م . ع . درج درجا و دروجا و درجانا ( از باب نصر ) : آهسته رفت . و درج الصبى : كمى راه رفت آن كودك تازه برفتار آمده . و درج القوم :
منقرض شدند آن قوم . و درج فلان : نسلى از خود نگذاشت فلان . و درج الرجل :
به راه خود رفت آن مرد . و درجت الناقة :
درگذشت آن ماده شتر از يك سال و بچه نداد .
و درج الكتاب و الثوب درجا :
در نورديد نامه و جامه را . و درجت الريح بالحصى : سخت وزيد باد بر آن سنگريزها .
و درج فلانا : فرستاد فلان را . و درج فلان : مرد فلان . و منه اكذب من دب و درج اى اكذب الاحياء و الاموات .
درج
(
dorj
) ا . ع . دوك دان . و طبلهاى كه زنان پيرايه و جواهر در وى نهند . ج :
ادراج و درجة .
درج
(
dorj
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طبلهاى كه زنان جواهر در وى گذارند . و درج تنگ و يا درج در : دهان معشوق و درج دهقان : كتاب تاريخ چه دهقان مورخ را گويند . و نيز درج دهقان : قول دهقان و سخن معتبر و غير معتبر . و درج گهر گشودن : سخن خوب و خوش نقل كردن .
درج
(
daraj
) ا . ع . كاغذ . و نبشته . و راه .
يق : خل درج الضب اى طريقه . و رجع فلان الى درجه اى الطريق الذى جاء منه . و ميانجى كه ميان دو كس براى صلح باشد . و ج . درجة .
درج
(
daraj
) م . ع . درج فلان درجا ( از باب سمع ) : به راه خود رفت فلان . و لازم گرفت ميانهء از دين و از كلام را . و بر خوردن گوشت دراج مداومت كرد .
و درج الرجل : ترقى نمود آن مرد در مراتب .
درج
(
daraja
) ا . ع . المثل : اكذب من دب و درج اى اكذب الاحياء و الاموات .
درج
(
doraj
) ع . ج . درجة .
درج
(
dorraj
) ا . ع . كارهاى سخت مشكل كه صاحبش را عاجز گرداند .
درجات
(
daraj t
) ع . ج . درجة .
درجات
(
darajat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درجهها و مرتبهها . و پايهها . و هر جزء از سيصد و شصت جزء دور فلك .
درجان
(
daraj n
) م . ع . درج درجا و دروجا و درجانا . مر . درج .
درجة
(
dorjat
) و (
darajat
) و (
dorajat
) ا . ع . پايه و نردبان .
درجة
(
dorjat
) ا . ع . خرقه و يا چيزى ديگر مانند شياف كه در فرج ماده شتر گذاشته چند روز چشم و بينى وى را بسته دارند پس او را از اين كار اندوه و دردى همچو اندوه و درد زه عارض مىگردد سپس بندها را مىگشايند و درجة را از آن محل برآورده بچهء شتر ديگرى را بدان بيالايند و در اين وقت اين شتر ماده آن بچه را مىبويد و بچهء خود گمان مىكند و بر وى مهربانى مىنمايد . و نيز درجة :
كسى را گويند كه آن خرقه را در فرج ماده شتر مىگذارد و غمامة آن كسى كه چشمهاى وى را مىبندد و صقاع آنكه بينى وى را مىگيرد . و نيز درجة : پارچهاى كه در آن دوا نهاده در فرج ماده شتر جهة بيمارى كه وى را عارض شده باشد گذارند . ج : درج . و منه : كن يبعثن بالدرجة كه تشبيه كردهاند لتهاى كه زن حايض به خود برميدارد بدرجة كه در فرج ماده شتر مىگذارند .
درجة
(
darajat
) ا . ع . پايه و پايگاه .
و باصطلاح نجوم يك جزء از سيصد و شصت جزء دور فلك . ج : درجات .
درجة
(
derajat
) ا . ع . خرقهاى كه زنان حايض به خود گيرند . و لتهء حيض . و ج . درج .
درجة
(
dorajat
) ا . ع . مرغى باندازهء كبك .
درجة
(
dorajjat
) و (
dorojjat
) ا . ع .
پايه و نردبان .
درجرج
(
dorojroj
) ا . ع . جانوركى سرخ سياه يقال انه سم من اكله تفرحت مثانته و يتورم قضيبه و عانته .
درجع
(
dorjo '
) ا . ع . نوعى از غله كه بگاو دهند و دسمر و دشمر گويند .
درجلة
(
darjalat
) ا . ع . دوال يا پى كه از آن حمايل سازند و بر كمان پيچند .
درجلة
(
darjalat
) م . ع . درجل قوسه درجلة : درجلة پيچيد بر كمان خود .
درجنة
(
darjanat
) م . ع . در جنت الناقة على ولدها درجنة : مهر آورد ناقه بر بچهء خود پس از رميدگى .
در جوال
(
dar - jov l
) ف م . پ .
مركب از در و جوال . و در جوال شدن :
فريب و دغا خوردن . و در جوال كردن :
فريب و دغا دادن .
درجه
(
dareje
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پغنه و پايه و رتبه و مرتبه و جاه و منزلت و مقام و طبقه و صف و منصب و زينه .
و پله . و هر يك از تقسيماب هر آلتى كه داراى چندين تقسيم بود مانند هر يك از تقسيمات بارومتر و ترمومتر . و باصطلاح هيئت هر يك از 360 جزء محيط هر دايره . و درجهء طول و عرض : هر يك از تقسيمات طول و عرض .
درح
(
darh
) م . ع . درح درحا