تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1478

مساهمون:

ص١٤٧٨

دربارى

(
dar - b ri
) م ف . پ . در يك دفعه و در يك وقت و در يك دور .

دربارى

(
darb ri
) ا و ص . پ . ملازم و خادم پادشاه و منسوب بدربار .

درباس

(
derb s
) ا . ع . شير درنده . و سگ گزنده .

در باقى

(
dar - b qi
) م ف . پ . مركب از در فارسى و باقى تازى . و در باقى شدن : تمام گرديدن و باقى نگذاشتن . و در باقى كردن : تمام كردن و بانجام رسانيدن .

دربان

(
dar - b n
) ا . پ . حارس و حافظ و نگهبان در و قاپوچى و بواب . و دربان فلك : آفتاب . و ماه .

دربان

(
darb n
) و (
derb n
) ا . ع . مأخوذ از دربان فارسى و بمعنى آن . ج : درابنة .

دريانى

(
darb ni
) ا . پ . شغل و منصب نگهبانى در و قاپوچىگرى . و دربانى نمودن : حراست كردن از در و نگهبانى نمودن آن .

دربانية

(
darb niyyat
) ا . ع . نوعى از گاو باريك سم تنك پوست كه چند كوهان دارد .

درباى

(
dar - b y
) ا . پ . سزاوارى و شايستگى و لياقت .

در بايد

(
dar - b yad
) ا . پ . لازم و در كار و ضرور .

در بايست

(
dar - b yest
) پ . ح م . از در بايستن . احتياج . و شايستگى و دربا و سزاوارى و لياقت و مناسبت . و طور و روش و رسم و نوع .

در بايستن

(
dar - b yestan
) ف ل . پ . لايق بودن و سزاوار بودن و شايستن و بايستن و مناسب بودن .

دربة

(
dorbat
) ا . ع . عادت و خو . يق ما زلت اعفو حتى اتخذها دربة . و دليرى بر جنگ و بر هر كار . . كوهان گاو بد اصل .

دربة

(
dorbat
) م . ع . درب دربا و دربة : مر . درب .

دربة

(
darebat
) ص . ع . مؤنث درب . و عقاب دربة على الصيد : عقاب حريص و دلير بر شكار .

دربجة

(
darbajat
) م . ع . دربج دربجة : نرم گرديد پس از سختى . و دربجت الناقة على ولدها : مهربانى نمود ناقه بر بچهء خود .

دربچه

(
dar - bace
) ا . پ . در كوچك .

دربحة

(
darbahat
) م . ع . دربح دربحة : دويد از ترس . و پست و خم كرد پشت خود را . و رام و خوار گردانيد .

دربخة

(
darbaxat
) م . ع . دربخت الحمامة لذكرها دربخة : پشت خم كرد كبوتر ماده و تن داد بكبوتر نر . و دربخ الرجل : پست و خم كرد پشت خود را آن آن مرد و خوار گرديد .

دربدر

(
dar - be - dar
) ص . پ . بىسامان و مفلس و بىخانمان و پريشان و آواره و بىمنزل و مأوا . و متصل و پيوسته و مجاور .

دربدر

(
dar - be - dar
) م ف . پ . از اين در به آن در .

دربدرى

(
dar - be - dari
) ا . پ . بىمنزلى و بىمأوائى و بىسامانى و افلاس و فقر و پريشانى و گدائى .

در بدن داشتن

(
dar - badan - d ctan
) ف م . پ . در برداشتن و پوشيدن جامه و جز آن .

در بر

(
dar - bar
) م ف . پ . در كنار و در بغل و در سينه . و در برداشتن : در كنار و بغل داشتن . و شامل بودن . و در بر كردن لباس : پوشيدن لباس .

در برابر

(
dar - bar - - bar
) م ف . پ . روياروى و مقابل و محاذى و برابر .

در بردن

(
dar - bordan
) ف م . پ . آوردن . و بردن - از اضداد است - . و از ميان بردن . و درج كردن و بدون حمل كردن .

دربزين

(
darbazin
) ا . پ . كنگره و پردهء مشبك . و جان پناه .

دربساك

(
darbas k
) ا . ع . قلعه‌اى نزديك انطاكيه .

دربست

(
dar - bast
) ا و ص . پ . در بسته .

در بستن

(
dar - bastan
) ف ل پ . پيش كردن در و بستن آن .

در بسته

(
dar - baste
) ا و ص . پ . سرحد . و سرزمين . و دربند . و مستحكم و بند شده . و خاموش و بىزبان . و گنگ و ساكت . و كسى كه زبانش لكنت داشته باشد و الكن .

دربصة

(
darbasat
) م . ع . دربص دربصة : خاموش ماند از ترس .

دربلة

(
darbalat
) ا . ع . نوعى از رفتار . و نواختن دهل .

دربند

(
dar - band
) ا . پ . تيرى كه در پس گذارند . و كليدان در . و سد . و حدود طبيعى مملكت . و دره . و راه تنگ و صعب المرور در كوه . و دروازه . و قلعه و حصار . و راه هولناك و با خطرى كه دزدان و راهزنان در آنجا مىباشند . و قلعه‌اى در كنار درياى اسكون در دامنهء كوه قفقاز . و گذرگاه دريا . و جائى كه در آنجا شراب خوب مىشود . و قايقچى . و اسير و محبوس و در قيد و پا بسته . و دربند كردن : در قيد كردن اسير و محبوس . و سد باب كردن .