تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1479

مساهمون:

ص١٤٧٩

دربوب

(
darabub
) ص . ع . دروب و ستور رام . مر . دروب .

دربه

(
darbe
) و دربى (
darbi
) ا . پ . پينه و در پى و پاره‌اى كه بر جامه و جز آن دوزند .

در بين

(
dar - bayn
) م ف . پ . در ميان و در اثنا .

درپاى

(
dar - p y
) م ف . پ . مركب از درو پاى . و در پاى افگندن : اهمال و تعطيل كردن . و در پاى پيل انداختن : رنج و مشقت كشيدن . و در پاى چراغ كمر بستن يعنى در پاى چراغ مزار پير كمر بسته ايستادن و مريد بودن و مستعد خدمت شدن چه رسم است قلندران هندوستان مريدان را بر سر مزار پير سلسله برده و در پاى چراغ آن مزار كمر بسته استاده سازند .

در پرده

(
dar - parde
) م ف و ص . پ . پس پرده و درون حجاب . و مخفى و بطور خفا و پنهان و پوشيده و غير مرئى . و در پرده بودن : غير مرئى بودن و آشكار نبودن و ظاهر نشدن و مخفى بودن . و در پرده كردن : مخفيانه كردن و پنهان كردن . و در پرده گفتن : بطور كنايه و رمز گفتن . و مخفيانه گفتن .

درپريش

(
dar - paric
) ا . پ . درويش و گدا و مفلس و آواره . و آوند دراز گردن . و قلقلك . و پيمانه و ساغر و پياله و كاسه . و خشت پخته .

در پس

(
dar - pas
) م ف . پ . خلف و بعد و عقب و پس و پشت . و در پس زانو نشستن : تفكر كردن و مراقبه نمودن .

درپش

(
derapc
) ا . پ . درفش .

در پشم كشيدن

(
dar - pacm - kacidan
) ف م . پ . پوشيدن و پنهان داشتن .

در پوست

(
dar - pust
) م ف . پ . مركب از در و پوست . و در پوست افتادن : در عيب كسى غور نمودن و عيب كسى را ظاهر كردن و غيبت كردن . و در پوست گفتن : بكنايه گفتن و پوشيده سخن گفتن .

درپه

(
darpe
) ا . پ . پينه و پاره و رقعه كه بر جامه و جز آن دوزند و دربه .

درپه

(
darpeh
) ا . پ . بخشش و عفو و مغفرت و آمرزش . و غايب و ناپديدار و غير مرئى .

در پى

(
dar - pay
) م ف . پ . در عقب و در پس و در دنبال و در اثر . و لازم و مهم . و در پى كردن : تعاقب كردن و از پس كسى رفتن .

در پى

(
darpi
) ا . پ . پينه و وصله و در بىورقعه كه بر جامه دوزند . و در پى نهادن : وصله كردن و پينه نهادن . و در پى پذيرفتن : قابل وصله و پينه بودن .

درپيچ

(
dar - pic
) ا . پ . پرده‌اى كه در دم در خانهء اندرونى مىآويزند تا كسى داخل آن نگردد .

درپيچان

(
dar - pic n
) ص . پ . مشكل و دشوار و مشوش و پيچدار .

درپيچيدن

(
dar - picidan
) ف م . پ . تا كردن و ته كردن و لوله كردن . و لفافه كردن .

در پيش

(
dar - pic
) م ف . پ . سابق و سابقا و پيش از اين و قبل از اين و آنفا . و در پيش آمدن : نزديك آمدن . و قبل از اين آمدن . و مقاومت نمودن و مخالفت كردن . و تعرض كردن و ممانعت نمودن . و مواجهه و روبرو ايستادن . و در پيش گرفتن : قبول كردن و اجابت نمودن . و تحمل كردن . و پيشنهاد خود كردن .

در پى كننده

(
dar - pay - konande
) ا . پ . پيروى كننده .

درپين

(
darpin
) ا . پ . پاره و رقعه و وصله و در پى و دربى .

در پى نهاده

(
darpi - neh de
) ص . پ . جامهء وصله شده .

در پيوستن

(
dar - payvastan
) ف ل و م . پ . متصل شدن و ملحق شدن . و وصل كردن . و چسبيدن . و متحد كردن .

درة

(
darrat
) ا . ع . يك بار شير بسيار دادن پستان .

درة

(
derrat
) ا . ع . آلت زدن . و شير . و خون . و بسيارى شير و روانى آن . و نوع شير دادن . و گرمى بازار و روانى آن . و ريزندگى باران . ج : درر . و يق : للساق درة اى استدار للجرى . و للسوق درة اى رواج . و للسحاب درة اى صب .

درة

(
dorrat
) ا . ع . مرواريد بزرگ . ج : درر و درات . و درة التاج : بزرگترين مرواريدهاى تاج پادشاهى .

درتاج

(
dart j
) ا . پ . گياه آفتاب گردان .

در تحت

(
dar - taht
) م ف . پ . در زير و پائين .

درثع

(
darsa '
) ا . ع . شتر كلان سال .

درج

(
darj
) ا . پ . خطى كه به روى كاغذ منقش نوشته شده . و خلوتگاه . و اطاق تحرير .

درج

(
darj
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نورد . و كاغذ و طومار . و شكن نامه . و قصيده و نثرى كه شاعر و يا منشى بر كاغذ نوشته و جهة اظهار كمال هميشه با خود دارد . و نام مقامى در عرش كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در شب معراج از آن درگذشت . و درج شدن : شامل شدن و گنجيدن . و درج كردن : پيچيدن و تا كردن . و جمع نمودن و فراهم آوردن . و شامل كردن و گنجانيدن . و نگاهداشتن و حفظ كردن . و فهميدن .

درج

(
darj
) ا . ع . كاغذ نوشته و نورد نامه . و انفذته فى درج الكتاب اى فى طيه .