تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1483

مساهمون:

ص١٤٨٣
چيز روانى مانند آب و يا شير كه كدر و آلودهء بدردى باشد .

دردام

(
dord m
) ا . پ . زاهد تسبيح گردان و گوشه نشين و مرتاض .

در دامن

(
dar - d man
) ا . پ . حاشيه و كنارهء مزين از لباس .

دردان

(
dard n
) ا . ع . ابو دردان : زنجره .

دردانگيز

(
dard - angiz
) ص . پ . مهيج رحم و شفقت و رحم‌انگيز .

دردانه

(
dor - d ne
) ا . پ . يكدانهء مرواريد . و سوگلى و عزيز . و دردانهء نار : قطره‌اى از خون .

دردانه

(
dord ne
) ص . پ . شبيه به درد و منسوب به درد .

دردائيل

(
dard 'il
) ا . ع . نام فرشته و ملكى .

دردب

(
dardab
) ص . ع . امراة دردب : زنى كه بشب آمد و رفت نمايد .

دردبة

(
dardabat
) م . ع . نوعى از دويدن مانند دويدن ترسان كه مىدود و پس و پيش از ترس چيزى مىنگرد . و نيز دردبة : خوارى و فروتنى نمودن . المثل : دردب لما عضه الثقاف : يعنى هرگاه در سختى گرفتار شد فروتنى آغاز كرد .

دردبى

(
dardabiyy
) ا . ع . طبل نواز .

دردبيس

(
dardabis
) ا . ع . سختى و بلا . و پير . و گندهء پير كلانسال . و مهرهء افسون براى دوستى .

درد پرور

(
dard - parvar
) ص . پ . غمگين و رنجور .

دردجة

(
dardajat
) م . ع . مهر آوردن ناقه بر بچهء خود . و با هم يكى شدن . و پشتى كردن دو كس در دوستى .

دردچين

(
dard - cin
) ص . پ . آنكه درد را برميدارد .

دردح

(
derdeh
) ا . ع . حريص به چيزى . و گندهء پير و پير فانى . ج : درادح . و اشترى كه دندانهايش از پيرى رفته و بحنك چسبيده باشد .

دردحة

(
derdehat
) ا . ع . زنى كه طول و عرض وى برابر باشد و مؤنث دردح يعنى شترانى كه از پيرى دندانهايشان رفته و بحنك چسبيده باشد . ج : درادح .

دردخاى

(
dard - x y
) ص . پ . غمگين و رنجور .

دردخوار

(
dard - x r
) ا و ص . پ . مردم فقير و دون و فرومايه و پست . و زمين .

دردخور

(
dord - xor
) ص . پ . دردآشام .

درد خورد

(
dard - xord
) و درد خورده (
dard - xorde
) ص . پ . گرفتار درد .

دردر

(
dar - dar
) م ف . پ . درون درودم در .

دردر

(
dordor
) ا . ع . نشستنگاه دندان طفل پيش از برآمدن و يا عام است . ج : درادر . و اعييتنى باشر فكيف بدردر اى لم تقبل النصح شابا فكيف و قد بدت درادرك كبرا .

دردرة

(
dardarat
) م . ع . دردر البسرة : خائيد غورهء خرما را . و تدردرت اللحية : جنبيد ريش و به حركت آمد .

در درون

(
dar - darun
) م ف . پ . داخل و درون و در جوف و ميان .

دردرى

(
dardarr
) ص . ع . دراز خايه .

دردزده

(
dard - zade
) ا و ص . پ . خسته و بيمار و رنجور .

در دست

(
dar - dast
) م ف . پ . آماده و حاضر و مهيا . و در دست دادن : تسليم كردن . و غدر و خيانت نمودن .

در دشت

(
dare - dact
) و (
dar - dact
) ا . پ . نام محله‌اى در اصفهان .

درد شريك

(
dard - carik
) ص . پ . همدرد و دلسوز .

دردق

(
dardaq
) ا . ع . كودك . و شتر ريزه و جز آن . و يك نوع پيمانه‌اى مرمى را . ج : درادق .

دردكش

(
dord - kac
) ا و ص . پ . شرابخوار و باده پرست و كسى كه تا ته پياله و درد شراب را مىآشامد .

دردكن

(
dard - kon
) ص . پ . رنج آور و مورث و دود و رنج .

دردگير

(
dard - gir
) ص . پ . بادرد و داراى رنج و رنجور .

دردگين

(
dard - gin
) ص . پ . درد ناك و دردمند و ضعيف شده و به درد آورده شده .

دردم

(
derdem
) ا و ص . ع . زنى كه بشب آمد و رفت نمايد . و ناقة دردم : ناقهء كلانسال . و بمعنى درداء نيز مىباشد .

دردمانيدن

(
dar - dam nidan
) ف م . پ . دميدن كنانيدن و فرمودن .

دردمن

(
dard - man
) ا و ص . پ . دردمند .

دردمند

(
dard - mand
) ا و ص . پ . داراى رنج تن و يا رنج جان و دردناك و وجعناك . و خاكسار و فقير و گدا و تهىدست و ذليل و خوار . و غمناك و رنجور . و مشفق و غمخوار و مهربان و با مروت .

دردمندى

(
dard - mandi
) ا . پ .