تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1465

مساهمون:

ص١٤٦٥
شمشير . و نيز دثور : ناپديد شدن نشان .

دثور

(
dosur
) ا . ع . دثور النفس : زود فراموشى نفس . و دثور القلب : محو شدن ذكر چيزى از قلب .

دثيمة

(
dasimat
) ا . ع . موش .

دج

(
doj
) ا . پ . هر چيزى كه بر آن دوشاب و عسل و مانند آن ريخته و ماليده باشند و بر دست و پا بچسبد .

دج

(
dajj
) م . ع . دج البيت دجا ( از باب ضرب ) : چكه كرد آن خانه . و دج الرجل : تجارت كرد آن مرد . يق : ما حج و لكن دج . و دج فلان : فرو هشت فلان پرده را .

دجا

(
doj
) ا . ع . تاريكى شب . و ج . دجية . و ج . دجة .

دجات

(
doj t
) ع . ج . دجة .

دجاج

(
daj j
) و (
dej j
) و (
doj j
) ا . ع . ماكيان . ج : دجج . و الدجاج البرى : قرقاول . و ذو الدجاج : لقب شاعرى .

دجاج

(
doj j
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ماكيان . و دجاج هندى : بوقلمون و دجاج قرنبيط : قرقاول .

دجاجة

(
daj jat
) ا . ع . ماكيان . و خروس ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) . و گروههء ريسمان . و عيال . ج : دجائج .

دجاجة

(
dej jat
) و (
doj jat
) ا . ع . خروس و ماكيان .

دجاجى

(
doj jiyy
) ص . ع . اسود دجاجى : سياه نيك سياه .

دجار

(
dej r
) م . ع . داجر مداجرة و دجارا . مر . مداجرة .

دجارى

(
daj r
) و (
doj r
) ع . ج دجران .

دجال

(
daj l
) ا . ع . سرگين .

دجال

(
dajj l
) ا . ع . جوهر شمشير . و گروه بزرگ . و زر . و آب زر . و فريبنده و تلبيس كننده و دروغ گوى . و لقب مسيح كذاب كه در آخر زمان ظاهر شود و دعوى الوهيت كند و به فارسى فريد گويند .

دجالة

(
doj lat
) ا . ع . قطران .

دجالة

(
dajj lat
) ا . ع . گروه بزرگ .

دجان

(
dej n
) ع . ج . دجن .

دجانة

(
dajj nat
) ا . ع . شتر باركش .

دجائج

(
daj ej
) ع . ج . دجاجة .

دجة

(
dojat
) ا . ع . سه انگشت . و لقمه . يق . ثلاث دجة يحملن دجة الى الغيهبان فالمنثجة يعنى سه انگشت آدمى است كه مىبرد لقمه را به شكم پس به است . و نيز دجة : گو يك پيراهن . ج : دجات و دجا .

دجة

(
dojjat
) ا . ع . شدت تاريكى .

دجج

(
dojaj
) ا . ع . ج . دجاج و دجاج و دجاج .

دجج

(
dojoj
) ا . ع . شدت تاريكى . و كوههاى سياه .

دججان

(
dajaj n
) ا . ع . كودك شير خوار روان پس مادر .

دججان

(
daj jan
) م . ع . دج دجيجا و دججانا . مر . دجيج .

دججانة

(
dajaj nat
) ا . ع . مؤنث دججان .

دجداج

(
dajd j
) ص . ع . بحر دجداج : درياى سياه و تاريك .

دجداجة

(
dajd jat
) ص . ع . ليلة دجداجة : شب تاريك .

دجدج

(
dajdaj
) ص . ع . اسود دجدج : سياه نيك سياه .

دج دج

(
dajje - dajje
) ع . كلمه‌ايست كه بدان دجاجة و ماكيان را خوانند .

دجدجة

(
dajdajat
) م . ع . دجدج الليل دجدجة : تاريك شد شب . و دجدج : خواند ماكيان را بلفظ دج دج .

دجر

(
dajr
) ا . ع . چوبى كه بر آن آهن كشاورزى استوار كنند .

دجر

(
dajr
) و (
dejr
) و (
dojr
) و (
dojor
) ا . ع . لوبيا .

دجر

(
dajar
) ا . ع . افزارى كه در بن آن آهن سوراخ دارى باشد و در آن گندم ريزند وقت كاشتن تا بر زمين ريزد .

دجر

(
dajer
) م . ع . دجر دجرا ( از باب سمع ) : حيران شد . و دجر فلان : مست گرديد فلان . و دجر الناس : در فتنه و آشوب و كشتار افتادند مردم .

دجر

(
dajer
) ص . ع . حيران و مست . و در فتنه و آشوب در افتاده .

دجر

(
dajer
) ا . پ . لوبيا . و قسمى از بقولات .

دجران

(
dajr n
) ص . ع . حيران . و مست و شادمان فيرنده . و با تبختر . و گرفتار در فتنه و آشوب و هرج . ج : دجارى و دجارى و دجرى .

دجران

(
dejr n
) ا . ع . چوبى كه به روى آن واديج و چوت بندى تاك را قرار مىدهند .

دجرى

(
dajr
) ع . ج . دجران .

دجل

(
dajl
) م . ع . دجل دجلا ( از باب نصر ) : دروغ گفت . و سوخت . و گائيد . و بريد زمين را برفتن . و دجل البعير : قطران ماليد شتر را و يا قطران ماليد همهء اندام شتر را .

دجلة

(
dejlat
) و (
dajlat
) ا . ع . نهر بغداد و دجله و دژله .

دجله

(
dajle
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نهر بغداد كه آورند و دژله نيز گويند . مر . آورند .