تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1464

مساهمون:

ص١٤٦٤
و كذلك ما بالدار دبى .

دبى

(
dobayy
) ا . ع . موضعى نرم زمين در دهنا كه ملخ در آن بسيار باشد و بدان الفت مىدارد .

دبيب

(
dabib
) ا . پ . هر چيزى كه آن را نرم كوفته باشند .

دبيب

(
dabib
) م . ع . دب دبا و دبيبا . مر . دب .

دبية

(
dabiyyat
) ا . ع . گريز و فرار و عزيمت .

دبيج

(
debbij
) ا . ع . كسى . يق : ما بالدار دبيج يعنى نيست در خانه كسى .

دبيح

(
debbih
) ا . ع . بمعنى دبيج است . يق : ما بالدار دبيح .

دبى حجل

(
debbi - hajal
) ا . ع . باريچه‌اى مر تازيان را .

دبيد

(
dabid
) ا . پ . يك قسم معجونى .

دبيدح

(
dobaydah
) ا . ع . اكل ماله بابدح و دبيدح يعنى خورد مال او را بباطل .

دبير

(
dabir
) و (
debir
) ا . پ . محرر و كاتب و منشى و دفتر نويس و نويسنده و منشى باشى . و دبير انجم و يا دبير فلك : ستارهء عطارد .

دبير

(
dabir
) ا . ع . ضد قبيل يعنى هر آنچه از رشته كه ريسنده در پس روى برآرد . و رشته‌اى كه بسوى پس برده شود در وقت تافتن . و بمراد نرسيدن تير قمار . و فلان لا يعرف دبيره من قبيله‌اى معصيته من طاعته . و ما يعرف قبيلا من دبير يعنى نمىشناسد مقابله را از مدابره و يا مقبل را از مدبر و يا نسب مادر را از نسب پدر خود . مر . قبيل .

دبيرستان

(
dabirest n
) و (
debirest n
) ا . پ . دبستان و مكتب خانه . و دفتر خانه .

دبيرى

(
dabiri
) ا . پ . نويسندگى و منشى گرى و محررى .

دبيش

(
dabic
) ا . پ . بثور و جوشهاى مرضى .

دبيغ

(
dabiq
) ص . ع . مسك دبيغ : پوست پيراسته .

دبيق

(
dabiq
) ا . ع . شهرى در مصر .

دبيقى

(
dabiqiyy
) ص . ع . پارچه‌اى كه در دبيق مىسازند .

دبيل

(
dabil
) ا . پ . شهرى در ارمنيه .

دبيل

(
dabil
) ا و ص . ع . درخت غضا كه در زمين بسيار رويد . و زمين پست . و برگ پراكنده شدهء درخت ارطى . ج : دبل . و دبل دبيل : بدبختى بسيار و گران .

دبيلة

(
dobaylat
) ا . ع . سختى و بلا . يق : دبلته الدبيلة اى اصابته الداهية . و خراج . و ريش غربيلك . و نوعى از بيمارى شكم .

دبيله

(
dabile
) و (
dobile
) و (
dobayle
) ا . پ . آماسى در بدن انسانى كه پس از وى بيمارى ديگرى بروز كند . و دبيلهء كبد : دنبل كبد .

دپ

(
dap
) ا . پ . طبل و دهلى كه يك پوست داشته باشد .

دپايه

(
dap ye
) ا . پ . دبستان و مكتب .

دپنگ

(
dapang
) ا و ص . پ . كودكى كه گوشش پيچيده و سخت باشد . و تنبل .

دپوچه

(
dapuce
) ا . پ . زلو و علق .

دث

(
dass
) ا . ع . باران ريزه و ضعيف . و جنب و پهلو . و التوا و پيچيدگى در بدن و يا در پهلو .

دث

(
dass
) م . ع . دثه دثا ( از باب نصر ) : دفع كرد آن را . و دث فلانا : زد فلان را زدنى دردناك . و دث الصيد الصياد : تير انداخت صياد مقارب آن شكار از پس جامه . و نيز دث : سخن به گمان گفتن .

دثء

(
das '
) م . ع . بچه آوردن گوسپند در گرما ( و الفعل من فتح ) .

دثاث

(
des s
) ا . ع . باران ريزه .

دثاث

(
dass s
) ص . ع . شكار كنندهء پرندگان با فلاخن .

دثار

(
des r
) ا . ع . جامهء بر تن . و جامه‌اى كه بر تن ملصق نباشد مانند چادر و جبه و عبا و هو ما فوق الشعار من الثياب . و نيز دثار : از اعلام است .

دثأى

(
dasa'eyy
) ا . ع . بارانى كه بعد سختى گرما ببارد . و نتاج گوسپندان در تابستان .

دثة

(
dossat
) ا . ع . زكام اندك .

دثر

(
dasr
) ص . ع . مال بسيار يستوى فيه الواحد و التثنية و الجمع . يق : مال دثر و مالان دثر و اموال دثر .

دثر

(
desr
) ص . ع . هو دثر مال : او نيك سرانجام دهندهء مال است .

دثر

(
dasar
) ا و ص . ع . چرك . و عكر دثر : دردى بسيار .

دثط

(
dast
) م . ع . دثط القرحة دثطا ( از باب نصر ) : شكافت آن زخم را و روان گشت چيزى كه در آن بود .

دثع

(
das '
) م . ع . دثعه دثعا ( از باب فتح ) : سخت پا سپر كرد آن را .

دثع

(
das '
) ا . ع . زمين نرم .

دثق

(
dasq
) م . ع . دثق الماء دثقا ( از باب نصر ) : ريخت آن آب را .

دثنة

(
dasnat
) ا . ع . آب اندك .

دثور

(
dasur
) ا . ع . مرد گران جان و گم نام و خوابناك .

دثور

(
dosur
) م . ع . دثر الشجر دثورا ( از باب نصر ) : برك برآورد آن درخت . و دثر الرسم : كهنه گرديد آن رسم . و دثر الثوب : چركين شد آن جامه . و دثر السيف : زنك آلود گرديد آن