تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1468

مساهمون:

ص١٤٦٨
و دحضت برجله : لغزيد پاى او . و دحضت الشمس : درگشت آفتاب . و يق : دحضت الشمس عن كبد السماء . و دحضت الحجة دحضا و دحوضا : باطل گشت آن حجة .

دحض

(
dahz
) و (
dahaz
) ص . ع . مكان دحض : جاى لغزان . و كذا مكان دحض . ج : دحاض .

دحق

(
dahq
) م . ع . دحقه دحقا ( از باب فتح ) : راند آن را و دور گردانيد . و دحقت الرحم بالماء : انداخت زهدان آب منى را و قبول نكرد . و قبح الله اما دحقت به اى ولدته . و دحقت يده عنه : كوتاه شد دست وى از آن . و قد دحقه الناس اى لا يبالى به . و نيز دحق : برآمدن زهدان ناقه بعد از زائيدن .

دحقبة

(
dahqabat
) م . ع . دحقبه دحقبة : سخت راند آن را از پس پشت وى .

دحقلة

(
dahqalat
) م . ع . دميده شدن شكم .

دحقوم

(
dohqum
) ا . ع . بزرگ خلقت .

دحل

(
dahl
) م . ع . دحل دحلا ( از باب فتح ) : داخل شد در نقب . و درآمد در اطراف خيمه . و كند اطراف چاه را . و دحل عن فلان : دورى كرد از فلان . و گريخت و پوشيده گرديد و بترسيد .

دحل

(
dahl
) و (
dohl
) ا . ع . مغاك تنگ دهان فراخ شكم كه در آن بتوان رفت و بسا باشد بروياند درخت كنار را . و كاواكى كه در زير آب كنند . و كاواكى كه در عرض پهلوى تك چاه باشد . و شكافى كه ساخته شود در خانه‌هاى باديه نشينان براى داخل شدن زن وقتى كه در خانهء كسى در آيد . و زمين پست و استادنگاه آب . ج : ادحل و ادحال و دحول و دحلان و دحال .

دحل

(
dahal
) م . ع . بسيار مال شدن . و زيرك گشتن . و فريب بسيار دادن . و تشويش كردن در بيع تا قادر گردد بر حاجت خود . و فربه كوتاه بالا و برآمده شكم بودن . و فرو هشته گوشت و كلان شكم بودن ( و الفعل من سمع ) .

دحل

(
dahel
) ص . ع . رجل دحل : مرد فروهشته گوشت كلان شكم . و بسيار مال و متمول . و زيرك و بسيار فريبنده . و تشويش كنندهء در بيع تا قادر شود بر حاجت خود . و فربه كوتاه بالا برآمده شكم .

دحلاء

(
dahl '
) ا . ع . چاه سرتنگ .

دحلان

(
dohl n
) ا . ع . كاواك در زمين . و ج . دحل و يا دحل .

دحلة

(
dahlat
) و (
dohlat
) ا . ع . چاه .

دحلطة

(
dahlatat
) م . ع . دحلط دحلطة : آشفتگى كرد در سخن .

دحلمة

(
dahlamat
) م . ع . دحلمه دحلمة : انداخت او را از كوه و يا در چاه .

دحم

(
dahm
) م . ع . دحمه دحما ( از باب فتح ) : سخت راند آن را . و دحم المراة : جماع كرد با آن زن .

دحم

(
dehm
) ا . ع . بيخ و ريشه .

دحمرة

(
dahmarat
) م . ع . دحمر القربة دحمرة : پر كرد مشك را .

دحمس

(
dahmas
) ا و ص . ع . مشك سركه . و ليل دحمس : شب تاريك . ج : دحامس . و رجل دحمس : مرد گندم‌گون درشت فربه .

دحمس

(
dahmas
) و (
dehmes
) و (
dohmos
) ا . ع . سياه از هر چيزى .

دحمس

(
dehmes
) ص . ع . تاريك .

دحمسان

(
dohmos n
) ا . ع . احمق .

دحمسان

(
dohmos n
) و دحمسانى (
dohmos niyy
) ا . ع . مرد گندم‌گون درشت فربه .

دحمسة

(
dahmasat
) ص . ع . ليلة دحمسة : شب تاريك . ج : دحامس .

دحملة

(
dahmalat
) ا . ع . زن لاغر فروهشته پوست . و زن دفزك نازك اندام .

دحملة

(
dahmalat
) م . ع . دحمل به دحملة : غلطانيد آن را به روى زمين . و دحمل القوم : گذاشت قوم را برابر شدهء به زمين افتادهء پامال .

دحمور

(
dohmur
) دابهء كوچك .

دحموق

(
dohmuq
) ا . ع . كلان شكم بزرگ خلقت .

دحن

(
dahn
) ص . ع . مرد ساكت بد باطن .

دحن

(
dahan
) م . ع . دحن دحنا ( از باب سمع ) : كوتاه بالاى كلان شكم گرديد .

دحن

(
dahen
) ص . ع . رجل دحن : مرد گريز بد باطن . و فربه كوتاه بالاى كلان شكم .

دحنة

(
dehannat
) ا . ع . زمين بلند .

دحنة

(
dehannat
) و (
dehennat
) ص . ع . فربه كوتاه بالاى كلان شكم .

دحندح

(
dehendeh
) ا . ع . يك نوع بازى مر كودكان تازى را . و دابهء كوچك .

دحو

(
dahv
) م . ع . دحا الله الارض دحوا ( از باب نصر و فتح ) : گسترد و فراخ گردانيد خداى زمين را . و دحا المطر الحصى : گسترد و برابر گردانيد باران ريگها را . و دحا الرجل : جماع كرد آن مرد . و دحا البطن : بزرگ شد و فرو هشته گرديد شكم . و يق للاعب بالجوز : ابعد المدى و ادحه اى ارمه . و نيز دحو : دست و پا اندازان رفتن اسب .

دحوة

(
dahvat
) ا . ع . نام يكى از دو پسر معوية بن بكر بن هوازن .

دحوح

(
dahuh
) ا . ع . زن كلان جثه .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1468 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )