تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1450

مساهمون:

ص١٤٥٠
كه دوا در هاون مىكوبد . و هاونى كه در آن دوا كوبيده مىشود .

داروكوب

(
d r - o - kub
) ا . پ . كر و فر و گير و دار و تبختر و خودنمائى .

داروگير

(
d r - o - gir
) ا . پ . فرماندهى . و جنگ و جدال و هنگامه و غوغا و معركه . و آواز مبارزان . و تبختر و خود نمائى و تكبر . و شوكت و جاه و جلال .

دارومدار

(
d r - o - mad r
) ا . پ . دار مدار .

دارون

(
d rvan
) ا . پ . درخت نارون .

داره

(
d re
) ا . پ . وظيفه . و راتبه . و هالهء ماه . و راس . و دايره .

دارهات الدهر

(
d reh toddahr
) ا . ع . حوادث زمانه و حواجم آن .

دارى

(
d ri
) ا . پ . سركار . و ناظر انبار و ذخيرهء عمومى . و دربار و قصر و بارگاه . و يك اندازهء از گندم . و زنگى در كليساى عيسويان كه در هنگام دعوت مردم بعبادت او را بنوازند و ناقوس نيز گويند .

دارى

(
d ri
) ص . ع . آگاه و مطلع و واقف و خبردار .

دارئ

(
d ri '
) ص . ع . آماسيده پشت و غدودناك يستوى فيه المذكر و المؤنث . يق : بعير دارئ و ناقة دارئ .

دارى

(
d riyy
) ا . ع . خداوند نعمت . و كشتيبان كه متصل بادبان باشد . و مرد ملازم خانه . و شترى كه پس از رفتن شتران در نشستن‌گاه شتران پس ماند . و منسوب بدارين كه جاى درآمدن كشتى در بحرين باشد . و بوى فروش . و مشكى كه از دارين بحرين مىآورند . الحديث : مثل الجليس الصالح مثل الدارى ان لم يجدك من عطره علقك من ريحه . و كسى . يق : ما به دارى : نيست در آن كسى .

دارية

(
d riyyat
) ا . ع . مرد ملازم خانه و التاء للمبالغه .

دارين

(
d rayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زندگانى حاليه و آتيه و اين عالم و عالم آخرت .

دارين

(
d ryn
) ا . ع . جاى درآمدن بكشتى در بحرين و بها سوق يحمل المسك من الهند اليها . و موضعى بشام .

دار يونان

(
d r - yun n
) ا . پ . يك قسم داروئى .

داز

(
d z
) ا . پ . خسهاى سر تيز متصل بتوك دانهء غله‌ها از قبيل جو و گندم كه داس و تژه و داسه نيز گويند . و استخوان ماهى . و گچ . و گچكار و بنا . و ديوار گچ ماليده شده .

دازآر

(
d z - r
) و دازر (
d zar
) ا . پ . بنا و معمار . و يكى از نامهاى خداى تعالى جل شأنه .

دازارو

(
d z ru
) ا . پ . يكى از نامهاى خداى تعالى جل شأنه .

دازه

(
d ze
) ا . پ . بازو . و دو چوب بلند كه بر زمين باندك فاصله فروبرند و چوب ديگر بالاى آنها قرار دهند تا كبوتر و ديگر پرندگان روى آن نشينند . و لفظ و كلمه .

داژ

(
d j
) ا . پ . خاك‌روبه و زبيل . و زبيل دان و مزبله .

داس

(
d s
) ا . پ . افزارى كه بدان غله درو كنند . و دهره يعنى يك نوع سلاحى مخصوص مردم گيلان كه دستهء درازى دارد و شبيه است بافزار غله درو كردن . و تباهى . و خاك كوزه‌گران . و دازجو و گندم و جز آن و تژه . و استخوان ماهى . و دام و پادام و دام نخجير . و سداب . و ديگ . و تاوه . و داس رز : افزارى كه بدان تاك را پيرايش كنند . و داس زرين : ماه نو و هلال . و داس و دلوس : هر چيز ضايع و دور افگندنى . و ابتر . و سفيد . و سفله و دون و پست .

داسار

(
d sar
) و داستار (
d st r
) ا . پ . دلال و پاكار .

داستان

(
d st n
) ا . پ . تاريخ و حكايت و افسانه و قصه . و مدار سخن . و خبر و حكايت تازه . و اتفاق . و شهرت . و مثل . و دام و كمند . و كمينگاه .

داستخاله

(
d st - x le
) داستغاله (
d st - q le
) و داستكاله (
d st - k le
) و داسخاله (
d s - x le
) ا . پ . داس كوچكى كه بدان سبزى و تره درو كنند و درخت تاك را پيرايند . و عصاى سركج . و معشوقه .

داس درو

(
d s - derav
) ا . پ . داسى كه بدان غله درو كنند . و خرمن .

داسرة

(
d serat
) ص . ع . ناقة داسرة : شتر مادهء شتاب رو .

داسغاله

(
d s - q le
) و داسكاله (
d s - k le
) و داسگاله (
d s - g le
) و داسگله (
d s - gale
) ا . پ . داس كوچكى كه بدان سبزى و تره درو كنند و درخت تاك را پيرايند . و عصاى سركج . و معشوقه .

داسم

(
d sem
) ا . ع . رفيق كار مهربان .

داسه

(
d se
) ا . پ . داسى كه بدان غله درو كنند . و داز جو و گندم و ديگر غله‌ها .

داسى

(
d si
) ص . ع . ناپاك و ناصاف . و كم شونده . يقال : هو داس لا زال : او كم شونده است نه گوالنده .

داش

(
d c
) ا . پ . كوره‌اى كه خشت و كاسه و كوزه و خم و جز آن در آن پزند . و خاكستر دان و انبار خاكستر . و بخشش و انعام و هديه . و رفيق و همدم . و خواجه داش : هم خدمت . و سبق داش :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1450 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )