تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1448

مساهمون:

ص١٤٤٨

دارابذين

(
d r bzin
) ا . ع . كرسى و نيم تخت .

دارابى

(
d r bi
) ا و ص . پ . ميوه‌اى از طايفهء مركبات شبيه بنارنج شيرين و پرتغال . و منسوب به شهر داراب .

دارات

(
d r t
) ا . پ . شأن و شوكت و كر و فر .

دارات

(
d r t
) ع . ج . دائرة .

داراد

(
d r d
) ا . پ . يكى از نامهاى بارى تعالى .

دارادار

(
d r - d r
) م ف . پ . ثبات و مدار . و دفع الوقت . و درنگى . و دارادار كردن : بسيار ماندن و از دير پائيدن . و ثبات داشتن . و مدار كردن . و دارادار نمودن : تأخير كردن و درنگى نمودن و توقف كردن . و دفع الوقت نمودن .

داراشكن

(
d r - cekan
) ص . پ . از القاب اسكندر مقدونيائى است كه بر دارا غالب آمد .

داراشكنه

(
d r - eckane
) ا . پ . جسمى بلورى و سمى و عبارت از بىكلورور جيوه يعنى مركب است از دو معادله كلورويك معادله جيوه .

داراشكوه

(
d r - cokuh
) ص . پ . آنكه قدرت و توانائى وى مانند دارا باشد .

دارآفرين

(
d r - farin
) و دار افزين (
d r - afzin
) ا . پ . هر چيزى كه بر وى تكيه كنند . و كسى كه بر وى اعتماد نمايند . و پناهگاه . و نردهء تخت . و صفه . و بام . و نرده‌اى كه در ما بين دو بازوى درهاى اطاق سازند . و دكه . و سكوى در خانه كه در كوچه جهة نشيمن سازند . و نام داروئى . و يكى از نامهاى خداوند عالميان . و كرسى و نيم تخت .

دارانيدن

(
d r nidan
) ف م . پ . دارا گردانيدن و داشتن كنانيدن .

داراى

(
d r y
) ا . پ . دارنده و متصرف . و محافظ . و پرورنده . و رب النوع . و پادشاه . و پروردگار . و داراى گونه : رب النوع .

دارائى

(
d r i
) ا . پ . ما يملك و هر چيز كه شخص دارا و مالك باشد . و داورى . و استقلال . و يك نوع پارچهء ابريشمى كه چند تارى پنبه در آن بود و مانند خاراموج‌دار باشد .

دارائى

(
d r 'i
) ص . پ . منسوب و متعلق بدارا .

دارب

(
d reb
) ص . ع . عقاب دارب على الصيد : عقاب دلير و حريص بر شكار . و نيز دارب : معتاد . و حريص . و حاذق در صناعت .

داربا

(
d r - b
) ا و ص . پ . ما يحتاج و در بايست و ضرورى و لازم .

دارباز

(
d r - b z
) ا . پ . ريسمان باز و بندباز .

داربام

(
d r - b m
) ا . پ . شاه تير يعنى چوب بزرگى كه بدان بام خانه پوشند .

داربة

(
d rebat
) ص . ع . امراة داربة : زن حاذق در صناعت . و زن طبله نواز .

داربر

(
d r - bor
) ا . پ . مرغى سبز رنگ كه درختان را بمنقار خود سوراخ كند و مردم شيراز دارنمك گويند .

داربزين

(
d r - bazin
) ا . پ . محجرى كه در پيش درهاى اطاق سازند . و هر تكيه گاهى خواه محجر و ستون و يا ديوار باشد و يا جز آن .

داربست

(
d r - bast
) ا . پ . چفته و واديج تاك انگور .

داربوى

(
d r - buy
) ا . پ . چوب عود . و هر چوب معطر كه جهة بخور سوزانند .

دارپرنيان

(
d r - parni n
) ا . پ . چوب بقم كه بدان چيزها رنگ كنند .

دارپره

(
d r - pare
) ا . پ . مرغ كوچكى خوش الحان .

دارپژه

(
d r - paje
) ا . پ . دارپره .

دارپلپل

(
d r - pelpel
) ا . پ . دار فلفل كه فلفل دراز نيز گوييد .

دارة

(
d rat
) ا . ع . سراى و خانه و هى اخص من الدار . و زمين فراخ ميان كوهها . و هر چيز كه محيط چيزى باشد . و ريگ گرد . ج : دارات و دور . و خرمن ماه و هاله . و سختى و بلا . و نام قبيله‌اى . و دارات العرب اطلاق مىشود بر زياده از يك صد جاى و مكان .

دارتو

(
d r - tu
) ا . پ . دردى كه در ته خمرهء شراب منجمد گردد .

دارج

(
d rej
) ص . ع . تراب دارج : خالى كه باد بدان نشان خانه‌ها را بپوشد و بر انگيزد و ببرد آن را . و صبى دارج : كودكى كه تازه برفتار شروع نمايد .

دارچوب

(
d r - cub
) و (
d r - covb
) ا . پ . چوبى كه جامه بر آن اندازند و آويزان كنند .

دارچينى

(
d r - cini
) ا . پ . پوست درختى هندى كه بسيار خوش‌بو و معطر است .

دارخال

(
d r - x l
) ا . پ . درخت بى پيوند و پيوند ناكرده . و شاخهء درخت نو نشانده . و هر بوتهء درختى كه از جائى كنده و در جائى ديگر نشانده باشند .

دارد

(
d rd
) و (
d rad
) ا . پ . از نام هاى بارىتعالى جل شانه .

داردار

(
d r - d r
) م ف . پ . دارادار و ثبات و مدار . و داردار كردن : از دير پائيدن و ثبات داشتن و مدار كردن . و بسيار ماندن .

داردان

(
d r - d n
) ا . پ . زمينى كه در آنجا شاخه‌هاى درخت را فروبرند و بگذارند چندى بماند و پس از درخت شدن آنها را بجاى ديگر نقل كنند .

داردست

(
d r - dast
) ا . پ . عنب
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1448 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )