تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1403

مساهمون:

ص١٤٠٣
خمصا و مخمصا ( از باب نصر ) : باريك و لاغر كرد او را گرسنگى و درآورد شكم وى را در جوف وى . و خمص الجرح خمصا و خموصا : فرونشست آماس جراحت . و خمص البطن خمصا و و خموصا و خماصا ( از باب نصر ) و خمصا ( از باب سمع ) و خمصا و خماصة ( از باب كرم ) : لاغر شد شكم و گرسنه گرديد . و كذلك الرجل .

خمص

(
xoms
) ص . ع . ج . اخمص و خمصاء .

خمص

(
xoms
) ا . ع . فرو نشستگى آماس جراحت .

خمص

(
xoms
) م . ع . خمص خمصا و خمصا . مر . خمص .

خمص

(
xamas
) م . ع . خمص القدم خمصا ( از باب سمع ) : بلند گرديد كف پا از زمين و به زمين نرسيد . و خمص خمصا و خمصا . مر . خمص .

خمصاء

(
xams '
) ص . ع . مونث اخمص زنى كه كف پاى وى به زمين نرسد و بلند باشد . يق : امراة خمصاء القدم . ج : خمص .

خمصان

(
xoms n
) ص . ع . مرد باريك اخمص . و كان صلى اللّه عليه و آله خمصان الاخمصين .

خمصان

(
xoms n
) و (
xamas n
) ص . ع . رجل خمصان : مرد باريك شكم و گرسنه . و كذلك رجل خمصان .

خصمانة

(
xoms nat
) و (
xamas nat
) ص . ع . زن باريك شكم و گرسنه .

خمصة

(
xamsat
) ا . ع . گرسنگى . و زمين مغاك . و راه خرد پا سپرد شده در زمين نرم .

خمط

(
xamt
) ا . ع . ترش . و هر گياهى كه مزهء تلخى گرفته باشد . و تلخ از هر چيزى . و بار اندك از هر درخت . و هر درخت بىخار . و درختى مانند كنار . و درختى كشنده . و ميوهء پيلو . و ثمر نوعى از سماروغ .

خمط

(
xamt
) ص . ع . لبن خمط : شير خوش بوى و شيرى كه بوى نبق يا بوى سيب دهد .

خمط

(
xamt
) م . ع . خمط اللحم خمطا ( از باب ضرب ) : بريان كرد گوشت را و يا نيك ناپخت آن را . و خمط الجدى : پوست بزغاله را باز كرده بريان كرد آن را . و خمط اللبن خمطا ( از باب نصر و ضرب ) : گرد كرد شير را در خيك . و خمط خمطا و خموطا ( از باب نصر ) و خمطا ( از باب سمع ) : خوش بوى شد و فاسد گرديد بوى آن .

خمط

(
xamat
) م . ع . خمط خمطا ( از باب سمع ) : تكبر كرد و خشم گرفت . و خمط خمطا . مر . خمط .

خمط

(
xamet
) ص . ع . بحر خمط الامواج : درياى موج زن .

خمطة

(
xamtat
) ا . ع . بوى شكوفهء انگور و مانند آن . و شرابى كه بوى رسيدگى مانند بوى سيب آيد از وى و رسيده نباشد . و شراب ترش بوى گرفته .

خمطة

(
xamtat
) ص . ع . لبن خمطة : شير خوشبوى و شيرى كه بوى نبق و يا سيب دهد .

خمطة

(
xamtat
) و (
xamatat
) ا . ع . بوى .

خمطة

(
xamtat
) و (
xametat
) ص . ع . ارض خمطة : زمين خوشبوى . و كذا ارض خمطة .

خمطرير

(
xamtarir
) ص . ع . ماء خمطرير : آبى كه بتلخى نرسيده باشد و آن را ستور خورد . و آب شور . و آب تلخ .

خمع

(
xam '
) م . ع . خمع فى مشيه خمعا و خموعا و خمعانا ( از باب فتح ) . خميده رفت مانند آنكه لنگ باشد .

خمع

(
xem '
) ا . ع . گرگ . و دزد .

خمعان

(
xama n
) م . ع . خمع خمعا و خموعا و خمعانا . مر . خمع .

خمك

(
xomak
) ا . پ . صداى دست بر دست زدن با اصول و ضرب گرفتن مطابق ساز . و مصغر خم .

خمك

(
xommak
) ا . پ . خنبك . و صداى دست بر دست زدن با اصول و ضرب گرفتن مطابق ساز . و دف كوچكى كه چنبر آن رويين و يا از برنج باشد . و خم كوچك .

خمكده

(
xom - kade
) ا . پ . ميخانه و شراب خانه .

خم كرده

(
xam - karde
) ص . پ . خميده و كوز پشت .

خم كمند

(
xam - kamand
) ا . پ . دام و كمند .

خمگر

(
xom - gar
) ا . پ . خم ساز . و خم فروش .

خمگشته

(
xam - gacte
) ا و ص . پ . خم شده و كوز پشت .

خمگوش

(
xam - guc
) و خمگوشه (
xam - guce
) ا . پ . دو سر كمان و يا دو شاخ كمان .

خمل

(
xaml
) ا . پ . سوزنجان و زعفران دشتى .

خمل

(
xaml
) ا . ع . ريشه . و پرز جامهء مخمل و جز آن . يق : ثوب له خمل : اى هدب . و پر شتر مرغ نر . و نهالى گرد . و يك نوع ماهى .

خمل

(
xaml
) م . ع . خمل البسر خملا ( از باب نصر ) : نهاد بسر را در سبو و مانند آن تا نرم و پخته گردد .

خمل

(
xeml
) و (
xoml
) ا . ع . دوست خالص .