كنا مع النبى صلى اللّه عليه و آله فى سفر فنزلنا بغدير خم فنودى فينا الصلاة جامعة و كسح لرسول اللّه صلى اللّه عليه و آله تحت شجرتين فصلى الظهر و اخذ بيد على فقال أ لستم تعلمون انى اولى بالمؤمنين من انفسهم ؟ قالوا بلى . قال أ لستم تعلمون انى اولى بكل مؤمن من نفسه ؟ قالوا بلى . فقال اللهم من كنت مولاه فعلى مولاه اللهم و ال من والاه و عاد من عاداه فلقيه عمر بن الخطاب رضى اللّه عند بعد ذلك فقال له هنيئا لك اصبحت و امسيت مولى كل مؤمن و مؤمنة .
خماجر
(
xom jer
) ا . ع . آب شور .
و آبى كه بتخلى نرسيده باشد و ستور آن را خورد .
خماح
(
xom h
) ا . ع . يك نوع گياهى مخصوص بيمن .
خماخسرو
(
xam - xosrov
) ا . پ .
نوائى از موسيقى .
خمار
(
xam r
) و (
xom r
) ا . ع .
جماعت مردم و انبوهى آنها . يق : دخل فى خمار الناس . و كذا فى خمار الناس .
خمار
(
xem r
) ا . ع . معجر زنان و مقنعه و چادر نماز . و هر آنچه بپوشد چيزى را .
ج : اخمرة و خمر و خمر (
xomor
) . و ما شم خمارك : اى ما غيرك عن حالك و ما اصابك . و ذو الخمار : لقب عوف بن ربيع بن ذى الرمحين بدان جهة كه در جنگ جمل معجر زن خود پوشيده و در آن جنگ بسا كسان را او نيزه زده بود تا آنكه از هر كسى كه پرسيدند كه تو را نيزه زده گفتى ذو الخمار و ذات الخمار : نام موضعى .
خمار
(
xem r
) م . ع . خامر مخامرة و خمارا . مر . مخامرة .
خمار
(
xom r
) ا . ع . كرب تب و صداع و رنج آن . و بقيهء مستى در سر .
خمار
(
xom r
) ا . پ . شهرى از ختا كه خوب رويان را بدانجا نسبت كنند .
خمار
(
xom r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ملالت و كدورت . و رنجى كه پس از رفتن كيف شراب و جز آن حاصل شود . و بقيهء مستى در سر . و مىزده .
خمار
(
xamm r
) ا . ع . مىفروش .
خمار آلود
(
xom r - lud
) ص .
پ . چشم مخمور كه حالت خمارى از آن هويدا باشد .
خمار خانه
(
xom r - x ne
) ا . پ .
ميخانه و ميكده و خرابات .
خمارناك
(
xom r - n k
) ص . پ . چشمى كه از خمار كم نور شده باشد .
خمارى
(
xom ri
) ا . پ . بيمارى كه از افراط در آشاميدن شراب و جز آن پيدا شود .
و حالت خمارى : حالت اين بيمارى .
خماس
(
xomas
) ا . ع . جاء و اخماس :
آمدند پنج پنج .
خماسى
(
xom siyy
) ص . ع . غلام خماسى : كودك پنج شبرى و نگويند غلام سداسى او سباعى زيرا كه چون از پنج شبر تجاوز كرد رجل است نه غلام .
خماش
(
xam c
) ا . پ . هر چيز به كار نيامدنى و دور افگندنى مانند خار و خلاشه و ريزههاى دم مقراض و تيشه و اره .
خماشات
(
xam c t
) ا . ع . كينهها و دشمنيهاى ديرينه . و ج . خماشة .
خماشة
(
xom cat
) ا . ع . آنچه از جراحات كه از براى آن ارش معلومى واجب نيايد و يا آن پستتر از دية است . ج : خماشات .
خماشه
(
xam ce
) ا . پ . خماش و هر چيز به كار نيامدنى دور افگندنى .
خماص
(
xem s
) ع . ج . خميص و خميصة .
خماص
(
xam s
) و خماصة (
xam sat
) م . ع . خمص خمصا و خموصا و خمصا و خمصا و خماصا و خماصة . مر . خمص .
خماصة
(
xam sat
) ا . ع . لاغرى شكم .
خماط
(
xamm t
) ا . ع . كبابى و بريان كنندهء گوشت .
خماع
(
xom '
) ا . ع . خميدگى كفتار در رفتار .
خماك
(
xom k
) ا . پ . خنبك . و خماك زدن : بر هم زدن دستها در فرح و شادى .
خمال
(
xom l
) ا . ع . دوست خالص .
و دردى كه در مفاصل مردم و قوائم حيوان بهم رسد كه آن را لنگ كند .
خمالات
(
xem l t
) ع . ج . خملة .
خمالى
(
xom liyy
) ا . ع . دوست خالص .
خماليون
(
xam liyun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نوعى از مازريون و يا از خربق .
خماما
(
xam m
) ا . ع . نوعى از خمان كه آقطى نيز گويند .
خمامة
(
xem mat
) ا . ع . پر تباه كه در زير پرها باشد .
خمامة
(
xom mat
) ا . ع . خاكروبه .
و آنچه پريشان باشد از طعام و باميد ثواب آن را خورند . و خاك چاه .
خمان
(
xam n
) ا . پ . كمان تير اندازى .
و كجى و خميدگى .
خمان
(
xam n
) ص . پ . پيچان و خمدار .
و هر چيز خميده .
خمان
(
xom n
) ا . ع . گياهى دوائى و داراى دو قسم : صغير و كبير و قسم صغير را آقطى نيز گويند .
خمان
(
xamm n
) ا . ع . نيزهء سست .
و نام موضعى در شام .
خمان
(
xomm n
) و (
xemm n
) ا . ع . فرومايهء از مردمان . يقال : هو من