خمان الناس اى من رذالهم . و كذا من خمان الناس . و نيز متاع ردى .
و درخت به كار نيامدنى .
خمانا
(
xam n
) ا . پ . حريف و همخواه و رقيب .
خمانائى
(
xam n 'i
) ا . پ . رقابت و برابرى .
خمانيدن
(
xam nidan
) ف ل و م . پ .
كج كردن و خم كردن و پيچيدن و پيچانيدن . و كج شدن و تاب دادن . و تقليد كردن گفتگو و حركات و سكنات مردم را بطريق مسخرگى .
خماهان
(
xom h n
) ا . پ . سنگى بغايت سخت و تيره رنگ و بسرخى مايل و دو نوع است نر و ماده و نر آن را چون با آب بسايند مانند شنجرف سرخ گردد و مادهء آن همچو زرنيخ زرد شود . و بابا قورى .
خماهن
(
xom han
) ا . پ . خماهان .
و مهرهء سياه مايل بسرخى .
خمائص
(
xam es
) ع . ج . خميصة .
خمائل
(
xam 'el
) ع . ج . خميلة .
خمب
(
xomb
) ا . پ . خم و خم بزرگ ودن . و نفير و بوق .
خم بخم
(
xam - be - xam
) ص . پ .
بهم حلقه شده و بهم پيچيده .
خمبره
(
xombare
) ا . پ . خم كوچك و خمچه . و نام مرغى . و خمپاره .
خمبرهچى
(
xombare - ci
) ا . پ .
خمپارهچى و خمپاره انداز .
خمپاره
(
xom - p re
) ا . پ . يك نوع سلاحى آتشين شبيه بتوپ .
خمت
(
xomt
) ا . پ . خم بزرگ .
خمج
(
xamaj
) ا . ع . فتور و سستى . و بوى گرفتگى گوشت . و تباهى خرما . و دين و خو . و بدى ستايش . و از اعلام است .
خمج
(
xamaj
) م . ع . خمج الماء خمجا ( از باب سمع ) : بوى گرفت آب از درنگى .
خمج
(
xamej
) ا . ع . اصبح خمجا اى فاترا .
خمجاج
(
xamj j
) ا . پ . ظرف شيشهاى بزرگ و منقش . و كيسه و خريطهاى كه مسافر در آن شانه و جعبهء آتش زنهء خود را گذارد .
خمجه
(
xamejat
) ص . ع . ناقة خمجة : شتر مادهاى كه بعلتى آب نخورد .
خمجر
(
xamjar
) و (
xomajer
) ا . ع . آب شور . و آب كه بتلخى نرسيده باشد و آن را ستور خورد .
خمجرير
(
xamjarir
) ص . ع . آب شور .
و آب كه بتلخى نرسيده باشد و آن را ستور خورد . و آب تلخ .
خمجريرة
(
xamjarirat
) ا . ع . بينهم خمجريرة : در ميان ايشان آميختگى است بر سبيل افساد .
خمجليلة
(
xamjalilat
) ا . ع . بينهم خمجليلة اى خمجريرة .
خمچاخ
(
xamc x
) ا . پ . خمجاج .
خمچه
(
xom - ce
) ا . پ . خم كوچك .
خمخانه
(
xom - x ne
) ا . پ . ميكده و ميخانه و شراب خانه .
خمخم
(
xemxem
) ا . ع . پستان گوسپند كه بسيار شير باشد . و گياهى خاردار .
خمخم
(
xomxom
) ا . ع . جانور كوچكى دريائى .
خمخم
(
xomxom
) ا . پ . رستنى كه آن را خاكشى و شفترك نيز گويند .
خمخمة
(
xamxamat
) م . ع . منگيدن .
و متكبرانه سخن گفتن . و از بينى حرف زدن .
و نوعى از خوردن و آن زشت باشد .
خمد
(
xamd
) م . ع . خمدت النار خمدا و خمودا ( از باب نصر و سمع ) :
فرو مرد زبانهء آتش و آتش هنوز باقى است .
و خمد المريض : بيهوش شد بيمار و يا مرد . و خمدت الحمى : كم شد سختى تب . و نيز خمد : خوابانيدن آتش در جائى .
خمدار
(
xam - d r
) ص . پ . تابدار و ملتوى و مجعد .
خمدان
(
xom - d n
) ا . پ . ميكده و شراب خانه . و داش . و كورهء خشتپزى و سفالپزى .
خمده
(
xamde
) ص . پ . خميده و خم گرديده . و خفتة و خوابيده .
خمر
(
xamr
) ا . ع . ( مونث و گاه مذكر آيد ) شراب و مى و آب انگور كه مسكر بود . و يا هر چه مسكر بود زيرا زمانى كه آيهء تحريم خمر در مدينه نازل شد شراب انگورى در مدينه نبود بلكه شراب خرما بود و سميت بذلك لانها تخمر العقل و تستره او لانها تركت حتى ادركت و اضمرت او لانها تخامر العقل . و نيز خمر : انگور . و ما هو بخل و لا خمر : نه خير در اوست و نه شر .
خمر
(
xamr
) م . ع . خمره خمرا ( از باب نصر و ضرب ) . پوشانيد آن را .
و خمر الشيئى : پنهان كرد آن چيز را .
و نيز خمر : نوشانيدن مى . و شرم داشتن .
و مايه كردن در خمير . و گذاشتن آرد سرشته و گل و لاى را تا خمير شود .
خمر
(
xemr
) ا . ع . بدخواهى و حقد و كينه و غل .
خمر
(
xomr
) و (
xomor
) ع . ج . خمار .
خمر
(
xamar
) ا . ع . جماعت مردم و انبوهى آنها . و تغير از حالى كه بر آن بود .
و دوخته شدن بار ديگر دو كرانهء توشه دان يك بار دوخته را . و آنچه مردم را بپوشاند از سقف و كوه و وادى و مغاك و درخت و ريگ توده و مانند آنها . و نام كوهى . المثل :
فلان يدب له الضراء و يمشى له الخمر يضرب للرجل يختل صاحبه . و جاء ناعلى خمر : در پنهانى و ناگهانى آمد ما را .