خناطيل : ملتزج معترض بها . و نيز خناطيل :
ج . خنطولة .
خناعة
(
xon at
) ا . ع . پدر قبيلهاى از تازيان .
خناف
(
xen f
) م . ع . خنف البعير خنافا ( از باب ضرب ) : پيچيد بينى شتر را از مهار . و نيز خناف : سست شدن رسغ شتر . يق : خنف البعير اذا سار فقلب خف يده الى وحشيه . و سر گردانيدن ستور سوى سوار در دويدن . و خنف الاترج و نحوه : بريد ترنج و مانند آن را . و خنفت المراة : زد آن زن سينهء خود را بدست خود .
خنافج
(
xon fej
) ص . ع . بسيار گوشت .
خنافس
(
xan fes
) ا . ع . جانورى گنده بوى از جنس انسكت . و خبزدوك . و موضعى نزديك انبار . و دير الخنافس :
ديرى بر كوهى بزرگ غربى دجله .
خنافس
(
xon fes
) ا . ع . شير بيشه .
خنافيس
(
xan fis
) ا . ع . خنافس .
خناق
(
xen q
) ا . ع . رسن كه بدان خبه كنند .
خناق
(
xen q
) و (
xon q
) ا . ع . حلق و گلو و جاى خبه كردن از گلو . يق : اخذه بخناقه : گرفت او را به حلق وى . و كذا بخناقه .
خناق
(
xon q
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيمارى عدم نفوذ نفس بسوى شش و به فارسى خناك و بادزهره و زهرباد نيز گويند . و باصطلاح طب بيمارى كه عارض مىشود بواسطهء بروز غشاء كاذب در حلقوم و نوعا اين مرض از امراض خطيرهايست كه بخصوص در اطفال كوچك عارض مىگردد و گاه در مدت 12 ساعت طفل را هلاك مىكند و از علامات آن كسالت و تب و گرفتگى آواز و سرفه و ايذاى در تنفس است و هرگاه طفل پس از عروض لرز و تب و دردسر اظهار عسرت و يا دردى در حلق كند بايد دهان آن را باز كرده و حلق و و لوزههاى وى را مشاهده كنند اگر ورم و حمرتى در آنها مشاهده گردد فورا رجوع بطبيب نمايند .
خناق
(
xann q
) ا . ع . جلاد .
خناقة
(
xon qat
) ا . ع . بيمارى خناق .
خناقية
(
xon qiyyat
) ا . ع . آزارى در حلقهاى مرغان و اسبان .
خناك
(
xon k
) ا . پ . گرفتگى گلو . و افسردگى دل و خناق معرب آنست .
خنام
(
xon m
) و (
xonn m
) ا . پ . يك نوع بيمارى در خر و اسب و استر .
خنان
(
xan n
) ا . ع . رفاهيت .
خنان
(
xen n
) ا . ع . ختنه .
خنان
(
xon n
) ا . ع . بيمارى بينى . و بيمارى مرغ در گلو و در چشم . و زكام شتران .
و زمن الخنان در عهد منذر بن ماء السماء بود كه شتران بدان علت مردند .
خنانيص
(
xan nis
) ع . ج . خنوص .
خنب
(
xenb
) ا . ع . باطن زانو و اسفل اطراف رانها و اعلاى ساقها . و گشادگى ميان استخوانهاى پهلو . و ميان انگشتان .
ج : اخناب .
خنب
(
xanab
) ا . ع . بيمارى بينى .
خنب
(
xanab
) م . ع . خنب خنبا ( از باب سمع ) : مبتلا شد ببيمارى بينى . و خنب فلان : لنگ شد فلان . و هلاك گشت .
و خنب رجله : سست شد پاى او .
خنب
(
xanb
) و (
xanab
) ا . پ . اطاق .
و صفه .
خنب
(
xonb
) ا . پ . خم .
خنب
(
xennab
) ا . ع . مرد دراز و احمق كه در اعضاى وى اختلاج باشد .
خنبات
(
xonob t
) و (
xanab t
) ص . ع . هو ذو خنبات او ذو خنبات :
او صاحب غدر و دروغ است و يا بارى اصلاح مىكند و بارى افساد .
خنبان
(
xonb n
) ص . پ . جنبان و لرزان و خيز كنان و جهان .
خنبانيدن
(
xonb nidan
) ف م . پ .
تقليد كردن گفتگوها و حركات و سكنات مردم را بطور تمسخر .
خنبة
(
xanbat
) ا . ع . تباهى و فساد .
خنبة
(
xanebat
) ص . ع . جارية خنبة : كنيزك با ناز و كرشمه و نرم آواز .
و ظبية خنبة : آهوى گردن فرود آرندهء نشيننده كه نگذارد جاى را .
خنبث
(
xonbos
) ص . ع . خبيث .
خنبجة
(
xonbajat
) ا . ع . - مأخوذ از خنبهء فارسى - ظرف بزرگ چوبين و يا گلين و يا سفالين كه در آن غله ريزند .
خنبجة
(
xonbajat
) ا . ع . - مأخوذ از خنبهء فارسى - خمره و خم كوچك .
خنبره
(
xonbore
) ا . پ . كوزهء كوچك آب كه دهان آن تنگ باشد .
خنبره
(
xonbare
) ا . پ . خمره و خم كوچك . و خنبرهء دودناك :
آسمان .
خنبس
(
xanbas
) ا . ع . مرد ستبر اندك كوتاه زشت .
خنبسة
(
xanbasat
) ا . ع . خنبسة الاسد : سلوك و رفتار شير .
خنبسة
(
xanbasat
) م . ع . خنبس خنبسة : قسمت كرد غنيمت را .
خنبش
(
xanbac
) و (
xenbac
) ا . ع .
بسيار جنبش .
خنبع
(
xonbo '
) ا . ع . ثمر و مانند آن